Šveđanin Tomas Transtremer dobitnik Nobela za književnost

Datum: 2011-10-07

Pregleda(30 dana/ukupno): 10 / 479

Najpoznatiji skandinavski živi pesnik, Šveđanin Tomas Transtremer ovogodišnji je dobitnik Nobelove nagrade za književnost. U saopštenju se ističe da je osamdesetogodišnji pesnik dobio nagradu "jer nam je kroz svoje zgusnute, prozirne slike dao svež pristup realnosti".

U svojim delima, Transtremer istražuje odnos između našeg unutrašnjeg bića i sveta koji nas okružuje, smatrajući da poetsko posmatranje prirode pruža uvid u ljudski identitet i njegovu duhovnu dimenziju, čime se često zadire u polje metafizike.

Njegova dela, koja neki opisuju kao "sekularne molitve", prevedena su na 50 jezika, među njegovim prevodiocima je i Česlav Miloš, a stihove su mu posvećivali Josif Brodski i Lase Sederberg.

Transtremerov introspektivni stil, koji je na popularnom sajtu "Publishers Weekly" opisan kao "mističan, versatilan i tužan", u kontrastu je sa njegovom životom koji svedoči o kontinuiranom, aktivnom zalaganju za bolji svet, i to ne samo kroz poeziju.

Rođen 15. aprila 1931. godine u Stokholmu, Transtremer je odrastao uz majku nakon što ih je njegov otac napustio. Diplomirao je psihologiju 1956, a nakon studija je radio u popravnoj ustanovi za mlade delikvente i na poslovima obrazovanja osoba s posebnim potrebama.

Svoju prvu zbirku poezije, "Sedamnaest pesama", objavio je u 23. godini, dok je još bio na studijama.

Dobitnik je brojnih nagrada među kojima su nagrada Belman, nagrada Boner za poeziju, nemačka nagrada Petrarka i Nordijska nagrada koju dodeljuje Švedska akademija.

Doživeo je snažan moždani udar 1990. godine što je uticalo na njegovu sposobnost govora dok su mu pokreti svedeni na muziciranje na klaviru, jedino levom rukom.

Posle šestogodišnje pauze, vratio se zbirkom poezije "Tužna gondola" (Sorgegondolen) koju je u Švedskoj prodata u 30.000 primeraka.

Tomas Transtremer je u više navrata posećivao Srbiju kao i druge zemlje u okruženju, prvi put u vreme svoje mladosti.

Dobitnik je Književne nagrade opštine Vršac za 1990. godine, kao i najveće knjizevne nagrade na prostorima bivše Jugoslavije, Zlatnog venca Struških večeri poezije za 2003. godinu.

Pedesetih godina, obišao je nekoliko gradova, između ostalih Rumu, Šabac, Banju Koviljaču, Kosovsku Mitrovicu i Peć - tu je lečen u bolničkoj sobi sa više od 50 bolesnika. Posle povratka u Švedsku o tome je pisao, između ostalog, u pesmi "Formule putovanja".

Transtremer je osmi Evropljanin koji je dobio najprestižniju svetsku nagradu za književnost u posljednjih 10 godina, a već godinama je važio za Nobelovog favorita.

Oženjen je i ima dve kćerke.

Objavljena dela: Sedamnaest pesama (1954), Tajne na putu (1958), Napola dovršeno nebo (1962), Zvuci i šine (1966), Barijera istine (1970), Staze (1973), Baltik (1974), Barijera istine (1978), Divlji pijac (1983), Za žive i mrtve (1989), Tužna gondola (1996), Velika zagonetka (2004). Autor je i manjeg memoarkog dela. IZVOR