Veze, linkovi
Kompjuter biblioteka
Korpa

 

Access

Alternativna učenja

Android

Animacija

Antropologija

Apple - MAC OS X

Arheologija

Arhitektura

Astrologija

Astronomija

Audio kursevi + knjige

Audio, Multimedia, Video

Autobiografija

AutoCad, ArchiCAD, SolidWorks, Catia, Pro/Engineer

Automobili

Bajke

Baze podataka

Biografija

Biološke nauke

Botanika

C++ Visual C++ C#

Cloud

CSS

Dečije knjige

Delphi

Digitalna fotografija

Dizajn

Django

Domaće pripovetke

Domaći roman

Drama

E-knjiga

E-komerc

ECDL

Ekologija

Ekonomija

Elektrotehnika

Enciklopedija

Esejistika

Etika

Fantastika

Film

Filologija

Filozofija

Fizika

Fotografija

FULL STACK DEVELOPMENT

Geografija

Geologija

GOOGLE

Grafika, Dizajn, Štampa

Građevinarstvo

Hardver

Hemija

Hidrotehnika

Hobi

Horor

Humor

Internet

Intervju

Istorija

Istorija i teorija književnosti

Istorija umetnosti

Istorijski roman

Java

JavaScript

Joomla

jQuery

Knjiga posle posla - Beletristika i ostala izdanja

Knjižare i naše knjige

Književna kritika

Kuvari, hrana i piće

Leksikografija

Lingvistika

Ljubavni roman

logo

Magija

Marketing

Mašinsko učenje

Mašinstvo

Matematika

Medicina

Memoari

Menadžment

Modeliranje podataka

Monografija

Mreže

MS Office

Muzika

Nagrađivanje knjige

Naučna fantastika

Obrada teksta

OFFICE 2013

OpenOffice.org

Operativni sistemi

Oracle

Organizacione nauke

Pedagogija

PHP I MYSQL

Pisci u medijima

Ples

Poezija

Politika

Poljoprivreda

Popularna medicina

Popularna nauka

Popularna psihologija

Posao

Pozorište

Pravo

Pravoslavlje

Primenjene nauke

Pripovetke

Prirodne nauke

Priručnik

Programiranje

Psihologija

Publicistika

Putopis

Python programiranje

Raspberry PI

Rečnici

Religija

Robotika

Roman

Ruby i Ruby on Rails

Satira

Saveti

Serija Roberta C. Martina

Sertifikati

Slikarstvo

Socijalna mreža - Facebook

Sociologija

Sport

Sport i hobi

SQL Server

Statistika

Strip

Tabele

Tableti

Tehnologija

Telekomunikacije

Triler

Turizam

Twitter

Udžbenici

Umetnost

Unix, Linux

Urbanizam

UX DIZAJN

Veštačka inteligencija

Visual Basic .NET, VBA, V. Studio

Web design

Windows

Windows 7

Windows 8

WordPress

Zaštita i sigurnost

Zoologija

 

Vesti – Istorija

Ukupno: 414, strana 18 od 21

Na današnji dan, 31. januara Šubert i Laza Kostić

 

 

 

1747. - U londonskoj bolnici Lok otvorena klinika za venerične bolesti, prva na svetu. 1797. - Rodjen je austrijski kompozitor Franc Šubert (Franz Schubert). 1808. - Napoleon anektirao Dubrovačku Republiku. Aneksiju proglasio general Ogist Marmon, vojvoda od Raguze. Prestala da postoji Dubrovačka Republika, grad Dubrovnik 1815. na Bečkom kongresu dodeljen Austriji. 1841. - Rođen Laza Kostić, začetnik moderne srpske poezije, poslednji veliki pesnik među srpskim romantičarima. Pisao i drame, eseje, kritike, bavio se filozofijom, prevođenjem i novinarstvom. Pristalica vođe vojvođanskih Srba Svetozara Miletića i borac za srpsko ujedinjenje, bio poslanik u ugarskom saboru. 1882. - Rodjena je Ana Pavlova, proslavljena ruska prima-balerina. 1917. - Nemačka u Prvom svetskom ratu objavila totalni rat na moru, u nameri da neograničenim podmorničkim ratom prinudi Veliku Britaniju na kapitulaciju. Torpedovanje brodova SAD nagnalo dotad neutralne SAD da uđu u rat protiv Centralnih sila. 1918. - U Rusiji 31. januar bio poslednji dan računanja vremena prema julijanskom kalendaru, sledećeg dana datum označen kao 14. februar, prema Gregorijanskom kalendaru. 1921. - Rodjen je slavni američki operski pevač i glumac Mario Lanca (Lanza), italijanskog porekla, koji je iznenadno umro u 38. godini života. 1930. - Otvorena Londonska pomorska konferencija, završena 22. aprila sporazumom Velike Britanije, SAD, Francuske, Italije i Japana o regulisanju podmorničkog ratovanja. 1946. - Jugoslovenska Ustavotvorna skupština donela prvi Ustav Federativne Narodne Republike Jugoslavije. 1950. - Predsednik SAD Hari Truman objavio da je naložio proizvodnju hidrogenske bombe. 1956. - Umro engleski pisac Alen Aleksander Miln, autor priča za decu o Viniju Puu. 1958. - Prvi američki veštački satelit Eksplorer I lansiran iz baze Kejp Kanaveral, na Floridi 1962. - Umro karikaturista Petar Križanić, jedan od rodonačelnika jugoslovenske karikature, pisac i esejista i jedan od osnivača Ošišanog ježa, 1935. Posle Drugog svetskog rata objavio mapu Protiv fašizma. 1962. - Na inicijativu SAD, na skupu održanom u Urugvaju, Kuba isključena iz Organizacije američkih država, doneta rezolucija o zabrani trgovine s njom. 1964. - Ka Mesecu lansirana sovjetska automatska stanica Luna 9, koja se tri dana kasnije meko spustila i emitovala prve kadrove površine Mecesa. 1968. - Ostrvo Mauricijus je proglasilo nezavisnost od Velike Britanije. 1971. - Između Istočnog i Zapadnog Berlina uspostavljen ograničen telefonski saobraćaj, prvi put posle 19 godina. 1974. - Umro američki filmski producent Semjuel Goldvin, jedan od osnivača kompanije Metro-Goldvin-Majer. 1983. - Film Gandi (Ghandi) je osvojio pet prestižnih 'Golden Globe' nagrada u Holivudu. 1990. - U Moskvi otvoren američki restoran tzv. brze hrane Mekdonalds. 1994. - U glavnom gradu Somalije Mogadišu marinci SAD, u pratnji konvoja u kom su bile diplomate SAD, otvorili vatru na ljude okupljene kod centra za raspodelu hrane i ubili najmanje pet civila, mnoge ranili. 1996. - Specijalni izaslanik generalnog sekretara Ujedinjenih nacija za ljudska prava Elizabet Ren saopštila da u Bosni ima oko 200 do 300 masovnih grobnica i da su za zločine tokom tog rata, pored Srba, odgovorni Hrvati i Bošnjaci. 1996. - Tamilski bombaš-samoubica uleteo kamionom punim eksploziva u centralnu banku Šri Lanke u Kolombu. U eksploziji poginulo 90 i povređeno 1. 400 ljudi. 1997. - U sukobu naoružanih Albanaca i pripadnika srpske policije kod Vučitrna, na Kosovu, ubijena tri Albanca i povređena tri pripadnika MUP-a Srbije. 1998. - Skupština Republike Srpske na zasedanju u Banjaluci odlučila da sedište Vlade RS sa Pala bude premešteno u Banjaluku. 2001. - Posle devetomesečnog suđenja, škotski sud na doživotnu robiju osudio Libijca Abdela Baseta al Megraha zbog podmetanja bombe u avion Pan Ama, koji se u decembru 1988. srušio iznad škotskog grada Lokberija i usmrtio 270 l 2002. - Katolička crkva u Irskoj pristala da plati odštetu od 110 miliona dolara ljudima koji su detinjstvo proveli u crkvenim sirotištima, gde su ih sveštenici seksualno zlostavljali. Do sada tužbe podnelo 3. 500 osoba koje su živele u takvim crkvenim institucijama. 2002. - Na Drugom antiglobalističkom socijalnom forumu u Porto Alegru, u Brazilu, usvojena deklaracija u 11 tačaka o pravednijem svetskom poretku. IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 31. jula

 

 

 

1498. - Španski moreplovac Kristifor Kolumbo na trećem putovanju u Novi svet otkrio ostrvo koje je nazvao Trinidad. Zoin Mihailo: "Mesta koja su otkrivali osvajači, bila bi srećnija da ih nikada nisu otkrili. " 1556. - Umro Ignasio de Lojola, španski sveštenik, osnivač Jezuitskog reda (Baskija, 24. 12. 1491 - Rim, 31. 07. 1556) 1648. - Umro Vuk Mandušić, nacionalni junak (Kula Zečevo, 31. 07. 1648) LINK. 1784. - Umro Deni Didro, francuski književnik, filozof i  enciklopedista (Langres, 05. 10. 1713 - Pariz, 31. 07. 1784) 1821. - Rođen Đorđe Natošević, lekar, pedagog i književnik (Slankamen, 31. 07. 1821 - Karlovac, 23. 07. 1887) 1830. - Prvi put upotrebljen prototip šprica za injekcije. 1849. - Poginuo Šandor Petefi (Aleksandar Petrović), mađarski  književnik i  revolucionar (Kiškereš, 01. 01. 1823 - Segešvar, 31. 07. 1849) 1891. - Američki pronalazač Tomas Alva Edison patentirao kinematograf, uređaj za Snimanje i kenertoskop, uređaj za  projektovanje i individualno gledanje filmova 1912. - Rođen Milton Fridman, američki ekonomista, nobelovac (Bruklin, 31. 07. 1912 - San Francisko, 17. 11. 2006) 1914. - Rođen je Luj Žermen David de Fines de Galarza (fr. Louis Germain David de Funès de Galarza) je bio francuski glumac koji se smatra jednim od velikana filmske komedije 20. veka. Bio je poznat po energičnom glumačkom stilu te izrazitoj mimici pa je najčešće glumio neurotične i hiperaktivne likove. Zvezda je postao zahvaljujući filmskom serijalu Žandar iz Sen Tropea koji je imao šest nastavaka. 1929. - Umro Paja Marganović, revolucionar (Deliblato, 17. 04. 1904 - Zagreb, 31. 07. 1929) 1944. - Poginuo Antoan d Sent Egziperi, francuski avijatičar i književnik (Lion, 29. 06. 1900 - ostrvo Riju, 31. 07. 1944) LINK. Naručite danas. LINK. Zoin Mihailo: "Egziperi je poginuo, ali srećom po nas, Mali princ nije bio u avionu. " 1944. - Rođena Džeraldina Čaplin, američka filmska glumica (Santa Monika, 31. 07. 1944) 1954. - Osvojen himalajski vrh Karakorum - K-2 1959. - Formirana baskijska separatistička organizacija ETA 1965. - Rođena Džoan Ketlin Rouling, britanska književnica (Bristol, 31. 07. 1965) Hari Poter Poukrvni princ. Naručite danas. 1979. - Umro Milenko Šerban, slikar i scenograf, profesor Akademije primenjenih umetnosti u Beogradu  (Čerević, 04. 04. 1907 - Beograd, 31. 07. 1979) 1993. - Umro Boduen, belgijski kralj (Brisel, 07. 09. 1930 - Brisel, 31. 07. 1993) 1996- Umro Petar Džadžić, književnik i književni  kritičar, akademik (Bitolj, 18. 09. 1929 - Beograd, 31. 07. 1996) LINK. 1996. - Umrla Klodet Kolber, američka filmska glumica, dobitnica "Oskar"-a (Pariz, 13. 09. 1903 - Bridžtaun, 31. 07. 1996)   LINK. Film je osvojio 5 Oskara, za koliko je i bio nominovan. Oskar za najbolji film - Columbia Pictures (Hari Kon, producent) Oskar za najboljeg režisera - Frenk Kapra Oskar za najboljeg glavnog glumca - Klark Gejbl Oskar za najbolju glavnu glumicu - Klodet Kolber Oskar za najbolji adaptirani scenario - Robert Riskin 1997. Umro je bivši vijetnamski car Bao Daj, poslednji monarh Vijetnama, koji je kao marioneta vladao zemljom pod francuskom kolonijalnom upravom. Posle četiri decenije u izbeglištvu, umro je u vojnoj bolnici u Parizu u 83. godini. 2001. Međunarodni sud za ratne zločine u Hagu osudio je Stevana Todorovića na 10 godina zatvora zbog zločina nad Muslimanima i Hrvatima u Bosanskom Šamcu tokom rata u BiH (1992-1995). 2001. Umro je bivši portugalski predsednik Francisko Kosta Gomes (87). Gomesa je na funkciju predsednika postavila revolucionarna hunta, pet meseci nakon aprilske pobune 1974, kojom je okončana 50-godišnja desničarska diktatura. 2002. Na osnovu sporazuma vlada BiH i Hrvatske u Karlovcu je osuđen bivši lider cazinskih Muslimana Fikret Abdić na 20 godina zatvora, za ratne zločine u periodu 1993-1995, u tadašnjoj Autonomnoj Pokrajini Zapadna Bosna. 2003. Ministar odbrane Srbije i Crne Gore Boris Tadić doputovao u Izrael. To je prva poseta ministra odbrane u istoriji dve zemlje. 2003. Haški tribunal osudio je bosanskog Srbina Milomira Stakića na doživotni zatvor zbog zločina protiv čovečnosti nad nesrbima u Prijedoru i okolini 1992. On je prvi optuženik kome je taj sud izrekao doživotni zatvor. 2003. Austrijanac Feliks Baumgartner prvi je padobranom preleteo Lamanš, padajući brzinom većom od 200 kilometara na sat. 2005. - Umro Eugen Gvozdanović, dirigent i kompozitor, direktor Opere Srpskog narodnog pozorišta i profesor Akademije umetnosti u Novom  Sadu (Petrovaradin, 10. 02. 1933 - Novi Sad, 31. 07. 2005) 2007. - Umro Petar Arežina, profesor Medicinskog fakulteta u Beogradu, direktor Klinike za rehabilitaciju "Dr Miroslav Zotović" (Beograd,   1928 - Beograd, 31. 07. 2007) 2008. - Umro Blagoje Blaža Bratić, fudbaler "Železničara" iz Sarajeva, reprezentativac  SFRJ (Toronto, 31. 07. 2008) 2009. - Umro Robert Vilijam Robson (Bobi), britanski fudbaler i trener, selektor reprezentacije Velike Britanije (Sekriston, 18. 02. 1933 - Darem, 31. 07. 2009) 2009. - Umro Milivoj Radosavljević, hirurg Klinike za hirurgiju KBC "Dr Dragiša Mišović" u Beogradu (31. 07. 2009). 2011. - Umro je Ljubiša Stojanović Luis (Leskovac, 25. jun 1952 — Feketić, 31. jul 2011). Bio je  srpski pevač, poznat po svom specifičnom imidžu i muzičkom stilu. 2012. - Umro je Eugene Luter Gor Vidal (3. 10. 1925. -31. 08. 2012. ) – američki pisac, scenarista, esejista. Već skoro šezdeset godina Vidal je javna, često kontroverzna, ličnost na američkoj književnoj i političkoj sceni. Jedan od njegovih ranih radova, roman The City and the Pillar (1948) je razbesneo kritičare kao jedan od prvih velikih američkih romana koji se nedvosmisleno bave homoseksualnošću. Rekao je: A good deed never goes unpunished. A narcissist is someone better looking than you are. All children alarm their parents, if only because you are forever expecting to encounter yourself. All in all, I would not have missed this century for the world. Andy Warhol is the only genius I've ever known with an I. Q. of 60. Any American who is prepared to run for president should automatically, by definition, be disqualified from ever doing so. Apparently, a democracy is a place where numerous elections are held at great cost without issues and with interchangeable candidates.   2012. - Google slavi XXX Olimpijske igre u Londonu. IZVORI: LINK. LINK.
 
   

Na današnji dan, 31. maja

 

 

 

455. - Umro je Petronije Maksim, zapadnorimski car. 1594. - Umro je Đakopo Tintoreto, italijanski slikar. 1740. - Umro je Fridrih Vilhelm I, pruski kralj. 1773. - Rođen je Ludvig Tik, nemački književnik 1793. - Hapšenjem žirondinaca u Francuskoj je počela vladavina jakobinskog terora. 1809. - Umro je Jozef Hajdn, austrijski kompozitor. 1809. - Poginuo je srpski nacionalni junak Stevan Sinđelić, resavski vojvoda, ispalivši iz kubure hitac u skladište municije u šancu na uzvišenju Čegar kraj Niša, u jeku borbe s brojčano nadmoćnim Turcima u Prvom srpskom ustanku. Eksplozija je digla šanac u vazduh, usmrtivši i branioce i 6. 000 Turaka koji su upali u utvrđenje. Sinđelić se u maju 1809. sa 3. 000 Resavaca pridružio ustanicima koji su nameravali da oslobode Niš. Na Čegru je bio u najisturenijem od šest srpskih šančeva i na njega je napad usmerio komandant Niške tvrđave, Kuršid paša, ali su ustanici odbili više turskih juriša. Kad je uvideo da proređeni branioci, uprkos neviđenom herojstvu, ne mogu da odole turskoj sili, zapalio je skladište municije. Posle bitke, paša je, da bi zastrašio Srbe, naredio da se od glava poginulih ustanika ozida kula, koja je dobila naziv Ćele-kula. Prvobitno su na njoj bile 952 lobanje, a sada je ostalo svega nekoliko desetina. Sinđelić je učestvovao u svim borbama u Pomoravlju od početka ustanka 1804. i istakao se u bojevima na Ivankovcu 1805, kad je za pokazanu hrabrost dobio čin vojvode, i na Deligradu 1806, pod komandom Petra Dobrnjca. 1819. Rođen je američki pisac Volt Volter Vitmen, jedan od najznačajniji pesnika američke književnosti, čija je zbirka pesama "Vlati trave" imala presudan uticaj na moderno pesništvo. Naručite danas. Neshvaćen od savremenika u svojoj zemlji, prvo priznanje dobio je od engleskih "prerafaelista" i pokreta za "slobodan stih" (vers libre) u francuskoj poeziji.   1859. - Počeo je da radi veliki sat Big Ben na kuli britanskog parlamenta u Londonu. Na 192 strane upoznajte London pre nego što pođete na put. Naručite. 1902. - Mirom u Verenigingu završen je britansko-burski rat u kojem su poginula 5. 774 Britanca i najmanje 4. 000 Bura. 1910. - Ujedinjenjem britanskih kolonija Natal, Transval i Rt Dobre Nade, osnovana je Južnoafrička unija sa statusom britanskog dominiona. 1924. - Kina je priznala SSSR. 1930. - Rođen je Klint Istvud, američki filmski glumac, režiser i producent. Rekao je: "Ako želite garanciju, kupite toster. " 1931. - U Bahreinu je pronađena nafta, prvo nalazište petroleja u nekoj arapskoj zemlji. 1934. - Rođena je Rada Đuričin, srpska glumica. 1938. - Prvi put je prikazan film na televiziji. Bio je to film Povratak Skarlet Pimpernel, koji je prikazala američka televizijska kuća NBC. 1939. - Danska je s Nemačkom potpisala pakt o nenapadanju. U aprilu naredne godine nemačke trupe okupirale su Dansku. 1948. - Rođen je Džon Bonam, britanski bubnjar. (†1980). 1951. - Rođen je Rodoljub Džamić, srpski političar i predsednik opštine Vrnjačka Banja. 1961. - Južna Afrika je proglasila republiku s predsednikom Čarlsom Robertsom Svartom na čelu i napustila Britanski komonvelt. 1962. - Umro je Adolf Ajhman, šef Gestapoa i nemački ratni zločinac. 1965. - Rođena je Bruk Šilds, američka glumica. 1970. - U zemljotresu jačine 7,9 Rihterove skale u Peruu poginulo je više od 70. 000, a 600. 000 ljudi ostalo je bez domova. Potpuno su razoreni gradovi Jungaj, Huares i Čimbote. 1972. - Rođen je Nikola Lončar, srpski košarkaš. 1974. - Rođen je Jugoslav Vasović, srpski vaterpolista. 1976. - Rođen je Kolin Farel, irski glumac. 1984. - Rođen je Milorad Čavić, srpski plivač. Naručite. 1991. - U Lisabonu je potpisan mirovni sporazum o Angoli, kojim je posle gotovo 16 godina okončan građanski rat. 1992. - U organizaciji Centra za antiratnu akciju, održane su u Beogradu demonstracije više desetina hiljada građana, koji su nošenjem crnog flora dugog 1. 300 metara izrazili svoje saućešće sa žrtvama rata u Bosni i Hercegovini. 1996. - Bosanski Hrvat Dražen Erdemović priznao je pred Međunarodnim sudom za ratne zločine u Hagu da je učestvovao u masovnim pogubljenjima Muslimana u Srebrenici. To je bilo prvo priznanje krivice pred Haškim tribunalom. 1997. - Ukrajina i Rusija potpisale su sporazum o strateškom partnerstvu. 2000. - Umro je Petar Mladenov, predsednik Bugarske. 2001. - Agent FBI-ja, veteran Robert Hansen, optužen za špijunažu, izjavio je da nije kriv. Američka vlada optužila je Hansena da je 15 godina prenosio strogo poverljive informacije Moskvi za sumu od 1. 400. 000 dolara i određenu količinu dijamanata. 2003. - U gradu Marfiju u Severnoj Karolini uhapšen je Erik Robert Rudolf, osumnjičen za postavljanje bombi na klinici za pobačaje, u noćnom klubu za homoseksualce, kao i u Atlanti, tokom Olimpijskih igara 1996. godine. 2004. - Sletanjem na aerodrom Šarl de Gol u Parizu, supersonični avion „Konkord“ francuske kompanije Er Frans obavio je svoj poslednji let. Četiri takva aviona biće izložena u muzejima u Francuskoj, a peti na tom pariskom aerodromu. IZVOR
 
   

Na današnji dan, 31. marta

 

 

 

1282. - U pobuni Sicilijanaca protiv francuske vlasti pobijeni su svi Francuzi koji su se nalazili na ostrvu. Ustanak poznat pod nazivom "Sicilijanska večernja", organizovan je pod geslom "Morte alla Francia Italia anela!" (Smrt Francuskoj od Italije). Prema legendi, od početnih slova tog gesla nastao je kasnije naziv "mafija" (mafia). 1492. - Kralj Fernando V Katolički dao je Jevrejima rok od tri meseca da pređu u rimokatoličku veru ili da napuste Španiju. 1496. - Papa Aleksandar VI formirao je sa Svetim Rimskim Carstvom,Španijom, Venecijom i Milanom Svetu ligu za borbu protiv Turaka. 1547. - Umro je francuski kralj Fransoa I, koji je Bolonjskim konkordatom 1516. osigurao prevlast krune nad rimokatoličkom crkvom u Francuskoj. Od dolaska na presto 1515. nastojao je da postane rimsko-nemački car, što je 1519. uspeo njegov rival Karlo V, protiv kojeg je potom vodio četiri rata. 1596. - Rođen je francuski filozof, matematičar i fizičar Rene Dekart, čije je delo označilo raskid sa skolastikom i začetak moderne filozofije racionalizma. Svoje učenje objavio je u delima "Rasprava o metodi" (1637) i "Meditacije" (1641), a delom "Geometrija" otvorio je novu epohu u matematici. 1732. - Rođen je austrijski kompozitor Franc Jozef Hajdn, autor više od 100 simfonija i brojnih kamernih i vokalnih dela, kao i austrijske i nemačke himne. Za života je stekao međunarodnu slavu, a njegove kompozicije izvođene su u svim evropskim gradovima. 1811. - Rođen je Robert Bunsen, nemacki hemičar koji je usavršio po njemu nazvan gorionik, 'Bunzenovu lampu', koji je inače izumeo Englez Majkl Faradej (Michael Faraday). 1854. - Japan je sa SAD potpisao ugovor o otvaranju luka Šimoda i Hakodate za američke trgovce. To je bio prvi sporazum o otvranju japanskih luka za trgovinu sa inostranstvom. 1855. - Umrla je Šarlota Bronte (Charlotte Bronte), književnica, autor romana 'Džejn Ejr' (Jane Eyre). 1889. - Otvorena je Ajfelova kula, tada najviša građevina u svetu. Čelična konstrukcija visoka 300 metara postala je jedno od glavnih znamenitosti Pariza. Kulu, sagrađenu povodom Svetske izložbe u Parizu, konstruisao je francuski inženjer Aleksandar Gistav Ajfel. 1892. - Srbija je, kao jedna od prvih evropskih zemalja, donela zakon o pomaganju sporta izvan škola. Gimnastika kao obavezan predmet u školama u Srbiji, uvedena je zakonom iz 1883. 1917. - SAD su od Danske preuzele Zapadnoindijska ostrva u Karipskom moru i nazvale ih Devičanska ostrva. Sporazum o kupovini tih ostrva za 25 miliona dolara sklopljen je u avgustu 1916. 1939. - Velika Britanija i Francuska su se dogovorile da će podržati Poljsku ukoliko Nemačka preduzme bilo kakve akcije protiv nje. 1948. - Kongres SAD usvojio je Maršalov plan. Tim planom, nazvanim po njegovom tvorcu američkom državnom sekretaru Džordžu Maršalu dodeljena je pomoć od 15 milijardi dolara evropskim zemljama za obnovu posle Drugog svetskog rata. 1959. - Nakon neuspešne protivkineske pobune u Lasi, Dalaj Lama je pobegao u Indiju gde je dobio politički azil. 1966. - Lansirana je sovjetska vasionska sonda Luna 10 ka Mesecu. 1971. - Američki poručnik Vilijam Keli osuđenje na doživotni zatvor zbog masakra civila tokom Vijetnamskog rata u selu Mi Laj u martu 1968. Kazna mu je kasnije smanjena na 20 godina zatvora. 1979. - Britanski razarač "London" isplovio je iz luke u Valeti, čime su okončane vojne veze između Velike Britanije i Malte uspostavljene pre 181 godine. 1980. - Umro je američki atletičar Džesi Ovens (Jesse (Owens),jedan od najvećih sportista 20. veka, koji je osvojio četiri zlatne medalje na Olimpijskim igrama u Berlinu 1936. Prilikom dodeljivanja medalja Adolf Hitler je napustio ložu da bi izbegao da se rukuje sa pobednikom crncem. 1983. - U zemljotresu koji je razorio kolumbijski grad Popajan poginulo je najmanje 500 ljudi, a 3. 000 je osalo bez domova. 1986. - Meksički avion "boing 727", na liniji Meksiko Siti-Los Anđeles, srušio se u planinama centralnog Meksika, Poginulo je svih 166 putnika i članova posade. 1991. - Na Plitvicama u Hrvatskoj izbio je prvi sukob između hrvatske policije i naoružanih Srba. Dvoje ljudi je poginulo, a 20 je ranjeno. Na poziv Predsedništva SFR Jugoslavije hrvatske snage su se povukle, a kontrolu su preuzele jedinice JNA. Narednih dana oružani sukobi izbili su u okolini Vinkovaca i Vukovara. 1991. - Prve višepartijske izbore u Albaniji dobili su komunisti, ali je opozicija pobedila u Tirani i ostalim većim gradovima. 1992. - Posetom izraelskog predsednika Hercoga španskom kralju Huanu Karlosu obeležena je 500-godišnjica progona Jevreja iz Španije. 1993. - Savet bezbednosti UN doneo je, prvi put od početka bosanskog rata, odluku kojom je ovlastio NATO da upotrebi vojnu silu protiv prekršilaca u zoni zabranjenih letova nad Bosnom. 1994. - Izrael i PLO su potpisali sporazum o međunarodnim posmatračima u gradu Hebronu na Zapadnoj obali, čime je Izrael prvi put pristao na međunarodno prisustvo na okupiranim teritorijama otkad ih je zauzeo u ratu 1967. 2001. - U Holandiji, četiri para homoseksualaca sklopili su brak na osnovu zakona koji je donela holandska vlada. 2002. - U restoranu u lučkom gradu na severu Izraela - Haifi, bombaš samoubica usmrtio je preko 15 ljudi a 44 ranjeno. 2003. - Haški tribunal osudio je Mladena Naletilića Tutu i Vinka Martinovića Štelu na 20, odnono 18 godina zatvora zbog progona muslimanskog stanovništva u Mostaru 1993. godine. 2003. - U blizini Potočara u Republici Srpskoj (BiH) sahranjeneno je prvih 600 žrtava srebreničkog masakra koji se dogodio 1995. godine. Sahrani je prisustvovalo oko 10. 000 bosanskih Muslimana. To su prve identifikovane žrtve Muslimana koje su ubile srpske snage u toj enklavi. 2004. - Haški tribunal osudio je bosanskog Srbina Darka Mrđu, koji je ranije priznao krivicu, na 17 godina zatvora zbog ubistva oko 200 muslimanskih zarobljenika na planini Vlašić, u avgustu 1992. 2004. - SAD su odlučile da zamrznu finansijsku pomoć Srbiji zbog nedovoljne saradnje Beograda sa Haškim tribunalom. 2015. - Gugl obeležava 125 godina Ajfelovog tornja. IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 4. aprila

 

 

 

186. Rođen je Karakala (rođen 4. aprila 186. godine, umro 8. aprila 217. godine) bio je car Rimskog carstva od 211. do 217. godine. Najveće dostignuće njegove vladavine je edikt iz 212. godine Constitutio Antoniniana kojim su se dodeljivala rimska građanska prava slobodnim ljudima širom Rimskog carstva, kako bi se povećala mogućnost oporezivanja. Karakala je podigao velike terme nedaleko od Rima, čiji ostaci i danas postoje. Karakala nije imao popularnost ni u jednom sloju društva izuzev u vojsci. 1284. - Umro je kralj Kastilje Alfons Deseti Mudri, utemeljivač zakonodavstva, pokrovitelj nauke i zanatstva, pobornik verske tolerancije. Tokom vladavine Kastiljom i Leonom od 1252. do smrti, dvor u Toledu je pretvorio u centar učenosti i utočište za mnoge Jevreje, Mavare i hrišćanske skolastičare. Izdao je zakonik za celu zemlju, pokrenuo pisanje španske istorije i astronomskih dela, kao i prevođenje Biblije na španski jezik. 1581. - Engleska kraljica Elizabeta I (Elizabeth) proglasila je za viteza Frensisa Drejka (Francis Drake), gusara, potom admirala, prvog Engleza koji je oplovio svet. 1617. - Umro je škotski matematičar Džon Neper (John Napier), koji je pronašao i sastavio logaritamske tablice i dao uputstvo o njihovom sastavljanju. 1765. - U Petrogradu je umro Mihail Vasiljevič Lomonosov, ruski naučnik, pesnik i akademik, enciklopedista svetskog glasa. Bavio se i fizikom, hemijom, geografijom i astronomijom i znatno doprineo razvoju tih nauka. Autor je prve ruske gramatike i osnivač Moskovskog univerziteta (1755), koji i danas nosi njegovo ime. 1825. - U Novom Sadu je rođen srpski naučnik i filolog Đura Daničić. Podržavao je Vuka Karadžića u borbi za reformu srpskog jezika i pravopisa ("Rat za srpski jezik i pravopis", 1847). Bio je sekretar Jugoslovenske akademije znanosti i umjetnosti u Zagrebu gde je 1880. pokrenuo izradu "Rečnika hrvatskog ili srpskog jezika". S latinskog je preveo Stari zavet. 1846. Lotreamon, grof de (fr. comte de Lautréamont, pravim imenom Isidore Ducasse, 4. april 1846 — 24. novembar 1870), francuski pesnik. O njemu se samo zna da je stigao iz Montevidea u Pariz, da je izdavaču predao rukopis jednog speva u prozi, Maldodorova pevanja (Les Chants de Maldoror, 1869), i uskoro umro. Delo je zagonetno u svakom pogledu. Tek se u sledećem veku za njega saznaje; nadrealisti ga pozdravljaju kao čudesnu izvornu knjigu. Sa Sadom, Lotreamon je najjasnije osvetlio realnost zla, svireposti i agresivnosti. Sjaj jezika isto je toliko nov koliko i materija koja služi za opit. 1850.  Los Anđeles je postao grad. Osnovali su ga Meksikanci kao Pueblo de Nuestra Señora la Reina de Los Ángeles del Río de Porciuncula. 1860. - U Beogradu je rođen Vojislav Ilić, pesnik koji se smatra osnivačem moderne poezije u srpskoj književnosti i tvorcem verističkog izraza ("Zimska idila", "Jesen", "Ja ništa više ne verujem", "Tamara", "Istok"). 1905. - U zemljotresu u provinciji Lahore, tada delu britanske Indije, poginulo je 19. 000 ljudi. 1912. - U Tibetu je proglašena Kineska republika. 1914. Marguerite Donnadieu, poznatija kao Marguerite Duras (4. 4. 1914 – 3. 3. 1996. ). Francuska književnica Margerit Diras (1914) već je dobro poznata našim čitaocima po većem broju romana preveđenih kod nas: pre svega Ljubavnik, ali i Brana na Pacifiku, Moderato Cantabile, Popodne g. Andemasa, Bol, Pisati i drugi. Njeno ime vezano je za filmsku umetnost. Prema njenim scenarijima, koje često zasniva na svojim delima, snimljeni su brojni filmovi, među kojima istaknuto mesto zauzima Hirošima ljubavi moja. 1914. - U Milfordu, američka država Pensilvanija, umro je filozof, matematičar i naučnik Čarls Sanders Pirs (Charles, Peirce), začetnik filozofije pragmatizma ("Principi filozofije", "Elementi logike", "Pragmatizam i pragmaticizam"). 1932. Andrej Arsenijevič Tarkovski (rus. Андре́й Арсе́ньевич Тарко́вский; Zavražje, 4. april 1932 — Pariz, 28. decembar 1986) je bio ruski filmski i operski režiser, pisac i glumac. Mnogi ga smatraju jednim od najznačajnijih i najuticajnijih ruskih filmskih umetnika i jednim od najvećih režisera u svetskoj istoriji kinematografije. 1939. - Na irački presto stupio je Fejsal II (Faisal) nakon smrti njegovog oca kralja Gazija I (Ghazi). 1941. Petar Kralj se rodio 4. aprila 1941. godine u Zagrebu, kao sin jedinac oca Đorđa, profesora istorije u gimnaziji, poreklom sa Banije i majke Stanislave, devojački Kocan, profesorke geografije poljsko-ukrajinskog porekla. Početkom Drugog svetskog rata porodica se seli, prvo u Rumu, a potom u Sremsku Mitrovicu gde provodi detinjstvo. Bio je član Ateljea 212 od 1968. do 1979. godine, kada je prešao u slobodne umetnike. Najviše je igrao u Ateljeu 212 i Narodnom pozorištu. Mala scena Ateljea 212 danas se, njemu u čast, zove „Scena Petar Kralj“. Preminuo je 10. novembra 2011. u Beogradu, u 71. godini života. Sahranjen je 14. novembra u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju, opelo je služio Radovan Bigović. 1949. - Ministri spoljnih poslova SAD i 11 zapadno evropskih država potpisali su u Vašingtonu Severno-atlantski pakt (NATO), vojni ugovor kojim je stvorena snažna vojnopolitička formacija zapadnih saveznika. 1960. - Francuska i Federacija Mali (Senegal i Sudan) potpisali su sporazum kojim je Federacija Mali stekla nezavisnost. 1968. - U Memfisu, u američkoj saveznoj državi Tenesi, ubijen je Martin Luter King, borac za građanska prava i mir. U borbi za ravnopravnost crnaca u SAD služio se Gandijevim metodama nenasilja i građanske neposlušnosti. Dobitnik je Nobelove nagrade za mir 1964. godine. 1969. - U Hjustonu, američka država Teksas, izvršena je prva operacija ugrađivanja veštačkog srca u ljudski organizam. Prvi pacijent sa ugrađenim veštačkim srcem živeo je samo četiri dana. 1975. - Prilikom pada američkog vojnog transportnog aviona posle poletanja iz Sajgona, poginulo je 155 vijetnamske dece, ratne siročadi. 1979. Hit Ledžer (engl. Heath Ledger) bio je australijski glumac, rođen 4. aprila 1979. godine u Pertu (Australija), a umro 22. januara 2008. godine u Njujorku. Posthumno je dobio Oskara za najbolju sporednu ulogu za ulogu Džokera u filmu Mračni vitez. 1983. - Umrla je američka pozorišna i filmska glumica Glorija Svanson (Gloria Swanson), zvezda nemog i zvučnog filma ("Bulevar sumraka", "Kraljica Keli", "Gospođa San-Žen", "Zaza", "Muško i žensko"). 1998. - U eksploziji metana u ukrajinskom rudniku uglja Skačinsko, u Donjeckoj oblasti, poginula su 63 rudara. 1999. - U vazdušnim udarima NATO-a na rafineriju nafte u Pančevu poginula su tri radnika rafinerije. U bombardovanju toplane na Novom Beogradu poginuo je čuvar toplane. 2001. - Sudanski ministar odbrane i još 14 vojnih funkcionera poginuli su u avionskoj nesreći u kritičnom trenutku građanskog rata u zemlji. 2002. - Angolska vojska i UNITA potpisali su primirje u Luandi, čime je okončan jedan od najdužih i najkrvavijih afričkih ratova. Oko milion ljudi poginulo je u borbama vladinih snaga i UNITA koje su počele 1975. nakon sticanja nezavisnosti od Portugalije. 2002. - U Beogradu je u 82. godini preminuo arheolog Milutin Garašanin, član Srpske akademije nauka i počasni član mnogih evropskih akademija. 2003. - Agencija Tanjug poslavila je 60 godina postojanja. 2003. - Američke vojne snage zauzele su bagdadski međunarodni aerodrom "Sadam" (Saddam) i preimenovale ga u "Bagdad Internešenel" (Baghdad International). 2005. - General MUP-a Srbije Sreten Lukić dobrovoljno se predao Haškom tribunalu, pred kojim je optužen za ratne zločine tokom sukoba na Kosovu 1999. godine. 2006. - U Kuvajtu su, po prvi put u istoriji te države, žene izašle na izbore, nepunih godinu dana od kada su, izmenama izbornog zakona, dobile pravo glasa i pravo učešća na izborima. 2015. Gogl obeležava rođendan glumca Roberta Daunija Mlađeg. IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 4. avgusta Knut Hamsun, Andersen, Bloh

 

 

 

1578. Pokušaj Portugalije da zauzme Maroko propao je porazom ubici kod Alkazarkivira, u kojoj su poginuli portugalski kralj Sebastijan, kralj od Feza i mavarski pretendent na presto. 1704. U ratu za špansko nasleđe, englesko-holandske snage su zauzele španski grad Gibraltar. 1789. Parlament Francuske je, tokom Francuske revolucije, ukinuo sve privilegije feudalaca. 1791. Potpisan je Svištovski mir kojim je određena granica između Austrije i Otomanskog carstva. 1792. Rođen je Persi Biš Šeli jedan od najznačajnijih pesnika engleskog romantizma. Buntovnik protiv političkih, društvenih i verskih stega, napustio je Englesku i poslednje godine života proveo u Italiji, gde se 1822. utopio u brodolomu na jedrenju ("Kraljica Mab", "Oslobođeni Prometej", "Oda zapadnom vetru", "Ševa"). 1859. - Rodio se Knut Hamsun, norveški pisac i dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1920. godine. Rođen je 1859. a umro je 1952. godine. Posle Ibzena, najpoznatiji je norveški književnik. Tridesetih godina dvadesetog veka bio je angažovan kao političar, promovišući desničarske ideje. Podržavao je nacističku filozofiju i norvešku kvislinšku vladu, zbog čega je bio osuđen na robiju. Dešavalo se da su mu čitaoci, nezadovoljni političkim idejama koje je izlagao u svojim delima, vraćali kupljene knjige. U književnim počecima pisao je romantičarskim stilom koji je naginjao ka modernoj književnosti. Njegovo prvo značajnije delo bilo je Misterije. Neki kritičari su ovo delo nazvali jevanđeljem modernizma, poredeći ga sa delima poput Tako je govorio Zaratustra. Delo je teško žanrovski definisati budući da se u njemu prepliću lirski i epski elementi uz dominantnu iracionalnost koja počiva na kritičkom odnosu prema građanskom društvu i njegovom nastojanju da se oslobodi stvaralačka ličnost. U vreme nastanka "misterija" nastala su i dela Pan i Viktorija. Hamsun je u Viktoriji ispevao himnu ljubavi. Romani Pan i Viktorija su delovi trilogije u koju spada i roman Glad. Pan govori o čoveku koji na bolan način shvata kako stapanje čoveka sa prirodom više nije moguće. Hamsun prikazuje onaj deo ljudske istorije kada je „čovek postao bolesno čedo grada“. Bavio i dramom i poezijom, ali sa slabijim uspehom. Nikada se nije pokajao zbog svojih političkih uverenja, čak ni u autobiografiji Na zaraslim stazama.   Knut Hamsun: Viktorija Na jednoj strani zamak, na drugoj vodenica. Kći gospodara zamka je lepotica, sin vodeničara - darovit pisac . . . Svaka ljubav je složena i neponovljiva, ima svoje prepreke i neočekivane epizode, druge aktere i nesporazume. Naručite.     Knut Hamsun: Krug se zatvara   Proslavljen romanima "Pan" i "Plodovi zemlje", dobitnik Nobelove nagrade, krunisao je ovom knjigom svoj obimni stvaralački opus. Naručite.   1875. Umro je danski pisac Hans Kristijan Andersen. Mada prvi književni uspeh duguje romanu "Improvizator" (1835), svetsku slavu stekao je kao autor oko 200 kratkih pripovedaka, koje se smatraju najlepšim bajkama za decu. 1890. - Umro je Ivan Mažuranić, hrvatski pesnik (* 1814. ) 1900. - Rođena Elizabeta, britanska kraljica - majka (Sent Pols, 04. 08. 1900 - London, 30. 03. 2002) 1907. - Umro je Edvard Grig, norveški kompozitor, pijanista i dirigent. (* 1843. )   1910. - Rođen Žorž  Skrigin, filmski reditelj i snimatelj (Odesa, 04. 08. 1910 - Beograd, 30. 10. 1997) 1914. Nemačke trupe napale su Belgiju, Velika Britanija je objavila rat Nemačkoj, a SAD su proglasile neutralnost. 1916. Danska je za 25 miliona dolara ustupila SAD deo Zapadnoindijskih ostrva, uključujući Devičanska ostrva. 1936. - Rođen Milenko Maticki, književnik, urednik "Politike" (Margita, 04. 08. 1936 - Beograd, 20. 02. 2001) 1944. Gestapo je u skrovištu u Amsterdamu uhapsio porodicu Frank i još četvoro Jevreja i deportovao ih u koncentracioni logor. Posle rata otkriven je dnevnik 14-godišnje Ane Frank, koji predstavlja jedan od najpotresnijih dokumenata o stradanju Jevreja u Drugom svetskom ratu. 1948. - Umrla je Mileva Marić-Ajnštajn, srpska matematičarka. (*1875. )       1875. - Rođena je Mileva Marić-Ajnštajn (Titel, Austrougarska, 19. decembar 1875 — Cirih, Švajcarska, 4. avgust 1948) je bila srpska matematičarka, prva žena Alberta Ajnštajna, jednog od najgenijalnijih ljudi 20. veka. Postoje tvrdnje da je ona doprinela ranim Ajnštajnovim radovima, ali je stepen njenog učešća u otkrićima nepoznat i predmet je brojnih polemika. Naručite knjigu.     1954. Britanski supersonični borbeni avion "Elektrik LajtningP-1" izveo je svoj prvi let. 1955. - Rođen Bili Bob Tornton, američki glumac, reditelj, scenarista i pevač, dobitnik "Oskar"-a (Hot Springs,  04. 08. 1955) Bili i njegov sastav The Boxmasters na koncertu 2007. LINK. 1958. - Prvi put objavljena "Bilbord"- ova muzička top-lista "Hot 100" 1961. - Rođen Barak Obama, američki političar, predsednik SAD (Honolulu, 04. 08. 1961) Barak Obama je prvi prvi afroamerikanac koje postao predsednik SAD. Godine 2009. - samo nekoliko meseci nakon stupanja na dužnost predsednika, dobio je Nobelovu nagradu za mir. Barak Obama se rodio na Havijama od majke Amerikanke i oca Kenijca koji su se venčali na studijama na Havajskom univerzitetu. Kada je Barak navršio dve godine roditelji su mu se razveli, a njegov otac se vratio u Keniju.   Deo svog detinjstva Barak je proveo sa svojom majkom i očuhom u Indoneziji, ali se vratio na Havaje da završi srednju školu, posle čega je upisao polotikologiju na Univerzitetu Kolumbija. Posle diplomiranja na Kolumbiji upisuje pravo na Harvardu. Nakon studija zapošljava se kao advokat u Čikagu. Oženjen je suprugom Mišel s kojom ima dve kćeri: Maliu An i Sašu.   Barak Obama: Snovi moga oca Snovi moga oca nikako nisu jednokratni politički pamflet. Naprotiv, čovek koji se može smatrati revolucionarom unutar najmoćnije svetske sile piše o pitanjima koja se u doboko podeljenom američkom društvu već decenijama guraju pod tepih, a njemu lično su rođenjem nametnuta.  Naručite.   1977. Umro je nemački filozof Ernst Bloh. U obimnom delu koje obuhvata probleme filozofije, istorije, religije i etike, posebno se bavio analizom fenomena utopije ("Duh utopije", "Tomas Mincer kao teolog revolucije", "Nasleđe ovog vremena"). 1983. Betino Kraksi je, kao prvi socijalista,preuzeo dužnost premijera Italije, postigavši rekord u dužini opstanka jedne vlade Italije posle Drugog svetskog rata. 1987. - Umro Dragiša Vitošević, književnik (Bare, 14. 06. 1935 - Sisak, 04. 08. 1987. ) Dragiša Vitošević je završio Filološki fakultet u Beogradu, a usavršavao se u Parizu. Doktorirao je 1974. sa tezom "Srpski književni glasnik 1901 - 1914". Vitošević je bio neobična i svestrana ličnost, književni istoričar i kritičar, antologičar naše usmene književnosti, pripovedač, oštar kritičar malograđanskog duha i morala. Bio je naučni saradnik Instituta za književnost i umetnost u Beogradu. Sa Dobricom Erićem osnovao je i bio glavni urednik "Raskovnika", jedinstvenog časopisa o narodnom stvaralaštvu i kulturi sela. Vrstan poznavalac bogate tradicije srpske kulture, borac za očuvanje narodnih umotvorina i običaja, kao i čistote srpskog jezika, on je autor čuvenog pesničkog zbornika "Orfej među šljivama", kao i dela "Ja mislim drukčije", "Darodavci iz prikrajka", "Do Evrope i natrag", "Volovi na plafonu". . . Iako je njegov životni put bio jako kratak, iza sebe je ostavio mnoge rukopise koje su posthumno za štampu priredile njegova supruga Vjera i ćerka Nevena, obe književnice. Osnivač i urednik, od 1968. -1982. godine. LINK. 1992. Milioni crnaca okončali su dvodnevni generalni štrajk protiv vlade belaca u Južnoj Africi, tokom kojeg je poginulo 30 ljudi. 1993. Japanske vlasti zvanično su se izvinile ženama koje su tokom Drugog svetskog rata bile seksualne robinje japanskih vojnika. 1993. Snage bosanskih Srba osvojile su sve ključne položaje na planini Igman iznad Sarajeva i zatvorile obruč oko grada. 1994. Pošto je Skupština Republike Srpske odbila mirovni plan Kontakt grupe za Bosnu, SR Jugoslavija je prekinula političke i ekonomske odnose sa bosanskim Srbima i zatvorila granicu na reci Drini. 1995. Hrvatska vojska je, u operaciji "Oluja", ušla u srpsku enklavu (Republika Srpska Krajina), zonu pod zaštitom UN. Oko 250. 000 Srba napustilo je svoje domove i krenulo, u najvećem izbegličkom talasu u Evropi od Drugog svetskog rata, prema Bosni i SR Jugoslaviji. 1997. U Arlu je umrla najstarija osoba na svetu, Francuskinja Žan Kalman. Živela je 122 godine i 164 dana. 2000. Britanska kraljica majka Elizabeta proslavila je u Londonu 100. rođendan, kao prva ličnost iz kraljevske porodice koja je proživela ceo jedan vek. Ona je s balkona Bakingemske palate pozdravila okupljene građane. 2001. Predsednici Severne Koreje i Rusije, Kim Jong-Li iVladimir Putin, potpisali su deklaraciju po kojoj se Pjong Jang mora pridržavati moratorijuma o raketnim probama do 2003. godine. 2003. Biskupi Episkopalne (Anglikanske) crkve u Sjedinjenim Američkim Državama (SAD) potvrdili su imenovanje, bez presedana u istoriji te crkve, homoseksualca Džina Robinsona (Gene) za biskupa u Nju Hempširu. 2005. Umro je američki bluz-pevač, pisac i gitarista, "Mali"Milton Kembel poznat po bluz himni "The blues is alright". LINK.   2007. Umro je slavni džez basista Art Dejvis koji je svirao sa Džonom Koltrejnom i drugim velikanima džeza. Nastupao je i sa Teloniousom Monkom, Lujem Armstrongom, Bobom Dilanom i Džudi Garland. 2012. - Google Doodle i XXX Olimpijada u Londonu. Skok motkom: IZVORI: LINK.  LINK. LINK.
 
   

Na današnji dan, 4. februara Prever i Fejsbuk

 

 

 

869. - Rođen je Ćirilo, vizantijski misionar (apostol Slovena) i hrišćanski svetac (*827). 1536. - Francuski kralj Fransoa I ušao je u savez s turskim sultanom Sulejmanom I da bi se suprotstavio Habsburgovcima. 1746. - Rođen je poljski nacionalni junak Tadeuš Košćuško (Tadeusz Kosciuszko), borac protiv podele Poljske i vođa ustanka protiv Rusa 1794. Učestvovao je u Američkom ratu za nezavisnost od 1776. i bio ađutant Džordža Vašingtona (George Washington). 1783. - Velika Britanija je u Parizu potpisala sporazum o priznanju SAD, čime je okončan osmogodišnji britansko-američki rat, poznat kao Američki rat za nezavisnost. 1789. - Za prvog predsednika SAD izabran je Džordž Vašington (George Washington), koji je u ratu za nezavisnost od Velike Britanije (1775-83) komandovao vojskom kolonista. Bio je predsednik osam godina, i povukao se iz politike 1797. odbivši da se treći put kandiduje za šefa države. 1797. - Rođen je nemački političar i ekonomista Ludvig Erhard(Ludwig), zapadnonemački kancelar od 1963. do 1966, pobornik neoliberalne ekonomije i glavni tvorac nemačkog "privrednog čuda". 1804. - Seča knezova, pogubljenje srpskih narodnih glavara od strane dahija. Ona je bila neposredni povod za izbijanje Prvog srpskog ustanka. 1900. - Rođen je francuski pisac Žak Prever (Jacques Prevert), "pesnik ljubavi, prijateljstva i sreće", autor čuvene "Barbare", veoma popularan među mladima pedesetih godina 20. veka. Poznat je i po scenarijima za filmove Marsela Karnea (Marcel Carnet) "Obala u magli", "Hotel Sever", "Deca raja", "Ljubavnici iz Verone". 1901. - Umro je srpski političar, novinar i pisac Svetozar Miletić, vođa Srba u Vojvodini u borbi za nacionalna prava u Austro-Ugarskoj. Bio je gradonačelnik Novog Sada (1861) i predvodnik liberalne struje na Blagoveštenskom saboru (1861). Pokrenuo je čuveni list "Zastava", vodeće glasilo vojvođanskih Srba. 1904. - Japanska ratna mornarica je blokirala rusku dalekoistočnu luku Port Artur, što je označilo početak rusko-japanskog rata. 1938. - Adolf Hitler je preuzeo resor ministra rata nacističke Nemačke, a za šefa diplomatije je imenovao Joahima fon Ribentropa (Joachim von Ribbentrop). 1945. - U mestu Jalta na Krimu sastali su se britanski premijer Čerčil (Churchill), predsednik SAD Ruzvelt (Roosevelt) i sovjetski lider Staljin da bi se dogovorili o akcijama za završetak Drugog svetskog rata i planovima u posleratnom periodu. Smatra se da je na toj konferenciji dogovorena podela "sfera uticaja" tadašnjih svetskih sila, što je kasnije dovelo do hladnog rata između komunističkog Istoka i kapitalističkog Zapada. 1946. - Bivši predsednik srpske vlade general Milan Nedić izvršio je samoubistvo tokom istražnog postupka. Nedić je bio optužen za izdaju i ratne zločine u okupiranoj Srbiji u Drugom svetskom ratu. 1961. - U Angoli je počeo ustanak protiv portugalske kolonijalne vlasti. Oslobodilački rat okončan je 1974, a u oktobru 1975. Angola je stekla nezavisnost. 1966. - Prilikom pada japanskog putničkog aviona "Boing 727" u Tokijski zaliv, poginula su 133 putnika i člana posade. 1972. - Velika Britanija i devet drugih zemalja priznalo je Istočni Pakistan kao nezavisnu državu Bangladeš. 1974. - Grenada je stekla nezavisnost u okviru Britanskog komonvelta. 1976. - U Gvatemali je u zemljotresu poginulo 23. 000 ljudi, a milion i po je ostalo bez domova. 1976. - Glavni grad Mozambika Lorenso Markeš je preimenovan u Maputo. 1980. - Umro je srpski slikar Stojan Aralica, član Srpske akademije nauka i umetnosti, jedan od vodećih umetnika srpskog slikarstva 20. veka. 1989. - U oružanoj pobuni oboren je diktator Paragvaja Alfredo Štresner (Stroešner), koji je vladao 35 godina. U pobuni je poginulo više od 300 ljudi, uglavnom vojnika. Novi predsednik Paragvaja postao je general Andres Rodriges (Rodriguez). 1994. - Tokom bosanskog rata u sarajevskom predgrađu Dobrinja devet ljudi je poginulo i 15 ranjeno od artiljerijske granate. Među nastradalima, koji su čekali u redu za humanitarnu pomoć, bilo je i troje dece. 1997. - U snažnoj oluji sudarila su se dva vojna izraelska transportna helikoptera tipa "CH-53 Sikorski" koji su prevozili elitne jedinice. Poginula su 73 vojnika. 1998. - U zemljotresu koji je pogodio oblast Rustaka u severnoj avganistanskoj provinciji Tahar poginulo je najmanje 4. 500 ljudi. 2000. - Formiranje nove austrijske koalicione vlade sa ekstremno desničarskom Slobodarskom strankom Jerga Hajdera (Joerg Haider) izazvalo je proteste u Beču i drugim mestima u Austriji. Izraelski ambasador napustio je Beč, a Evropska unija je uvela političke sankcije Austriji. 2003. - Oba veća jugoslovenskog parlamenta izglasali su Ustavnu povelju i Zakon o njenom sprovođenju, čime je prestala da postoji Savezna Republika Jugoslavija. Nova država dobila je ime Državna zajednica Srbija i Crna Gora. 2004. - Pakistanski vrhunski nuklearni fizičar, Abdul Kadir Kan prihvatio je punu odgovornost za odavanje podataka o nuklearnoj tehnologiji Iranu, Libiji i Severnoj Koreji i zatražio od nacije da mu oprosti. 2004. - Nastao je Fejsbuk. „Fejsbuk“ (engl. Facebook) je internet stranica koja služi kao servis za socijalnu mrežu. Počeo je sa radom 4. februara 2004. Ova internet stranica, na koju se svako može učlaniti, nalazi se u vlasništvu istoimenog preduzeća (Facebook, Inc. ) koje i upravlja njime. Njegovi korisnice se mogu pridruživati u mreže koje su organizovane po gradovima, radnim mestima, školama i regionima, kako bi se povezali i komunicirali sa drugim ljudima. Takođe, ljudi mogu dodavati prijatelje, slati im poruke, a mogu i ubabacivati nove podatke u svoje profile kako bi obavestili prijatelje o sebi. Naručite danas. 2005. - Umro je američki glumac i borac za građanska prava Osi Dejvis (Ossie Davis), koji je srušio barijere afričko-američkim umetnicima i postao jedan od najpriznatijih karakternih glumaca u SAD. IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 4. januara Kami i Oktoih prvoglasnik

 

 

 

1494. - Štamparija u Cetinju štampala prvu knjigu na srpskom jeziku, "Oktoih prvoglasnik" Đurđa Crnojevića i štampara Makarija, jednu od najviše korišćenih bogoslužnih knjiga u Srpskoj pravoslavnoj crkvi. 1717. - Engleska, Francuska i Holandija formirale Trojnu alijansu da bi se suprotstavile ambicijama Španije u južnoj Evropi. 1785. - Rođen nemački pisac Jakob Grim, osnivač savremene germanistike. S bratom Vilhelmom sakupio i objavio priče i bajke za decu. Počeo rad na velikom "Nemačkom rečniku", prevodio srpske narodne pesme koje je sakupio Vuk Stefanović Karadžić. 1797. - Francuski general Napoleon Bonaparta pobedio Austrijance kod Rivolija u Italiji. 1809. - Rodjen je Luj Braj (Louis Braille), koji je izmislio 'Brajevo pismo' za slepe, sistem predstavljanja slova pomoću ispupčenja na površini. 1842. - U dvorani Teatra na Đumruku vojni kapelmajstor Josif Šlezinger, kapelnik kneza Miloša Obrenovića, priredio prvi javni muzički koncert u Beogradu. 1890. - Rođen srpski političar, slikar i novinar Moša Pijade, član Komunističke partije od 1920. i državni i partijski funkcioner posle Drugog svetskog rata. U novembru 1943. u Jajcu organizovao Telegrafsku agenciju nove Jugoslavije, Tanjug, a posle rata bio predsednik Skupštine FNRJ. 1892. - Rođen srpski pisac i književni kritičar Milan Bogdanović. Bio urednik Srpskog književnog glasnika, časopisa Danas, s Krležom, i Književnih novina, upravnik pozorišta u Novom Sadu i Beogradu, član Srpske akademije nauka. 1932. - Vlada Indije proglasila ilegalnim Indijski nacionalni kongres i uhapsila vođu Mahatmu Gandija, što je izazvalo talas štrajkova u zemlji. 1936. - U SAD prvi put objavljena lista najpopularnije muzike, 'top-lista'. 1943. - Rodjen je Džon Meklahlin, (John McLaughlin), džez gitarista. 1944. - U Drugom svetskom ratu, britanci su počeli napad na Monte Kasino (Cassino), u Italiji. 1944. - Savezničke snage u Drugom svetskom ratu počele napad na nemačke položaje na Monte Kasinu, duž najvišeg dela Apeninskog poluostrva. U žestokim borbama razoren gradić Kasino i najstariji benediktinski manastir, koji je 529. podigao osnivač tog reda Sveti Benedikt od Nursije. 1948. - Velika Britanija priznala Burmu kao nezavisnu republiku s prvim premijerom Takinom Nuom. 1951. - Kineske i severno-korejske trupe su zauzele Seul, glavni grad Južne Koreje. 1958. - Sovjetski Sputnjik I, prvi veštački satelit, lansiran u oktobru 1957, raspao se i pao na Zemlju. 1959. - Sovjetska vasionska letelica Luna 1 je po prvi put nadvladala zemljinu gravitaciju. 1960. - U saobraćajnoj nesreći poginuo francuski pisac Alber Kami, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1957. Njegova dela zasnovana na ideji o apsurdnosti ljudske sudbine. Naručite već danas. 1965. - Umro engleski pisac američkog porekla Tomas Sterns Eliot, jedan od najpoznatijih evropskih pesnika XX veka, dobitnik mnogih nagrada, među njima Nobelove 1948. i Geteove 1954. Nosilac 16 počasnih doktorata. 1967. - Poginuo engleski vozač brzih automobila i čamaca Donald Malkolm Kempbel. Svetski rekord u vožnji automobilom, 648,7 kilometara na čas, postavio 1964. Poginuo vozeći čamac s mlaznim motorom Plava ptica na jezeru Koniston. 1973. - Pokraden Muzej umetnosti u Montrealu. Odnete slike vredne dva miliona dolara, među njima i jedna Rembrantova, vredna milion dolara. 1978. - Predstavnik Palestinskog oslobodilackog pokreta PLO je ubijen u Londonu. 1989. - Tokom blokade libijskih luka, američki avioni su oborili dva libijska vojna mlazna aviona iznad Mediterana. 1993. - Bosanski Srbi i muslimani odbili, na konferenciji u Ženevi, Vens-Ovenov mirovni plan za Bosnu. Pregovori supendovani, rat u Bosni nastavljen još većom žestinom. 1994. - Gradu Foča u Bosni posle 500 godina, po odluci Skupštine Republike Srpske, promenjen naziv u Srbinje. 1995. - Domaća i svetska javnost oštro protestovale zbog državnog preuzimanja lista Borba i pritiska vlasti na ostale nezavisne medije. Borba privatizovana početkom 90-ih, u vreme reformske vlade Ante Markovića u SFRJ. 1998. - Šef izraelske diplomatije David Levi podneo ostavku rekavši da više ne želi da se jedini brine o pitanjima mira i socijalnim problemima u zemlji. 2002. - Nekoliko ljudi izgubilo život u snežnim olujama koje su zahvatile Grčku, Bugarsku i Tursku. Grčke i bugarske vlasti u najugroženijim regionima uvele vanredno stanje. 2003. - Islamska militantna grupa iz zasede napala vojni konvoj u severoistočnom Alžiru i ubila 43 i ranila 19 vojnika. 2004. - Avganistan usvojio novi Ustav, stvorena mogućnost održavanja prvih slobodnih izbora posle skoro 25 godina rata u toj zemlji. IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 4. jula

 

 

 

1190. - Engleski kralj Ričard I Lavlje Srce i francuski kralj Filip II Avgust krenuli su u Treći krstaški rat. Njima se u tom ratu pridružio i nemačko-rimski car Fridrih I Barbarosa. 1456. - Otpočela turska opsada Beograda. Zoin Mihailo: "Opsada Beograda turskim serijama traje i dalje na svim TV stanicama. " 1631. - U Parizu je otvorena agencija za zapošljavanje, prva u svetu. Zoin Mihailo: "Odužilo se donošenje Zakona o radu, a otkazi svakoga dana. Dok ga izglasaju, možda više i neće biti zaposlenih. " 1753. - Rođen je Žan Pjer Fransoa Blanšar, francuski pronalazač. 1776. - Na Kontinentalnom kongresu u Filadelfiji potpisana je američka Deklaracija o nezavisnosti. Taj dan slavi se u SAD kao Dan nezavisnosti. 1799. - Rođen je Oskar I, švedsko-norveški kralj. 1807. - Rođen je Đuzepe Garibaldi, italijanski revolucionar. 1826. - Umro je Džon Adams, američki predsednik. (*1735). 1826. - Umro je Tomas Džeferson, američki predsednik. (*1743). 1848. - Umro je Fransoa Rene Šatobrijan, francuski pisac i diplomata. Sreten Marić: O Šatobrijanu i francuskoj književnosti Marić izdvaja tri vida Šatobrijanovog stvaralaštva. LINK  Zoin Mihailo: "Pesme su pesme, ali je prava poezija za gurmane Šatobrijan biftek. " 1887. - Rođen je Kosta Todorović (lekar), akademik. 1900. - Rođen je Luj „Sačmo“ Armstrong, legendarni američki džez muzičar, trubač i pevač. 1903. - Pušten je u rad prvi pacifički telegrafski kabl, između San Franciska i Manile. 1927. - Rođena je Đina Lolobriđida, italijanska filmska glumica. Rekla je: A woman at 20 is like ice, at 30 she is warm and at 40 she is hot. I do what I like now. I just don't have time for it all.   1934. - Umro je Marija Kiri Sklodovska, francuska naučnica poljskog porekla. 1941. - U Beogradu, u vili Vladislava Ribnikara, održana sednica Politbiroa Centralnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije na kojoj je donesena odluka o podizanju ustanka protiv okupatora. U SFRJ se ovaj dan slavio kao Dan borca. 1942. - Umro je Rudi Čajavec, partizanski pilot. 1943. - Pod nerazjašnjenim okolnostima u avionskoj nesreći u Gibraltaru poginuo je poljski general i političar Vladislav Sikorski, šef vlade u emigraciji i tokom Drugog svetskog rata vrhovni komandant Poljskih oružanih snaga na Zapadu. 1946. - Filipini su stekli nezavisnost nakon 47 godina vladavine SAD. 1951. - Rođen je Profesor Dr Slavica Đukić-Dejanović, političar, predsednica Narodne skupštine Srbije 1959. - Rođena je španska glumica Vikrotija Avril. Rekla je: Acting is the work of two people-it's only possible when you have the complicity, the help, even the manipulation of a director. Compared to dancing, films seemed to me to be the work of lay bums. There was no physical pain; it was enough to say and imagine what was in the script. It was very easy for me. For most of my career, I've played roles that were written for other actresses. I chose the most explosive dress I could find. I put a ton of makeup on and some great round earrings. I looked like Jennifer Jones in Duel in the Sun. I like men with some belly who are a little over the hill. I really wanted to work and become independent.   1976. - Izraelski komandosi upali su na aerodrom Entebe u Ugandi i oslobodili 102 taoca iz francuskog putničkog aviona koji su oteli arapski ekstremisti. Poginuli su četiri komandosa, sedam od 10 otmičara i oko 20 ugandskih vojnika. 1979. - Bivši predsednik Alžira Ahmed Ben Bela pušten je nakon 14 godina iz kućnog pritvora. Bio je prvi predsednik nezavisnosg Alžira (1963), a sa vlasti ga je uklonio Huari Bumedijen državnim udarom 1965. 1997. - Američka vasionska sonda „Patfajnder“ spuštena je na Mars. 1999. - Alžirski predsednik Abdelaziz Buteflika amnestirao je hiljade muslimanskih vojnih zatvorenika. 2000. - Umro je Gustav Herling-Grudzinski, poljski pisac. Gustav Herling-Gruđinjski: Dnevnik pisan noću 1969 - 2000 Gustav Herling-Gruđinjski bio je poljski pisac, novinar, esejista i vojnik. Rođen 20. maja 1919. godine. Najpoznatiji je po memoarima iz ruskog gulaga. LINK   2001. - U avionskoj nesreći u Sibiru poginulo je 145 ljudi. 2001. - U cilju okončanja 18-godišnjeg građanskog rata, tokom kojeg je živote izgubilo blizu dva miliona ljudi, sudanska vlada prihvatila je libijsko-egipatsku mirovnu inicijativu. Međutim ona nije dovela do prekida rata. 2012. Iz štampe je izašla knjiga broj 467 Android 4 razvoj aplikacija. Knjigu je preveo Goran Janaćković. Lektorisao Miloš Jevtović, slog i priprema za štampu Zvonko Aleksić. Štamparija: Svetlost Čačak. Tada smo bili u Vojvode Stepe 34.  Više o knjizi. IZVOR
 
   

Na današnji dan, 4. juna Sokrat, Kazanova i Mekinro

 

 

 

470. p. n. e. - Rođen je Sokrat, grčki filozof.   Platon: Odbrana Sokratova Sokrat je predstavljao ideal moralnih vrlina: mudrosti, skromnosti, trezvenosti, umerenosti, pravičnosti, hrabrosti, nesavitljivosti. LINK   Platon: Dela Ijon, gozba, Fedar, Odbrana Sokratova, Kriton, Fedon. . . najpoznatije antičke tragedije iz pera jednog od najvećih antičkih filozofa. LINK   * * * 1039. - Umro je Konrad II, nemački kralj i car Svetog rimskog carstva. (*990. ) 1133. - Nemački kralj Lotar II krunisan je za rimskog cara tokom pohoda na Rim, koji je preduzeo da u Rim vrati prognanog papu Inoćentija II. 1783. - Francuski pronalazači braća Etjen i Žozef Mongolfje prvi put su javno demonstrirali letenje balonom punjenim zagrejanim vazduhom. 1798. - Umro je Đovani Kazanova de Saingalt, italijanski avanturista.   Suzan Svon: Kazanova mi je rekao Svon je napisala odu neočekivanim trenucima u životu i ljubavi, i iskustvima koja stičemo kroz putovanja, posle kojih više nismo isti. LINK   * * * 1831. - Belgijski Kongres proglasio je princa Leopolda iz dinastije Saks-Koburg za prvog monarha nezavisne Belgije. 1859. - Rođen je Paja Jovanović, srpski slikar. 1867. - Rođen je Karl Gustav Emil fon Manerhajm, finski maršal i državnik. 1911. - Rođen je Milovan Đilas, srpski političar. 1916. - Kod Ljvova u Prvom svetskom ratu počela je ofanziva ruskog generala Alekseja Brusilova, koja je značajno olakšala položaj saveznika na zapadnom front i u Italiji. Brusilov je u avgustu potukao trupe sila Osovine i zarobio oko 400. 000 vojnika.   Pesadija generala Brusilova 1920. - U dvorcu Trijanon kod Pariza sile Antante su posle Prvog svetskog rata potpisale mirovni ugovor sa Mađarskom i oduzele joj teritorije koje je držala u okviru Austro-Ugarske. Oko 3,5 miliona Mađara ostalo je izvan matične zemlje, najviše u Rumuniji. 1941. - Umro je Fridrih Vilhelm II, pruski kralj i nemački car. 1942. - Počela je četvorodnevna bitka za pacifička ostrva Midvej, u kojoj su Amerikanci naneli prvi ozbiljan poraz Japancima u Drugom svetskom ratu. 1943. - Vojnim pučem zbačen je sa vlasti predsednik Argentine Ramon Kastiljo. 1944. - Savezničke trupe ušle su u Rim u Drugom svetskom ratu. 1946. - General Huan Peron izabran je za predsednika Argentine. Oboren je s vlasti vojnim pučem 1955, nakon čega je živeo u egzilu. U zemlju se vratio 1973, kada je formirana peronistička vlada Hektora Kampore i ponovo je izabran za predsednika. Posle njegove smrti 1974. položaj predsednika preuzela je njegova supruga Izabela Peron. 1951. - Umro je Sergej Kuševicki, ruski dirigent. 1970. - Britanski protektorat Tonga stekao je nezavisnost u okviru Komonvelta. 1971. - Umro je Đerđ Lukač, mađarski filozof i književni kritičar. (*1885. ) 1975. - Rođena je Andželina Džoli, američka glumica. 1976. - Rođen je Nenad Zimonjić, srpski teniser.   Patrik Mekinro: Tenis za neupućene Knjiga Tenis za neupućene savršen je uvod za odrasle koji žele nešto novo, kao i za roditelje koji upisuju decu na sport kojim se mogu baviti celog života. LINK   * * * 1985. - Rođen je Lukas Podolski, nemački fudbaler. 1989. - Kineske vlasti su tenkovima rasturile studentske demonstracije na pekinškom trgu Tjenanmen na kojima je tražena demokratizacija zemlje. Prema zvaničnim podacima poginulo je 300 ljudi, a 7. 000 je povređeno, a prema izveštajima većine svetskih medija poginulo je više hiljada ljudi. 1989. - Na prvim višepartijskim izborima u Poljskoj, nakon skoro 50 godina, opoziciona koalicija i alternativni sindikalni pokret „Solidarnost“ nadmoćno su pobedili vladajuće komuniste, što je označilo kraj komunizma i sovjetske prevlasti u Poljskoj. Vođa „Solidarnosti“ Leh Valensa u decembru 1990. postao je predsednik Poljske. 1991. - Komunistička vlada Fatosa Nanoa u Albaniji podnela je ostavku nakon 20-dnevnog generalnog štrajka. 1993. - Savet bezbednosti UN odobrio je slanje naoružanih trupa u Bosnu radi zaštite šest "zona bezbednosti" (Sarajevo, Tuzla, Žepa, Srebrenica, Goražde i Bihać) sa ovlašćenjem da upotrebe oružje, a u slučaju potrebe, odobreno je dejstvo NATO avijacije. 1996. - Evropska raketa „Arijana 5“ eksplodirala je 40 sekundi posle lansiranja. 1996. - Rođena je Ivana Blagojević, srpska gitaristkinja. 2003. - Hrvatska vlada je na šest meseci suspendovala vizni režim za građane Srbije i Crne Gore, koji je bio na snazi oko 12 godina. 2003. - Na izborima u Togou predsednik Gnasingbe Ejadema, osvojio je novi petogodišnji mandat. Na čelo države došao je vojnim udarom 1967. i važi za afričkog lidera koji najduže vlada. 2003. - U Obiliću na Kosovu u svojoj kući ubijena su tri člana porodice Stolić, supružnici Slobodan i Radmila i njihov sin Ljubinko. UNMIK ponudio 50. 000 dolara nagrade za informacije koje bi dovele do hapšenja vinovnika tog zločina. 2004. - Umro je Nino Manfredi, italijanski komičar. IZVOR  
 
   

Na današnji dan, 4. maja

 

 

 

1493. - Papa Aleksandar VI (Alexander), Španac, izdao je edikt opodeli Novog sveta između Španije i Portugalije, prema kojem sve novootkrivene zemlje zapadno od Azora treba da pripadnu Španiji. 1780. - U Epsomu u Engleskoj održane su prve konjičke trke. 1825. - Rođen je engleski biolog i filozof Tomas Henri Haksli(Thomas Henry Huxley), pobornik teorije evolucije Čarlsa Darvina (Charles Darwin), autor dela "Mesto čoveka u prirodi", "Evolucija i etika", "Nauka i kultura" i "Priručnik komparativne anatomije kičmenjaka". 1827. - Rođen je engleski istraživač Džon Haning Spik (John Hanning Speke), prvi Evropljanin koji je u avgustu 1858. video afričko jezero Viktorija i tvrdio da je ono izvorište Nila. 1869. - Umro je srpski pisac i političar Jovan Hadžić (pseudonim Miloš Svetić), prvi predsednik Matice srpske, poznat kao protivnik jezičkih i pravopisnih reformi Vuka Karadžića. 1885. - Umro je srpski knez Aleksandar Karađorđević, sin vođe Prvog srpskog ustanka Karađorđa. Za njegove vladavine 1842-1858. počele su reforme države i njena modernizacija. Na Svetoandrejskoj skupštini 1858. zbačen je sa vlasti, a na presto se vratio knez Miloš Obrenović. 1903. - U borbi sa Turcima poginuo je vođa makedonsko gnacionalno-revolucionarnog pokreta Goce Delčev. 1919. - Počele su demonstracije kineskih studenata protiv odluke Versajske mirovne konferencije da se nemački posedi u provinciji Šantung predaju Japanu. Demonstracije pod nazivom "Pokret 4. maja", prerasle su u nacionalni pokret, pokrenuvši preko 10 miliona ljudi. 1928. - Rođen je egipatski državnik Hosni Mubarak, predsednik Egipta od 1981, posle ubistva Anvara el Sadata. 1929. - Rođena je američka glumica Odri Hepbern (Audrey Hepburn),ambasador dobre volje UNICEF-a. Dobitnik je Oskara za film "Praznik u Rimu" ("Doručak kod Tifanija", "Sabrina", "Rat i mir", "Ljubav popodne", "Moja draga lejdi"). 1938. - Daglas Hajd (Douglas Hyde) je postao prvi predsednik Irskena osnovu novog Ustava kojim je proklamovana njena nezavisnost. . 1970. - Američka Nacionalna garda ubila je četiri i ranila 11studenata Univerziteta Kent u državi Ohajo koji su demonstrirali protiv Vijetnamskog rata. 1979. - Vođa konzervativaca Margaret Tačer (Thatcher) poslepobede nad laburistima na parlamentarnim izborima, postala je prva žena premijer u istoriji Velike Britanije. 1980. - Umro je predsednik SFR Jugoslavije Josip Broz Tito, vođa jugoslovenskih partizana u Drugom svetskom ratu i lider Komunističke partije Jugoslavije. Izveo je zemlju iz sovjetskog bloka i bio vođa Pokreta nesvrstanih zemalja. I danas se traži: KNJIGA - TITO STROGO POVERLJIVO Naručite danas. KNJIGA - TITO Naručite danas. KNJIGA - TITO - POLITIKA I LOV Naručite danas. 1990. - Na prvim višestranačkim izborima (posle Drugog svetskograta) u Hrvatskoj je ubedljivo pobedila Hrvatska demokratska zajednica Franje Tuđmana. 1994. - Izrael i PLO potpisali su sporazum o početku primeneograničene palestinske autonomije u Gazi i Jerihonu. 1994. - Emitovanjem prvog servisa vesti, počela je sa radombeogradska nezavisna novinska agencija Beta. 1996. - Lider konzervativaca Hose Marija Asnar (Joze, Asnar)postao je premijer Španije, čime je okončana 13-godišnja vladavina socijalista. 2001. - U Beogradu je podignuta optužnica protiv Radomira Markovića, koji je u vreme režima Slobodana Miloševića bio načelnik Službe državne bezbednosti. Po optužnici za odavanje državne tajne, Marković je 6. jula 2001. osuđen na godinu dana zatvora, a po tužbi za umešanost u ubistvo četiri funkcionera Srpskog pokreta obnove (SPO) na Ibarskoj magistrali u oktobru 1999. osuđen je 30. januara 2003. na sedam godina zatvora. 2001. - Sjedinjene Američke Države su, glasanjem, izbačene izKomisije za ljudska prava pri UN, što je prvi put u istoriji te međunarodne organizacije. 2003. - U 83. godini umro je Sesto Bruskantini (Bruscantini),čuveni italijanski solo operski pevač. 2004. - Vlada italijanskog premijera Silvija Berluskonija zabeležila je rekord kao prva vlada koja je najduže ostala na vlasti od II svetskog rata, 1. 060 dana. 2005. - U aukcijskoj kući Kristi (Christie's) skulptura Konstantina Brankuzija (Constantin Brancusi's) "Ptica u prostoru" prodata je za 27. 450. 000 američkih dolara, što je rekordna cena u prodaji jedne skulpture. IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 4. marta

 

 

 

1152. - Fridrih I Barbarosa (Frederick Barbarossa) izabran je zaza nemačkog kralja nasledivši strica Konrada III (Conrad). Kasnije je bio jedan od vođa u Trećem krstaškom ratu. 1193. - Umro je Jusuf Saladin, sultan Egipta i Sirije, osnivač dinastije Ejubida, znameniti vojskovođa koji je 1187. porazio krstaše kod Hatina i osvojio Jerusalim. Osvajanjem Jerusalima, koji je do tada bio 88 godina pod franačkom vlašću, izazvao je Treći krstaški rat. 1678. - U Veneciji je rođen italijanski barokni kompozitor Antonio Vivaldi. Veoma popularan i cenjen u svoje vreme, posle smrti je zaboravljen, a prava vrednost njegovog obimnog dela otkrivena je tek 1930, kada je pronađeno više od polovine njegovih danas poznatih dela. Napisao je više od 300 koncerata za solističke instrumente i orkestar, među kojima i čuveni "Četiri godišnja doba", oko 60 simfonija, opere i druge kompozicije. 1801. - Novoizabrani predsednik SAD Tomas Džeferson (Thomas Jefferson) postao je prvi američki predsednik inaugurisan u novom glavnom gradu Vašingtonu. 1852. -Nikolaj Vasiljevič Gogolj (rus. Николай Васильевич Гоголь, ukr. Микола Васильович Гоголь; Veliki Soročinci, 1. april 1809 — Moskva, 4. mart 1852) je bio ruski pisac rođen u Ukrajini. U svojim delima je pokazivao duboko razumevanje i poštovanje za ljude, mentalitet, istoriju i kulturu Ukrajine i Rusije. Hronološki je prvi među plejadom velikih ruskih realista, pisao je pripovetke, romane i komedije. U njegovim radovima je prisutan i uticaj prethodne epohe nacionalnog romantizma. Gogolj je imao veliki uticaj na kasnije ruske realiste. Naručite knjigu. 1857. - Mirom u Parizu završen je britansko-persijski rat, a šah Persije je priznao nezavisnost Avganistana. 1877. - U Boljšoj teatru u Moskvi prvi put je izveden balet "Labudovo jezero" Petra Iliča Čajkovskog. 1933. - Frenklin Ruzevelt (Franklin Roosevelt) je položio zakletvu kao 32. predsednik SAD i objavio novi ekonomski program ("New Deal") za savladavanje posledica velike ekonomske krize koja je počela 1929. 1941. - Britanska mornarica je u Drugom svetskom ratu napala nemačke snage na okupiranim norveškim ostrvima Lofoten i potopila 11 nemačkih brodova. 1945. - Sovjetska Crvena armija je u Drugom svetskom ratu izbilana Baltičko more. 1964. - Savet bezbednosti UN usvojio je rezoluciju oraspoređivanju mirovnih snaga na Kipru. 1965. - Sirija je nacionalizovala devet naftnih kompanija, međukojima i dve kompanije američkih naftnih koncerna. 1970. - U havariji francuske podmornice "Euridika" u Sredozemnom moru u blizini Tulona život je izgubilo svih 57 članova posade. 1974. - Konzervativci su u Velikoj Britaniji izgubili izbore ipremijer Eduard Hit (Edward Heath) podneo je ostavku. Novu vladu formirao je lider laburista Herold Vilson (Harold Wilson). 1977. - U snažnom zemljotresu u Rumuniji, u kojem je najviše stradao glavni grad Bukurešt, poginulo je više od 1. 500 ljudi, a 35. 000 ostalo je bez domova. 1996. - Ispred najvećeg tržnog centra u Tel Avivu bombaš samoubica je eksplozijom ubio najmanje 14 ljudi i ranio više od 130. To je bio četvrti napad u Izraelu u poslednjih devet dana. 1998. - Nakon sukoba srpskih snaga bezbednosti i naoružanih Albanaca na području Drenice u kojima je poginulo više desetina ljudi, kosovski Albanci počeli su masovne demonstracije širom Kosova. Ilegalna organizacija Oslobodilačka vojska Kosova pozvala je sunarodnike da joj se pridruže i najavila osvetu, a savet NATO u Briselu ocenio je da Kosovo nije samo unutrašnje pitanje SR Jugoslavije, već i međunarodne zajednice. 2000. - SAD su ponudile pet miliona dolara za informacije koje mogu pomoći u hapšenju predsednika SR Jugoslavije Slobodana Miloševića, bivšeg predsednika Republike Srpske Radovana Karadžića i ratnog komandanta bosanskih Srba Ratka Mladića, koji su optuženi pred Međunarodnim sudom za ratne zločine. Ponuda je objavljena na oko 10. 000 poternica postavljenih na javnim mestima u Bosni i Hercegovini. 2002. - Lider Demokratskog saveza Kosova Ibrahim Rugova postao jeprvi predsednik Kosova pod međunarodnom upravom. Za prvog premijera izabran je funkcioner Demokratske partije Kosova Bajram Redžepi. 2002. - U dvodnevnim verskim sukobima Indusa i muslimana uzapadnoj indijskoj državi Gudžarat ubijeno je preko 500 osoba. 2003. - Umro je Ser Hardi Ejmis (Hardy Amies), dizajner i veteranbritanske mode, čije su modele nosili bogati i slavni, uključujući i britansku kraljicu Elizabetu II. 2004. - U požaru u srpskom manastiru Hilandar na Svetoj Goriizgorelo je dve trećine tog manastirskog kompleksa. 2015. Iz štampe je izašla knjiga broj 477, PC I GADŽETI: Prevodilac: Slavica Prudkov, lektor: Miloš Jevtović, priprema za štampu: Zvonko Aleskić, štampari: Svetlost Čačak. VIŠE O KNJIZI. IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 4. septembra Mihailo Obrenović, Žorž Simenon i Gugl

 

 

 

476. — Odoakar je srušio Zapadno rimsko carstvo i postao prvi varvarski kralj Italije svrgavanjem cara Romula Augustula. 1479. — Katolički kraljevi Kastilje i Aragona su potpisali sporazum iz Alkasove sa portugalskim kraljem Alfonsom V i njegovim sinom, princom Žoaom čime je okončan Rat za kastiljansko nasleđe. 1669. - Venecija je predala Turcima grčko ostrvo Krit, ne uspevši da odbrani grad Heraklion, koji je bio pod turskom opsadom od 1648. 1768. - Rođen je francuski pisac i diplomata Fransoa Rene Šatobrijan (Francois, Chateaubriand), prvi romantičar u francuskoj književnosti. Kao tvorac francuskog modernog stila, bio je uzor novim generacijama pisaca ("Duh hrišćanstva", "Načeze", "Memoari s onu stranu groba"). 1781. — Španski naseljenici su osnovali „Grad naše gospe kraljice anđela“, današnji Los Anđeles. 1823. - Rođen je Mihailo Obrenović, knez Srbije od 1839. do 1842. i od 1860. do 1868, kada je ubijen u Košutnjaku. Tokom vladavine izvršio je značajne reforme u državnoj upravi i vojsci, osnovao je Narodni muzej i Narodno pozorište. Željko Fajfrić: Dinastija Obrenović Pratteći istoriju porodice Obrenović upoznajemo čitavu galeriju likova političara i njihovih savremenika. Pristupačnim pripovedačkim stilom autor nam daje njihove psihološke profile i dočarava vreme koje uskrsava pred nama. Više od 150 autentičnih fotografija i portreta iz vremena od Prvog srpskog ustanka do Majskog prevrata 1903. upotpunjavaju nam sliku ovog najzanimljivijeg perioda srpske istorije. LINK Zoin Mihailo: "Knez Mihailo inicirao je osnivanje Narodnog pozorišta. Ubijen je u atentatu i tako dao dorpinos srpskoj večnoj tragediji. " 1870. - Francuska je postala republika, čime je okončano Drugo carstvo Šarla Luja Napoleona III. Car je svrgnut sa vlasti nakon teškog poraza u bici kod Sedana 2. septembra u francusko-pruskom ratu. 1886. - Poglavica Apača Džeronimo, vođa poslednje velike pobune američkih Indijanaca protiv belih porobljivača, predao se u Skeleton kanjonu u Arizoni američkom generalu Nelsonu Majlsu. 1894. - Rođen je Aleksandar Deroko, srpski arhitekta (†1988. ) 1907. - Umro je Edvard Hagerup Grig, norveški kompozitor, pijanista i dirigent. 1913. - Rođen je Kenzo Tange, japanski arhitekta (†2005. ) 1929. - Nemački dirižabl „Grof Cepelin“ je okončao putovanje oko sveta. Let je trajao devet dana 20 sati i 23 minuta, a na vazdušnom brodu je bilo 40 članova posade i 14 putnika. 1944. - Britanske i kanadske trupe oslobodile su u Drugom svetskom ratu belgijske gradove Brisel i Antverpen. 1950. - Rođen je Aleksandar Berček, srpski glumac. Rekao je:Berček, koji navodi da više ne radi u pozorištu zato što je, kako kaže, mator za to, tvrdi da nema glumačkih planova za budućnost. - Ništa nemam u planu, ne planiram više ništa, nemam nikakve nove projekte. Prestajem da glumim, idem u penziju dogodine! – rekao je Aleksandar Berček, koji je na pitanje da li to misli ozbiljno i da li glumac uopšte može da ode u penziju, odgovorio: - Ja ću moći i – idem. Zoin Mihailo; "Berčeku je odlično stajao šešir profesora Vujića, Ali mu od Miloševića ništa nije lepo stajalo. " 1963. - Umro je Rober Šuman, francuski državnik i finansijski stručnjak. 1965. - Umro je Albert Švajcer, alzaški lekar, filozof, teolog, muzičar i humanista, dobitnik Nobelove nagrade za mir 1952. 1970. - U Čileu je Salvador Aljende Gosens kao prvi marksista u zapadnoj hemisferi izabran za predsednika države. Ubijen je u septembru 1973. u puču čileanske armije. 1972. - Na Olimpijskim igrama u Minhenu američki plivač Mark Špic osvojio je sedmu medalju i time postavio rekord u osvojenim medaljama na jednoj Olimpijadi. 1974. - SAD su kao poslednja zapadna zemlja uspostavile diplomatske odnose sa Nemačkom Demokratskom Republikom. 1975. - Izrael i Egipat su u Ženevi potpisali sporazum o povlačenju izraelskih trupa sa Sinaja i uspostavljanju tampon zone UN na poluostrvu. 1981. - Rođena je Bijonse Nouls, američka glumica, tekstopisac i pevačica. 1984. - Rođena je Kamila Bordonaba, argentinska glumica i pevačica 1989. - Umro je francuski pisac Žorž Simenon (Georges), autor kriminalističkih romana o inspektoru Megreu (Maigret). Žorž Simenon: Megre i barska igračica 1992. - Bivši predsednik Bugarske Todor Živkov, koji je smenjen 1989, osuđen je na sedam godina zatvora pod optužbom za proneveru državnih fondova. 1995. - Pod geslom „Ujedinjeni Jerusalim je naš“, Izrael je započeo 15-mesečnu proslavu 3000. godišnjice proglasa kralja Davida o tom gradu kao prestonici jevrejskog naroda. 1997. - U eksploziji tri bombe u Jerusalimu poginulo je sedam i ranjeno oko 200 ljudi. 1998. - Nastao Gugl. Sve ostalo je istorija koja traje. 1998. - Tribunal UN za ratne zločine u Ruandi osudio je bivšeg premijera Žana Kambanda na doživotni zatvor zbog njegove uloge u genocidu tokom rata 1994. 1999. - Na referendumu o budućem statusu Istočnog Timora 78,5 odsto stanovništva glasalo je za nezavisnost od Džakarte, dok je svega 21 odsto podržalo autonomiju pod indonežanskom upravom. Proindonežanske snage su potom izazvale sukobe u kojima je stradalo nekoliko stotina ljudi, a desetine hiljada napustile su glavni grad Dili. 2001. - Mahendra Čadri, prvi etnički Indijanac koji je bio premijer Fidžija, izabran je za poslanika parlamenta, zajedno sa Džordžom Spejtom, koji je 16 meseci ranije oborio Čadrijevu vladu. 2006. - Umro je Stiv Irvin, australijski zoolog, prirodnjak i televizijski voditelj (*1962. ) 2016. Petričić u Politici komentariše odluku ministra kulture da će roditelji ocenjivati profesore i direktore.   Zoin Mihailo: "Roditelji će nastavnike da nauče pameti. " IZVORI: LINK. LINK.
 
   

Na današnji dan, 5. aprila Isidora Sekulić i Sol Belou

 

 

 

1242. - U bici na zaleđenom Čudskom jezeru, Rusi su pod komandom kneza Aleksandra Nevskog potukli nemačke i holandske ritere, sprečivši ih da okupiraju severozapadne oblasti Rusije. 1588. - Rođen je engleski filozof Tomas Hobs (Thomas Hobbes). Ideje o čoveku kao slobodnom pojedincu i državi kao veštačkoj tvorevini nastaloj na osnovu ugovora pojedinaca, izneo je u delima "Levijatan", "Osnovi prirodnog zakona i politike", "O telu", "O čoveku", "O građaninu", "O slobodi i nužnosti". 1724. - U Veneciji je rođen Đovani Đakopo Kazanova (Giovanni Jacopo Casanova). Tokom burnog života bio je učenik verske škole, sekretar kardinala, venecijanski pomorski oficir, opat, kockar, alhemičar, violinista, špijun, bibliotekar, a u istoriju je ušao kao neumorni ljubavnik. 1794. - Giljotiniran je francuski revolucionar Žorž Danton (Georges), vođa radikalne grupe montanjara, protivnika monarhije u francuskoj revoluciji. Protivio se revolucionarnom teroru, zbog čega je došao u sukob s vođom jakobinaca Robespjerom (Robespierre), koji ga je optužio za izdaju i poslao na giljotinu. 1818. - U bici kod Maipua čileanske i argentinske trupe su porazile špansku vojsku, čime je obezbeđena nezavisnost Čilea. 1841. - U niškom, leskovačkom, pirotskom i vranjskom kraju izbila je buna protiv Turaka, poznata kao "Milojeva i Srndakova buna", koju su predvodili Miloje Jovanović i Nikola Srndak. Posle borbi kod Prve Kutine i Gornjeg Matejevca, 23. aprila 1841, Turci su u krvi ugušili bunu, mnoga sela spalili, a Jovanovića pogubili. 1865. - Umro je srpski kompozitor, pijanista i horovođa Kornelije Stanković. Proučavao je i beležio do tada samo usmenom tradicijom sačuvano srpsko crkveno pojanje. 1881. - Velika Britanija je u Pretoriji zaključila mirovni ugovor sa Burima i priznala nezavisnost južnoafričke republike Transval. 1887. - Kralj Milan Obrenović naimenovao je prvih 16 članova Srpske kraljevske akademije koja je osnovana 1. novembra 1886. Prvi predsednik bio je Josif Pančić, a sekretar Jovan Žujović. Od 1888. akademici su sami birali stalne i dopisne članove. 1896. - Na olimpijskom stadionu u Atini otvorene su prve Olimpijske igre moderne epohe. Olimpijada je trajala 10 dana, učestvovala su 484 takmičara, samo muškarci. Žene se na olimpijadama takmiče od 1900. Od 1924. uvedene su i zimske olimpijske igre. Organizator igara i prvi predsednik Međunarodnog olimpijskog komiteta bio je Francuz Pjer de Kuberten (Pierre de Coubertin). 1902. - Na stadionu Ibroks Park u Glazgovu poginulo je 20, a povređeno najmanje 200 ljudi kada se srušila tribina tokom fudbalske utakmice između Škotske i Engleske. 1908. - Rođen je austrijski dirigent Herbert fon Karajan, jedan od najvećih dirigenata 20. veka. Bio je dirigent Berlinske filharmonije i Bečke državne opere. 1932. Bora Ćosić (Zagreb, 5. aprila 1932. ) je srpski i hrvatski romanopisac, esejist i prevodilac. Bora Ćosić rodio se u Zagrebu 1932. godine od oca Luke i majke Desanke rođ. Mioković. Godine 1937. sa porodicom se seli u Beograd gde nastavlja školovanje i gde je završio Prvu mušku gimnaziju. Upisao je, 1950. godine, čistu filozofiju na Filozofskom fakultetu u Beogradu gde završava sve ispite, ali nije nikada diplomirao. Sarađivao je u brojnim listovima i književnim časopisima. Godine 1952. bio je urednikom lista Mlada kultura a od 1962. do 1963. godine sarađuje u književnom časopisu Danas. U ranoj mladosti prevodio je pesnike ruskog futurizma, Majakovskog i Khlebnikova, pisao je i filmske dijaloge a godine 1969. adaptirao je tekst za prvu postavku mjuzikla Kosa u Ateljeu 212. 1969. je dobio NINovu nagradu za roman Uloga moje porodice u svetskoj revoluciji. 1945. - Predsednik privremene vlade Jugoslavije Josip Broz Tito potpisao je u Moskvi ugovor o prijateljstvu i uzajamnoj pomoći i posleratnoj saradnji bivšeg SSSR-a i Jugoslavije. 1950. - Predrag Miki Manojlović (Beograd, 5. april 1950) je srpski glumac. Rođen je u porodici pozorišnih glumaca, njegova majka je glumica Zorka Manojlović. Posle završene Akademije nastupa u pozorištu. Karijeru na televiziji počinje u seriji Otpisani (1974). Igrao je u kultnoj seriji Grlom u jagode (1976) režisera Srđana Karanovića. Na filmu je sarađivao sa Emirom Kusturicom. Posle filma „Podzemlje“ (1995) počinje da snima i u inostranstvu. Neki od poznatijih filmova u kojima je igrao su: Crna mačka beli mačor, Podzemlje, Tuđa Amerika, Tango argentino, Mi nismo anđeli, Mi nismo anđeli 2 i Zavet. Za zasluge u oblasti pozorišta i filma u jugoistočnoj Evropi, 2011. je proglašen za počasnog doktora Evropske filmske akademije. Nagrada „Pavle Vuisić“ (2004), koja se dodeljuje glumcu za životno delo. Nagrada Milivoje Živanović (2012 u Požarevcu), za ulogu Milana u predstavi „Kumovi“ u režiji Dušana Kovačevića, a u izvođenju Zvezdara teatra iz Beograda. Dobričin prsten (2012) 1951. - Sud u Njujorku osudio je na smrt Džulijusa i Etel Rozenberg (Julius, Ethel Rosenberg) zbog navodne atomske špijunaže u korist bivšeg SSSR-a. 1955. - Britanski premijer Vinston Čerčil (Winston Churchill) podneo je ostavku, okončavši dugu političku karijeru koja je, uz uspone i padove, trajala od početka 20. veka. Na položaju premijera i lidera Konzervativne stranke nasledio ga je šef diplomatije Entoni Idn (Anthony Eden). 1958. - U Beogradu je umrla srpska književnica Isidora Sekulić, čije je delo imalo značajan uticaj na razvoj moderne srpske književne kritike i esejistike. 1971. - Proradio vulkan Etna u Italiji. Zoin Mihailo: "2006. godine Etna je bila mirna, ali Zoe - nemirna. " 1975. - U Tajpehu, glavnom gradu Tajvana, umro je kineski general i političar Čang Kaj Šek (Chang Kai-shek). Poražen od snaga Mao Cetunga, Čang se 1949. povukao sa ostatkom svojih trupa na Tajvan (Formozu), gde je proglasio Republiku Kinu kojom je vladao do smrti. 1989. - Poljska vlada je legalizovala opozicioni radnički sindikat "Solidarnost". Osnovana 1980. kao nezavisni sindikat, "Solidarnost" je ubrzo prerasla u masovni društveno-politički pokret sa oko 10 miliona sledbenika. 1992. - Građani Sarajeva, u želji da spreče dalje nacionalne sukobe, opkolili su zgradu Skupštine BiH, zahtevajući da se obrazuje vlada nacionalnog spasa. Na njih su pucali snajperisti iz obližnjih solitera. Poginulo je osam, a povređeno 50 demonstranata. 1994. - Napustio nas je Kurt Donald Kobejn (engl. Kurt Donald Cobain; Aberdin, 20. februar 1967 — Sijetl, 5. april 1994) je bio frontmen, tekstopisac i gitarista grandž grupe iz Sijetla, pod imenom Nirvana. Bio je ne samo frontmen grupe, već i njen vođa i duhovno središte. Sa uspehom benda, Kobejn je i sam stekao ogromnu slavu koju je teško prihvatao, jer je imao teškoća da se navikne na sve što ona nosi. 1997. - Umro je američki pisac Alen Ginzberg (Allen Ginsberg). Njegova zbirka poezije "Urlik i druge pesme" (1956) smatra se najznačajnijim delom bitničkog pokreta pedesetih godina 20. veka. 1999. Ivan Hetrih (hrv. Ivan Hetrich; Vinkovci, 25. oktobar 1921 — Stubičke Toplice, 5. april 1999) je bio jugoslovenski i hrvatski filmski, pozorišni i TV reditelj. Diplomirao je režiju na Akademiji dramskih umjetnosti u Zagrebu. Od 1946. bio je spiker, izvestilac, adaptirao romane i pripovetke, te režirao oko 80 drama na Radio Zagrebu. Od 1956. radio na Televiziji Zagreb kao spiker, izvestilac, voditelj (npr. filmska emisija Ekran na ekranu i 3, 2, 1… kreni, te kvizovi Kviskoteka i Brojke i Slova) i reditelj oko 80 TV drama i dve TV serije (Kuda idu divlje svinje i Kapelski kresovi su među najpoznatijim ikad snimljenim TV serijama na Televiziji Zagreb). Režirao je i oko 20 pozorišnih komada u zagrebačkom i subotičkom pozorištu. Pet godina je bio dramaturg u Zora filmu, spiker u oko 100 dokumentarnih filmova, režirao srednjemetražni film za decu Veliko putovanje (1958) i više kratkometražnih filmova. Zoin Mihailo: "Kuda idu divlje svinje? Tamo gde je sigurno i gde nema ljudi. " 1999. - U vazdušnim udarima NATO-a na SR Jugoslaviju pogođen je centar Aleksinca. Poginulo je 17 civila. 1999. - Libija je predala škotskom pravosuđu dvojicu svojih državljana optuženih za rušenje putničkog aviona u 1988. iznad Lokberija (Škotska) kada je poginulo 270 putnika. UN su suspendovale sankcije protiv Libije uvedene 15. aprila 1992. godine.   2005. - Umro je Sol Belou (Saul Bellow) dobitnik Nobelove nagrade za književnost i jedan od najznačajnijih američkih pisaca posle Drugog svetskog rata. Dobio je Pulicerovu nagradu za roman „Humboltov dar“ 1975. godine.   „Za razumevanje ljudske prirode i za suptilne analize savremene kulture koje prožimaju njegovo celokupno delo“, Sol Belou je 1976. godine dobio Nobelovu nagradu za književnost. 2010. - Isidora Sekulić na bilbordu: 2013. Iz štampe je izašla knjiga Autodesk Inventor 2013. Autodesk Inventor 2013, vodeći program u proizvodnom dizajnu. VIŠE O KNJIZI. 2014. Novak Đoković ljubi svoj 51. trofej osvojen. Majami 5. put. 2018. Iz štampe je izašla naša 501. knjiga VIŠE O KNJIZI I KORPA ZA NARUČIVANJE. IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 5. februara Dučić

 

 

 

1596. - Japanski šogun Hidejoši (Hideyoshi) zabranio je hrišćanstvo u Japanu i naredio da se pogubi 26 osoba koje su prešle u katoličku veru. To su bili prvi Japanci katolički "mučenici". 1697. - Umro je holandski pisac Jost fan den Fundel (Joost van,Vondel), najplodniji i najznačajniji književnik holandskog baroka. Njegova dela "Noah", "Lucifer" i "Adam u izgnanstvu" ubrajaju se među najveća ostvarenja holandske literature. 1814. - U Beču je objavljena "Mala prostonarodna slavenoserbska pesmarica" Vuka Karadžića, koja je označila početak upoznavanja Evrope sa srpskom narodnom poezijom. 1840. - Rođen je škotski pronalazač Džon Bojd Danlop (John Boyd Dunlop), koji je 1887. izumeo pneumatsku gumu. 1871. - Rođen je Jovan Dučić, srpski pesnik. Spomenik pesniku. KNJIGA - BLAGO CARA RADOVANA Naručite danas. 1885. - Belgijski kralj Leopold II je proglasio afrički Kongo za lični posed pod nazivom "Nezavisna država Kongo". 1887. - U milanskoj Skali prvi put je izvedena Verdijeva opera "Otelo". 1897. - Umro je srpski glumac Toša Jovanović, član Narodnog kazališta u Zagrebu i Narodnog pozorišta u Beogradu, jedan od najvećih srpskih glumaca 19. veka. 1917. - Usvajanjem novog ustava, Meksiko je postao federativna republika od 28 saveznih država. Proklamovana je agrarna reforma i crkva je odvojena od države. 1919. - Rođen je grčki državnik i ekonomista Andreas Papandreu (Papandreou), osnivač Svegrčkog socijalističkog pokreta (PASOK) 1974. i prvi socijalistički premijer Grčke od 1981. do 1989. i od 1993. do januara 1996, kad se povukao zbog bolesti. 1971. - U Belfastu je tokom nemira ubijen britanski vojnik, prvi od dolaska britanskih trupa u Severnu Irsku 1969. 1983. - U Lionu je posle izručenja iz Bolivije uhapšen ratni zločinac Klaus Barbi (Claus Barbie), jedan od šefova Gestapoa u okupiranoj Francuskoj u Drugom svetskom ratu. Barbi, nazvan "dželatom iz Liona" skrivao se u Boliviji 32 godine. 1983. - U eksploziji bombe u prostorijama Palestinske oslobodilačke organizacije u Bejrutu poginule su 22 osobe. 1988. - Vrhovni sud SSSR je ukinuo presudu kojom su u martu 1938. u vreme Staljinovih "čistki" osuđeni i potom ubijeni Nikolaj Buharin, Aleksej Rikov i niz drugih visokih sovjetskih partijskih i državnih rukovodilaca. Oni su potom posmrtno rehabilitovani. 1993. - Umro je američki režiser, scenarista i producent Džozef Leo Menkievic (Joseph, Mankiewicz), dobitnik dva Oskara za režiju i dva za scenario ("Sve o Evi", "Pisma trima ženama", "Julije Cezar", "Kleopatra", "Bosonoga kontesa" "Iznenada prošlog leta"). 1994. - Tokom bosanskog rata na sarajevskoj tržnici Markale u centru grada od granate je poginulo 68, a ranjeno 200 ljudi. Čelnici NATO dali su ultimatum bosanskim Srbima, pod pretnjom bombardovanja njihovih položaja, da u roku od deset dana povuku teško naoružanje na 20 kilometara od centra Sarajeva, a od armije BiH zatraženo je da svoje teško naoružanje u gradu stavi pod kontrolu mirovnih snaga. 1996. - Vlasti u Sarajevu uhapsile su i kasnije predale Međunarodnom sudu za ratne zločine u Hagu srpske oficire Đorđa Đukića i Aleksu Krsmanovića, što je izazvalo ozbiljnu političku krizu u tek uspostavljenim kontaktima dva bosanska entiteta. General Đukić je umro u zatvoru a pukovnik Krsmanović je oslobođen optužbe. 1997. - Tri najveće švajcarske banke osnovale su, pod snažnim međunarodnim pritiskom, fond od sto miliona švajcarskih franaka za žrtve holokausta. Pritisak je usledio nakon otkrića da su švajcarske banke sarađivale s nemačkim nacistima u Drugom svetskom ratu u skrivanju novca i dragocenosti od zatočenih i ubijenih Jevreja. 1997. - U akcijama beogradske policije protiv mirnih protesta građana zbog fasifikovanja izbornih rezultata, između 2. i 5. februara uhapšeno je oko 100, a povređeno više od 300 demonstranata. Svakodnevne demonstracije su nastavljene. 1999. - U 76. godini umro je Nevil Boner (Neville Bonner), prvi Aboridžanin poslanik u australijskom parlamentu. 2000. - U 98. godini umro je Klod Otan-Lara (Claude Autant-Lara), jedan od najistaknutijih i najplodnijih francuskih filmskih reditelja. 2001. - U Njujorku je počelo suđenje četvorici optuženih za postavljanje i aktiviranje bombi 1998. u dve američke ambasade u Africi, kada je život izgubilo 224 osobe. 2001. - U eksploziji u moskovskom metrou povređene su najmanje 224 osobe. 2003. - Severna Koreja je saopštila da je ponovo pokrenula nuklearni reaktor u Jongbjonu. Ona je u decembru 2002. najavila niz akcija kojima će reaktivirati svoje nuklearne programe, uprkos činjenici da je dve godine ranije (1994) potpisala sporazum o njihovoj suspenziji. 2005. - Umro je predsednik zapadnoafričke države Togo, Gnašingbe Ejadema, koji je 38 godina vladao tom zemljom. IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 5. januara Vasko Popa jer nam poezija nedostaje

 

 

 

1066. - Umro je Eduard Ispovednik, anglosaksonski kralj od 1042. , po kojem su nazvani anglosaksonski pravni običaji, kodifikovani posle njegove smrti - "Leges Edwardi confessoris". 1589. - Umrla je francuska kraljica italijanskog porekla Katarina de Mediči , ćerka gospodara Firence Lorenca II, koja je posle smrti muža Anrija II od 1560. vladala Francuskom kao regentkinja. Uz podršku pape Grgura XIII organizovala je 1572. pokolj hugenota (protestanata) poznat kao Vartolomejska noć. 1592. - Rođen je Šah Džehan poznat i kao princ Haram mogulski car od 1628. do 1658. , kad ga je zbacio sin Aurangzeb. Sagradio je čuveni mauzolej Tadž Mahal za caricu Mumtaz Mahal u kojem je i on sahranjen 1666. Premestio je 1648. prestonicu iz Agre u Delhi. 1834. - U Kragujevcu su izašle "Novine serbske", prvi srpski informativni list štampan u zemlji, službeno glasilo kneževine Srbije. Prvi urednik bio je Dimitrije Davidović, osnivač "Novina serbskih" u Beču (1813-21). 1896. - Vilhelm Rentgen, (Wilhelm Roentgen) nemački fizičar, je prvi put demonstrirao novo pronadjeno zračenje, koje je zbog nepoznavanja uzroka, nauka nazvala X-zraci, a zatim 'Rentgensko zračenje'. 1916. - Pred Medovskim zalivom u Albaniji potonuo je italijanski brod "Brindizi" s južnoslovenskim iseljenicima, dobrovoljcima iz Kanade i SAD koji su krenuli da pomognu Srbiji i Crnoj Gori u Prvom svetskom ratu. Poginulo je 390 ljudi, a 102 su spašena. 1919. - U Berlinu je počeo ustanak predvođen komunističkom organizacijom "Savez Spartaka" s Rozom Luksemburg i Karlom Libknehtom na čelu. 1919. - Osnovana je Nemačka radnička partija, koja je kasnije nazvana Nacional-socijalistička. Na vlast je došla 1933, a njen lider Adolf Hitler postao je kancelar Nemačke. 1925. - Guverner američke savezne države Vajoming je postala Neli Tejlor Ros, prva žena guverner u istoriji SAD. 1928. - Rođen je Zulfikar Ali Buto , predsednik Pakistana (1971-73). Od avgusta 1973. bio je predsednik vlade koja je priznala nezavisnost Bangladeša. U julu 1977. vojnim pučem ga je zbacio s vlasti general Mohamed Zija ul Hak, u martu 1978. osuđen je na smrt pod optužbom da je naredio ubistva političkih protivnika. Obešen je u aprilu 1979. 1938. - Rođen je španski kralj Huan Karlos I , koji je posle smrti diktatora Fransiska Franka 1975. imao presudnu ulogu u uspostavljanju demokratskog poretka u Španiji. 1942. - Na osnovu sporazuma s nacističkom Nemačkom, Prvi korpus bugarske fašističke vojske započeo je u Drugom svetskom ratu okupaciju jugoistoka Srbije. 1946. - Rodjena je Dajana Kiton (Dianne Keaton), američka filmska glumica. 1949. - Na sastanku u Moskvi vlade SSSR, Bugarske, Čehoslovačke, Mađarske, Poljske i Rumunije donele su odluku o stvaranju Saveta za uzajamnu ekonomsku pomoć (SEV) radi organizacije i usklađivanja dugoročnog razvoja zemalja članica. Iste godine SEV-u je pristupila Albanija, a 1950. Istočna Nemačka. Savet je rasformiran 1991. 1964. - Tokom posete Svetoj zemlji papa Pavle VI sastao se u Jerusalimu s patrijarhom Atinagorom I. To je bio prvi susret poglavara dve crkve od 15. veka i prva poseta rimokatoličkog poglavara Svetoj zemlji. 1968. - Aleksandar Dubček postao predsednik vlade Čehoslovačke. 1969. - SSSR je lansirao vasionski brod "Veneru 5" u pravcu Venere, a pet dana potom i "Veneru 6", koji su do te planete stigli 16, odnosno 17. maja. 1972. - Američka svemirska agencija NASA najavila planove za novu vrstu svemirske letelice za višestruku upotrebu, Spejs Šatl (Space shuttle). 1976. - U Kambodži u vreme režima Crvenih Kmera proglašen je novi ustav kojim je naziv zemlje promenjen u Demokratska Kampućija. 1976. - Novim zakonom, francuski je postao jedini dozvoljeni jezik na kojem se mogu objavljivati oglasi u Francuskoj. 1991. - Umro je srpski pisac Vasko Popa, član Srpske akademije nauka i umetnosti, najprevođeniji srpski pesnik u drugoj polovini 20. veka. Nazivan je jezičkim čudotvorcem i poslednjim velikim originalnim pesnikom ("Kora", "Nepočin-polje", "Sporedno nebo", "Od zlata jabuka", "Urnebesnik"). Zoin Mihailo: "Danas je grudva snega za lakoverne. " 1992. - Tanker koji je prevozio naftu 'Braer' se nasukao na Šetlandskim Ostrvima izlivši ogromne količine sirove nafte u okean i na obale ostrva. Pričinjena je ogromna ekološka šteta kako u vodi tako i na kopnu. 1996. - U Gazi je ubijen palestinski terorista Jahja Ajaš, zvani "inženjer", osumnjičen kao organizator talasa samoubilačkih terorističkih napada u Izraelu u kojima je poginulo desetine jevrejskih civila. Poginuo je pošto je u njegovim rukama eksplodirao mobilni telefon. 1997. - Rusija je povukla poslednje jedinice Ministarstva odbrane iz Čečenije, privremeno okončavši vojnu kampanju protiv islamskih terorista u toj republici. 1999. - SAD su produžile ekonomske sankcije protiv SR Jugoslavije uvedene u junu 1998. zbog eskalacije kosovske krize; beogradski Fond za humanitarno pravo objavio je podatke prema kojima je 2. 000 ljudi nasilno izgubilo život tokom 1998. na Kosovu. 2001. - Neurohirurg iz Njujorka, optužen da je u dva slučaja izvršio operacije mozga sa pogrešne strane, oslobođen je optužbi i vraćena mu je dozvola za rad. 2003. - U 85 godini umro je Masimo Điroti , jedan od najpopularnijih filmskih umetnika u posleratnoj italijanskoj kinematografiji, poznat po ulogama u filmovima Lukina Viskontija "Opsesija", "Smisao" i "Veštice". 2003. - U istovremenim samoubilačkim napadima dvojice Palestinaca u Tel Avivu, poginule su 22 osobe, a više od 100 je povređeno. 2004. - Vlasti u Kini su naredile da se oko 10. 000 civetki (životinje slične mački) na buvljim pijacama u južnoj provinciji Gvandong ubiju nakon što su genetički testovi pokazali da su one mogući prenosioci smrtonosnog virusa SARS. IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 5. jula

 

 

 

1596. - Engleski pomorci opustošili su špansku obalu i opljačkali Kadis, pomorsku luku koja je otkrićem Amerike dobila prvorazredan značaj. 1793. - Umro je Aleksander Roslin, švedski slikar. (*1718). 1811. - Venecuela je postala prva južnoamerička država koja je proglasila nezavisnost od Španije. 1830. - U pohodu na Alžir Francuzi su zauzeli grad Alžir. Alžir je ostao pod francuskom upravom do 1962, kada je ta severnoafrička zemlja stekla nezavisnost. 1833. - Umro je Žozef Nieps, francuski hemičar (*1765. ) 1857. - Rođena je Klara Cetkin, devojačko prezime Ajzner bila je uticajni nemački socijalistički političar i borac za ženska prava. 1865. - U Velikoj Britaniji je donet prvi u svetu zakon o ograničenju brzine - dve milje na sat. 1865. - Vilijam But osnovao je u Londonu „Hrišćansku misiju“ koja je kasnije dobila naziv „Vojska spasa“ i bavila se uglavnom humanitarnim radom. Bila je vrlo aktivna u periodu posle Drugog svetskog rata. 1879. - Rođen je Dvajt Dejvis, osnovao je 1900 „Dejvis kup“. 1880. - Rođen je Jan Kubelik, češki violinista i kompozitor. 1889. - Umro je Jakov Ignjatović, začetnik realizma u srpskoj književnosti. 1889. - Rođen je Žan Kokto, francuski pisac, slikar i režiser 1891. - Rođen je Avgustin Tin Ujević, hrvatski pesnik. Nedeljko Ješić: Tin Ujević i Beograd Ovo je otkrivalačka, inspirativna, dobro sklopljena priča o jednom velikanu a i kralju beogradske boemije. Čita se kao uzbudljiv avanturistički roman. . . LINK   1901. - Rođen je Sergej Vladimirović Obrazcov, ruski pozorišni reditelj i glumac. 1911. - Rođen je Žorž Pompidu, predsednik Francuske (1969-74). Rekao je: He imitated me so well that I couldn't stand myself any longer. The most dangerous thing about student riots is that adults take them seriously. There are three roads to ruin; women, gambling and technicians. The most pleasant is with women, the quickest is with gambling, but the surest is with technicians.   1929. - Rođen je akademik Jovan Rašković, političar, osnivač SDS-a u Hrvatskoj. 1932. - U Portugalu je premijer postao Antonio de Oliveira Salazar, koji je 1933. zaveo profašističku diktaturu, okončanu tek 1974, četiri godine posle njegove smrti. 1943. - Nemačkom ofanzivom iz pravca Orela i Harkova na sovjetske položaje počela je Kursko-orelska bitka, jedna od najvećih bitaka u Drugom svetskom ratu. 1948. - Rođen je Alojz Peterle, slovenački političar. 1951. - Osnovan Veslački klub Partizan. 1959. - Predsednik Indonezije Ahmed Sukarno raspustio je parlament, suspendovao Ustav iz 1950. i zaveo diktatorski režim. 1964. - Rođen je Miodrag Stojković, genetičar. 1975. - Američki teniser Artur Eš postao je prvi crnac pobednik turnira u Vimbldonu. 1975. - Zelenortska ostrva su dobila nezavisnost nakon 500 godina portugalske vlasti. 1977. - U Pakistanu je izvršen vojni udar kojim je general Mohamad Zija ul Hak zbacio s vlasti premijera Zulfikara Ali Buta. 1979. - Rođena je Ameli Moresmo, francuska teniserka. Rekla je: I definitely wanted this win today and I don't want anybody to talk about my nerves anymore. I think I have handled things pretty well last year and this. What I have to do now is try do it even better. I think you always have, you know, new players. Every year you see new faces, juniors coming into the seniors. I was one of them at the time long time ago now. It took me time to adjust and to realise it was not going to happen like it did in the juniors.   1980. - Švedski teniser Bjorn Borg pobedio je peti put uzastopno na turniru u Vimbldonu. 1994. - Palestinski vođa Jaser Arafat, koji je doputovao na Zapadnu obalu nakon 27 godina izbeglištva, najavio je stvaranje države Palestine na teritoriji pod palestinskom samoupravom, sa glavnim gradom u istočnom Jerusalimu. 1996. - Rođena je Ovca Doli, prvi klonirani sisar. 2001. - Henelore Kol, supruga bivšeg nemačkog kancelara Helmuta Kola izvršila je samoubistvo. Ona je dugo godina bolovala od retke bolesti koja je izazvala alergiju na svetlo. 2001. - Makedonske vlasti i albanski pobunjenici postigli su dogovor o primirju. Mirovni sporazum kojim su okončani višemesečni sukobi u Makedoniji, potisan je 13. avgusta u Ohridu. IZVOR
 
   

Na današnji dan, 5. juna

 

 

 

754. - Umro je Bonifacije, nazvan Apostol Nemačke, misionar pape Grgura II. 1723. - Rođen je Adam Smit, škotski ekonomista i moralni filozof. (†1790. ) 1806. - Napoleon proglasio Holandiju kraljevinom i za kralja postavio svog brata Luja Bonapartu. 1819. - Rođen je Džon Kauč Adams, engleski astronom i matematičar. 1826. - Umro je Karl Marija fon Veber, nemački kompozitor i pijanist. 1827. - Turske trupe zauzele Akropolj i ušle u Atinu, nakon što su slomile ustanak za oslobođenje Grčke. 1837. - Srpski knez Miloš Obrenović postavio prve ekonome (agronomi), čiji je zadatak bio da savetuju seljake i nastoje da svaki od njih zaseje određenu količinu pšenice, ovsa, ječma, kukuruza, krompira. . .   Dušan Baranin: Veliki gospodar Miloš Obrenović   Miloš Obrenović (1780-1860), knez Srbije, od sina siromašnog seljaka Teodora Mihailovića, nekad momče kod trgovaca stokom, postaje ustanik, oslobodilac Srbije, političar i državnik. LINK   1873. - Pod pritiskom Britanije, sultan Zanzibara Said bin Bargaš zatvorio zanzibarsko tržište robova. 1878. - Rođen je Fransisko Pančo Vilja, meksički revolucionar. 1883. - Rođen je Džon Mejnard Kejns, engleski ekonomista. 1887. - Rođen je Kosta Todorović, srpski lekar.   1898. - Rođen je Federiko Garsija Lorka, španski pesnik i dramski pisac. F. G. Lorka: Moć gitare   Lorka je danas priznat kao jedan od najvećih pesnika španskog govornog područja 20. veka ali su ga kriticari dugo osporavali. LINK   1900. - Britanske trupe u Burskom ratu zauzele Pretoriju. 1915. - Žene u Danskoj dobile pravo glasa. 1916. - Britanski feldmaršal irskog porekla, lord Horejšo Herbert Kičener, osvajač Sudana i ministar rata u Prvom svetskom ratu, potonuo sa oklopnom krstaricom „Hempšir“, koja je, ploveći u Rusiju, naišla na minu. 1916. - Umro je Horejšo Herbert Kičener, britanski feldmaršal. 1927. - Rođen je Dušan Jakšić, srpski glumac i pevač. 1933. - Rođen je Velimir Živojinović, srpski glumac. 1941. - Eksplodiralo spremište municije nemačke vojske u smederevskoj tvrđavi u Drugom svetskom ratu. Poginulo više hiljada ljudi, a srušeno i oštećeno više stotina kuća. Uzrok eksplozije ostao je nepoznat. 1945. - Predstavnici SSSR-a, SAD, Velike Britanije i Francuske potpisali su u Berlinu Deklaraciju o preuzimanju vrhovne komande nad poraženom Nemačkom u Drugom svetskom ratu i njenoj podeli na četiri okupacione zone. 1947. - Državni sekretar SAD Džordž Maršal izneo plan o finansijskoj pomoći Evropi razorenoj u Drugom svetskom ratu. „Maršalov plan“, kojim su SAD u periodu od 1948. do 1952. dodelile pomoć od 15 milijardi dolara evropskim zemljama, usvojen je iste godine na Ekonomskoj konferenciji u Parizu. 1967. - Počeo je rat između Izraela i arapskih zemalja. Egipta, Sirije i Jordana. Izraelske snage su u narednih šest dana izbile na Suecki kanal, zauzele Sinajsko poluostrvo, pojas Gaze, deo Jordana i Golansku visoravan u Siriji.   Karin Foerstajn-Praser: Između krsta i polumeseca   Ovo je priča o rađanju islama i neverovatno brzom širenju učenja proroka Muhameda. LINK   1968. - Palestinac Sirhan Sirhan u atentatu u Los Anđelesu smrtno ranio američkog senatora Roberta Kenedija, mlađeg brata predsednika Džona Kenedija, koji je takođe ubijen u atentatu, 1963. u Dalasu. Robert Kenedi je narednog dana podlegao ranama. 1972. - U Stokholmu počela prva konferencija UN posvećena problemima zaštite i unapređenja čovekove okoline. 1975. - Suecki kanal, koji je bio zatvoren od izraelsko-arapskog rata 1967, ponovo otvoren za međunarodni saobraćaj. 1992. - Jugoslovenska narodna armija napustila kasarnu „Maršal Tito“ u Sarajevu, čime je završeno povlačenje JNA iz Bosne i Hercegovine. 2000. - Apelacioni sud u Santjagu ukinuo poslanički imunitet bivšem čileanskom diktatoru Augustu Pinočeu, otvarajući time put za sudski proces zbog zločina počinjenih u Čileu tokom njegovog režima. Sud je naredne godine suspendovao proces proglasivši Pinočea mentalno nesposobnim. 2000. - Poslednjeg dana posete Rusiji predsednik SAD Bil Klinton govorio u Državnoj dumi, kao prvi američki predsednik koji se obratio ruskom parlamentu. 2001. - Laburistička stranka ubedljivo pobedila na izborima u Velikoj Britaniji, a Toni Bler postao prvi premijer laburista sa dva uzastopna mandata. 2001. - Ujedinjene nacije obeležile 20-togodišnjicu pojave AIDS-a. Procenjuje se da je 58 miliona ljudi zaraženo HIV virusom i da je više od 22 miliona umrlo u poslednje dve decenije. 2003. - SAD i Južna Koreja postigle dogovor o izmeštanju američkih trupa iz demilitarizovane zone koja je razdvajala Južnu i Severnu Koreju. Američke trupe su izmeštene u baze južno od te zone. 2004. - Umro je Ronald Regan, bivši američki predsednik. 2006. - Crna Gora je prograsila nezavisnost na osnovu rezultata referenduma, a Republika Srbija deluje kao nezavisna i suverena država. IZVOR  
 
   

Na današnji dan, 5. maja

 

 

 

1705. - Umro rimsko-nemački car Leopold I. Uspešno se borio protiv Turaka, a slavu mu donela odbrana Beča 1683. Za vreme njegove vladavine, od 1658, Srbi su se, pod vođstvom patrijarha Arsenija Čarnojevića, doselili u južnu Ugarsku i u Srem. 1813. - Rođen danski filozof Seren Kirkegor, začetnik filozofije egzistencijalizma. 1815. - Rođen francuski pisac komedija i vodvilja Ežen-Martin Labiš. Neke od njegovih komedija ubrajaju se u najpopularnije komedije XIX veka. 1818. - Rođen nemački filozof Karl Hajnrih Marks, teoretičar modernog socijalizma i komunizma. S Fridrihom Engelsom 1848. napisao Komunistički manifest i svoje navažnije delo Kapital. 1821. - Umro francuski car Napoleon I Bonaparta, jedan od najvećih vojskovođa u istoriji. Njegovi osvajački pohodi izmenili Evropu, a umro na ostrvu Sveta Jelena, kao britanski zatvorenik. 1846. - Rođen poljski pisac Henrik Sjenkjevič (Henryk Sienkiewicz), autor romana "Quo vadis", "Ognjem i mačem", "Mali vitez" i drugih, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1905.   Henrik Sjenkjevič: Kroz pustinju i prašumu   Povest o Staši i njegovoj drugarici Nel, nezaobilazna je stanica na putu odrastanja mnogobrojnih generacija. Poručite   1855. - Crnogorski knez Danilo I Petrović doneo Opšti zemaljski zakonik, u koji su unete imovinske i poreske reforme. 1860. - Italijanski revolucionar Đuzepe Garibaldi, sa svojih "1. 000 crvenih košulja", isplovio iz Đenove prema Siciliji, koju je osvojio krajem jula. 1883. - Rođen srpski kompozitor Petar Konjović, rektor Muzičke akademije u Beogradu, član Srpske akademije nauka i umetnosti i upravnik Muzikološkog instituta. 1904. - Na brdu Volujica kod Bara postavljena prva radio-telegrafska stanica Markonijevog sistema na Balkanu. 1930. - Britanske vlasti u Indiji uhapsile Mahatmu Gandija zbog njegove kampanje građanske neposlušnosti. 1936. - Italijanske trupe pod komandom feldmaršala Pjetra Badolja okupirale Adis Abebu, prestonicu Etiopije. Istog dana 1941. u oslobođeni grad ušao etiopski car Haile Selasije I. 1945. - Trupe SAD u Drugom svetskom ratu oslobodile nemački nacistički koncentracioni logor Mauthauzen. 1945. - Sovjetske trupe u Drugom svetskom ratu ušle u mesto Pinemunde, odakle su Nemci ispaljivali rakete Fau1 i Fau2. 1949. - U palati Sent Džems (Saint James) u Londonu potpisan je 5. maja 1949. Statut kojim je osnovan Savet Evrope. Statut je potpisalo deset zemalja: Belgija, Francuska, Luksemburg, Holandija, Velika Britanija, Irska, Italija, Danska, Norveška i Švedska. Strasbur (Strasbourg) je postao stalno sedište Saveta. Savet Evrope je prva međunarodna organizacija osnovana posle Drugog svetskog rata, a njeni glavni zadaci su jačanje demokratije, ljudskih prava i vladavine zakona u zemljama članicama 1954. - General Alfredo Štresner vojnim udarom oborio predsednika Paragvaja Federika Čavesa, započevši diktaturu koja je trajala 34 godine. 1955. - Odlukom saveznika, Savezna Republika Nemačka ponovo je stekla suverenitet. 1961. - Iz Kejp Kanaverala lansiran kosmički brod Merkjuri, prva kosmička letelica SAD s ljudskom posadom. Brodom upravljao Alen Bartlet Šepard. 1970. Zorana Mihajlović (Tuzla, 5. maj 1970) srpska je političarka, potpredsednica Vlade i ministarka građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture u Vladi Republike Srbije i potpredsednica Srpske napredne stranke. Prof. dr Zorana Mihajlović je bila članica partije G17 plus. U to vreme se nalazila na mestu savetnice Miroljuba Labusa, potpredsednika Vlade Srbije, za energetiku i zaštitu životne sredine[2]. Postala je članica Srpske napredne stranke aprila 2010. godine. Vrlo brzo je napredovala, i postala članica Izvršnog odbora Srpske napredne stranke. U periodu predizborne kampanje za opšte izbore u Srbiji 2012. godine, Zorana Mihajlović je bila jedna od vodećih ljudi kampanje Srpske napredne stranke. 1977. - Umro nemački državnik i ekonomista Ludvig Erhard, zapadnonemački kancelar u vreme privrednog oporavka zemlje posle Drugog svetskog rata. 1978. - Teroristička organizacija Crvene brigade saopštila da je ubila bivšeg premijera Italije Alda Mora, otetog u martu 1978. Njegovo telo nađeno dva dana kasnije u automobilu u centru Rima. 1981. - Bobi Sends je prvi od 10 pripadnika IRA koji je umro u zatvoru Mejz, u Severnoj Irskoj, od posledica štrajka glađu. 1993. - Umro američki pisac i intelektualac Irving Hou. 1999. - Indonezija i Portugal potpisali dokument kojim je priznata nezavisnost Istočnog Timora. 2001. - Pripadnici pobunjeničke grupe UNITA u Angoli kidnapovali 51 dečaka i 9 devojčica iz internata za ratnu siročad. U pobuni poginulo oko 200 civila. 2003. - Startovala je jedna od najvećih društvenih mreža koje spajaju ljude profesionalne okupacije, LinkedIn. 2012. godine broj onih koji su pristupili mreži je prešao fantastičnih 200 miliona, u više od 200 zemalja sveta. U Srbiji ima preko 200. 000 korisnika i broj se svakim danom sve više povećava. 2003. - Haški tribunal podigao optužnicu protiv bivšeg načelnika Državne bezbednosti Srbije Jovice Stanišića i bivšeg komandanta Jedinice za specijalne operacije Franka Simatovića, kojom se terete za učešće u zajedničkom zločinačkom poduhvatu uklanjanja nesrba sa velikih delova teritorija Hrvatske i BiH, tokom ratova od 1991. do 1995. Pomenuti su uhapšeni 13. marta u policijskoj akciji Sablja, a posle podizanja optužnice izručeni su sudu u Hagu. 2003. - Ruanda oslobodila više od 22. 000 zatvorenika, uglavnom umešanih u masakr koji je 1994. počinila hutska milicija, kada je ubijeno oko 800. 000 etničkih Tutsija i umerenih Huta. U zatvoru ostalo oko 80. 000 ljudi, gde većina čeka suđenje. 2003. - Umro Valter Sisulu, jedan od veterana u borbi protiv bele manjine u Južnoj Africi i dugogodišnji prijatelj i mentor Nelsona Mandele, najpoznatijeg borca protiv aparthejda. 2004. - U aukcijskoj kući Sotbi u Njujorku, Pikasova slika "Dečak s lulom" postigla cenu od 104. 168. 000 dolara, svetski rekord u aukcijskoj prodaji slika. 2005. - Na parlamentarnim izborima u Velikoj Britaniji Laburistička partija Tonija Blera osvojila apsolutnu većinu u Parlamentu, a Bler osvojio treći uzastopni mandat na mestu premijera. IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 5. marta prva štamparija u Srbiji

 

 

 

1496. - Engleski kralj Henri VII (Henry) primio je u službu italijanske pomorce Đovanija (Giovanni) i Sebastijana Kabota (Caboto) da bi za englesku krunu otkrili nove zemlje. Oni su 1497-98. stigli do Severne Amerike. 1684. - Nemačka, Poljska i Venecija formirale su u Lincu Svetu ligu protiv Turske. 1696. - Rođen je italijanski slikar Đovani Batista Tijepolo (Giovanni Battista Tiepolo), jedan od poslednjih velikana venecijanskog slikarstva. Njegovi glavni radovi, freske velikih dimenzija, rađene u maniru kasnog rokokoa, nalaze se u nadbiskupskoj palati u Udinama, u palati Labija u Veneciji, u biskupskoj rezidenciji u Vircburgu i u kraljevskoj palati u Madridu. 1770. - Britanske trupe su u Bostonu, centru otpora protiv britanske kolonijalne vlasti, ubile pet demonstranata i taj događaj, poznat kao "bostonski masakr", ubrzao je izbijanje Američkog rata za nezavisnost. 1827. - Umro je italijanski fizičar Aleksandro Volta (Alessandro) koji je pronašao elektrofor (1775), galvanski element, bateriju galvanskih elemenata (Voltin stub). Po njemu su mnogi pojmovi u fizici dobili ime - Volt (oznaka V), Voltamper (oznaka VA), Voltin luk. 1832. - U Beogradu je počela da radi prva štamparija u Srbiji, u kojoj je kao prva knjiga štampan "Sabor istine i nauke" Jovana Stejića. Štamparija je kupljena u Rusiji i dopremljena u Beograd u maju 1831. 1856. - Londonsko pozorište "Kovent Garden" uništeno je u požaru. 1871. - Rođena je Roza Liksemburg. Roza Luksemburg (polj. Róża Luksemburg; Rusija, 5. mart 1871. — Berlin, Nemačka 15. januar 1919) je bila marksistička političarka, revolucionarka i socijalni filozof. 1916. - Španski prekookeanski putnički brod "Princ od Asturije" potonuo je za nekoliko minuta pošto je udario u stenu kod obale Brazila. Od 588 putnika i članova posade, 455 je izgubilo život. 1933. - Nacional-socijalistička radnička partija Adolfa Hitlera osvojila je većinu u nemačkom Rajhstagu (parlament). 1940. Rođena je Olivera Katarina. Olivera Katarina (Olivera Vučo ili Olivera Šakić rođena Petrović) je srpska glumica i pevačica. Rođena je 5. marta 1940. u porodici Petrović u Beogradu (dva puta se udavala a ime Olivera Katarina je izabrala po majci). 1945. - Američke trupe su u Drugom svetskom ratu ušle u Keln. 1953. - Umro je ruski kompozitor i pijanista Sergej Sergejevič Prokofjev, jedan od najoriginalnijih muzičkih stvaralaca 20. veka, koji je u svom delu uspešno asimilirao rusko muzičko nasleđe i sopstveni moderni muzički izraz. U njegovom opusu od 138 dela izdvaja se Peta simfonija i balet "Romeo i Julija". Komponovao je i muziku za filmove Sergeja Ejzenštajna "Aleksandar Nevski" i "Ivan Grozni". 1953. - Umro je sovjetski diktator Josif Visarionovič Džugašvili - "Staljin". Kao generalni sekretar Komunističke partije od 1922. do smrti bio je neprikosnoveni vladar ŠSR-a i lider komunističkog sveta. U partijskim "čistkama" od 1934. eliminisao je političke protivnike, a svojom politikom doprineo je zaoštravanju međunarodnih odnosa u vreme Hladnog rata i narušio ugled ŠSR stečen značajnom ulogom u slamanju fašizma u Drugom svetskom ratu. Rezolucijom Informbiroa pokušao je 1948. da Jugoslaviju podredi sovjetskoj kontroli. 1964. - Umro je prvi filmski snimatelj na Balkanu Milton Manaki koji je 1905. počeo filmskom kamerom da beleži događaje. Poseban dokumentarni značaj ima reportaža o boravku poslednjeg turskog sultana Abdula Hamida II 1911. u Bitolju, snimci rumunskog i grčkog kralja, bugarskog cara, događaji iz vremena mladoturske revolucije, balkanskih ratova, Prvog i Drugog svetskog rata. 1966. - Svih 124 putnika i članova posade poginulo je kada je britanski putnički avion udario u japansku planinu Fudži. 1970. - Stupio je na snagu ugovor o neširenju nuklearnog oružja koji je potpisalo 45 zemalja. 1974. - Rođena je glumica Eva Mendez. Rekla je: I just want to be known for things other than my sexuality. I speak English without an accent, and I speak Spanish without an accent. I really do have the best of both worlds. 1975. - Kuvajt je nacionalizovao naftnu industriju, uključujući i imovinu britanskih naftnih kompanija. 1984. - Umro je italijanski pevač Tito Gobi (Gobbi), operski bariton svetskog ugleda. Proslavio se ulogom u "Toski" Đakoma Pučinija (Giacomo), u kojoj mu je partner bila Marija Kalas (Maria Callas). 1993. - Minut posle poletanja sa skopskog aerodroma srušio se makedonski putnički avion "Foker 100". Poginulo je 77 od 97 putnika i članova posade. 1999. - Odlukom Međunarodnog arbitražnog tribunala, grad Brčko dobio je status distrikta pod suverenitetom Bosne i Hercegovine što je izazvalo oštre proteste u srpskom entitetu BiH, Republici Srpskoj. 2001. - Predsednici SR Jugoslavije i Republike Srpske Vojislav Koštunica i Mirko Šarović potpisali su u Banjaluci Sporazum o uspostavljanju specijalnih i paralelnih veza SRJ i RS. 2003. - Predstavnički dom američkog Kongresa usvojio je Zakon o normalizaciji trgovinskih odnosa SAD sa Srbijom i Crnom Gorom. 2004. - U 114. godini umro je Španac Hoan Rijudavets Mol (Joan Riudavets Moll), obućar, koji je, posle smrti Japanca Jukićija (Yukichi Chugawi) Čuganjija, bio najstariji čovek na svetu. 2010. - Umrla je Herta Has (Maribor, 29. mart 1914 — Beograd, 5. mart 2010). Bila je jedna od četiri službeno priznatih žena Josipa Broza Tita. LVI IZVOR.
 
   
Veze, linkovi
Linkedin Twitter Facebook
 
     
 
© Sva prava pridržana, Kompjuter biblioteka, Beograd, Obalskih radnika 4a, Telefon: +381 11 252 0 272