Veze, linkovi
Kompjuter biblioteka
Korpa

 

Access

Alternativna učenja

Android

Animacija

Antropologija

Apple - MAC OS X

Arheologija

Arhitektura

Astrologija

Astronomija

Audio kursevi + knjige

Audio, Multimedia, Video

Autobiografija

AutoCad, ArchiCAD, SolidWorks, Catia, Pro/Engineer

Automobili

Bajke

Baze podataka

Biografija

Biološke nauke

Botanika

C++ Visual C++ C#

Cloud

CSS

Dečije knjige

Delphi

Digitalna fotografija

Dizajn

Django

Domaće pripovetke

Domaći roman

Drama

E-knjiga

E-komerc

ECDL

Ekologija

Ekonomija

Elektrotehnika

Enciklopedija

Esejistika

Etika

Fantastika

Film

Filologija

Filozofija

Fizika

Fotografija

FULL STACK DEVELOPMENT

Geografija

Geologija

GOOGLE

Grafika, Dizajn, Štampa

Građevinarstvo

Hardver

Hemija

Hidrotehnika

Hobi

Horor

Humor

Internet

Intervju

Istorija

Istorija i teorija književnosti

Istorija umetnosti

Istorijski roman

Java, JavaScript, JScript, Perl

Joomla

jQuery

Knjiga posle posla - Beletristika i ostala izdanja

Knjižare i naše knjige

Književna kritika

Kuvari, hrana i piće

Leksikografija

Lingvistika

Ljubavni roman

logo

Magija

Marketing

Mašinsko učenje

Mašinstvo

Matematika

Medicina

Memoari

Menadžment

Modeliranje podataka

Monografija

Mreže

MS Office

Muzika

Nagrađivanje knjige

Naučna fantastika

Obrada teksta

OFFICE 2013

OpenOffice.org

Operativni sistemi

Oracle

Organizacione nauke

Pedagogija

PHP I MYSQL

Pisci u medijima

Ples

Poezija

Politika

Poljoprivreda

Popularna medicina

Popularna nauka

Popularna psihologija

Posao

Pozorište

Pravo

Pravoslavlje

Primenjene nauke

Pripovetke

Prirodne nauke

Priručnik

Programiranje

Psihologija

Publicistika

Putopis

Python programiranje

Raspberry PI

Rečnici

Religija

Robotika

Roman

Ruby i Ruby on Rails

Satira

Saveti

Sertifikati

Slikarstvo

Socijalna mreža - Facebook

Sociologija

Sport

Sport i hobi

SQL Server

Statistika

Strip

Tabele

Tableti

Tehnologija

Telekomunikacije

Triler

Turizam

Twitter

Udžbenici

Umetnost

Unix, Linux

Urbanizam

UX DIZAJN

Visual Basic .NET, VBA, V. Studio

Web design

Windows

Windows 7

Windows 8

WordPress

Zaštita i sigurnost

Zoologija

 

Vesti – Istorija

Ukupno: 414, strana 10 od 21

Na današnji dan, 12. jula

 

 

 

100. p. n. e. - Rođen je Gaj Julije Cezar, rimski državnik, vojskovođa i pisac. 1191. - Engleski kralj Ričard Lavljeg Srca zauzeo je u Trećem krstaškom ratu grad Akru. 1536. - Umro je Erazmo Roterdamski, holandski humanista, filozof i filolog. 1543. - Engleski kralj Henri VIII oženio se šesti i poslednji put. Ovog puta sa Katarinom Par, udovicom lorda Latimera. 1561. - Na današnji dan, 1561. godine završena je izgradnja Pokrovskog sabora, poznatog kao Hram Vasilija Blaženog. Hram, izgrađen po naredbi cara Ivana Groznog, bio je svedok velikih istorijskih promena u Rusiji i ostao simbol ruske prestonice. Pre 450 godina, na današnji dan bio je osveštan Hram Vasilija Blaženog, sagrađen po naredbi cara Ivana Groznog, u čast zauzimanja Kazanskog i Astrahanskog carstva. Prema legendi, car je naredio da se graditeljima hrama, Barmi i Postniku, iskopaju oči, da ne bi nikada više mogli da sagrade tako lep hram. 2011. Google slavi 450 godina od završetka radova na Hramu Vasilija Blaženog. 1682. - Umro je Žan Pikar, francuski astronom. 1690. - U bici kod Bojna, u „Slavnoj revoluciji“, engleski kralj Vilijam III Oranski pobedio je katoličke snage Džejmsa II. (Ovaj dan protestanti u Severnoj Irskoj, „Oranžisti“, obeležavaju nizom parada i marševa, što izaziva revolt katolika i dovodi do sukoba sa policijom). 1806. - U Parizu je formirana Rajnska konfederacija u koju je ušlo šesnaest nemačkih država pod protektoratom Napoleonove Francuske. To je označilo i kraj Svetog Rimskog Nemačkog carstva, koje je ukinuto 6. avgusta kada se Franc I Habzburg odrekao carske nemačke krune. Konfederacija se raspala 1813. godine nakon Napoleonovog poraza u bici kod Lajpciga. 1854. - Rođen je Džordž Istman, američki izumitelj i industrijalac, Osnovao je kompaniju Kodak. 1884. - Rođen je Amedeo Modiljani, italijanski slikar i vajar. 1899. - Rođen je Sima Milutinović, inženjer i profesor Mašinskog fakulteta u Beogradu, najplodniji jugoslovenski konstruktor aviona. 1904. - Rođen je Pablo Neruda, čileanski književnik. Dobitnik je Nobelove nagrade za književnost 1971(† 1973). 1910. - Umro je Čarls Stjuart Rols, engleski proizvođač automobila i pilot. 1912. - Rođen je Petar Stambolić, narodni heroj, istaknuti društveno-politički radnik, general-major JNA, predsednik Vlade SR Srbije, predsednik SIV-a i Predsedništva SFRJ. († 2007) 1920. - Zvanično je otvoren Panamski kanal, šest godina nakon što je kroz njega prošao prvi brod. 1935. - Umro je Alfred Drajfus, francuski oficir. 1941. - Na Cetinju je u Drugom svetskom ratu proglašena kvislinška suverena i nezavisna Crna Gora pod protektoratom fašističke Italije. 1941. - Nakon napada Nemačke na SSSR u Drugom svetskom ratu, sovjetska vlada i Velika Britanija potpisale su u Moskvi sporazum o uzajamnoj pomoći i zajedničkoj borbi protiv nacističke Nemačke. 1948. - Rođen je Dušan Kovačević, srpski dramski pisac. Meda peva bluz Kao i u prvom romanu Bila jednom jedna zemIja, Dušan Kovačević i u Medi uspeva da očuva briljantnu duhovitost replika, burleskne situacione obrte, fantazmagorične slike „stvarnosti", toliko karakteristične za njegove drame i filmove. LINK Dvadeset srpskih podela ili, zašto je teško, skoro nemoguće, ostvariti minimum nacionalnog interesa (MNI) kad je reč o sudbini naroda i države LINK Generalna proba samoubistva Prva drama Dušana Kovačevića napisana u ovom veku, kao „malo gorča komedija o laži”, na bravurozan način objedinjuje opsesivne slike prvih drama najvećeg srpskog dramatičara - Maratonaca i Svetog Georgija - suludo kriminalizovanu familiju i obogaljene, prisilne heroje. LINK Život u tesnim cipelama Drama prati priču o nesrećnim radnicima fabrike za proizvodnju letnje i zimske obuće, koji deseti dan štrajkuju glađu, boreći se za svoja „radnička prava”. LINK 1952. - Rođen je Voja Antonić inženjer koji je konstruisao prvi domaći kućni računar "Galaksija" Zoin Mihailo: "Dalijev sat kod Voje radi tačno. " 1960. - Francuska je priznala nezavisnost kolonija u Africi: Dahomeja, Nigera, Gornje Volte, Obale Slonovače, Čada, Centralne Afrike i Konga. 1962. - Osnovani su Rolling Stones: 1972. - Rođen je Nenad Jezdić srpski glumac. 1979. - Gilbertova Ostrva u Tihom Okeanu su stekla nezavisnost u okviru Britanskog komonvelta pod nazivom Republika Kiribati posle 87 godina britanske kolonijalne uprave. 1984. - Umro je Marko Ristić, srpski pisac i diplomata. 1993. - Zemljotres na severu Japana aktivirao je klizišta i pokrenuo džinovske morske talase (cunamije), u kojima je oko 200 ljudi izgubilo život. 1997. - Kubanska vlada je, nakon laboratorijskih ispitivanja, potvrdila autentičnost posmrtnih ostataka legendarnog gerilskog vođe Ernesta Če Gevare, pronađenih u Boliviji, gde je ubijen, a potom prebačen na Kubu, na osnovu sporazuma vlada dveju zemalja. 1998. - Francuska je pobedom nad Brazilom u Parizu u finalu svetskog fudbalskog prvenstva, prvi put postala prvak sveta u fudbalu. 2000. - Umro je princ Tomislav Karađorđević, sin kralja Aleksandra I i brat Petra II. 2001. - Bivši bugarski car Simeon II prihvatio je kandidaturu za premijera te zemlje. Na tu dužnost je zvanično izabran u parlamentu 24. jula. 2001. - SAD su objavile crnu listu zemalja koje nisu započele borbu protiv trgovine ljudima. Na tom spisku nalaze se 23 zemlje, uključujući Izrael, Grčku i Saudijsku Arabiju. 2002. - U Beogradu je započela rad Komisija za izradu Ustavne povelje buduće državne zajednice Srbije i Crne Gore. 2003. - Savet bezbednosti UN produžio je mandat međunarodnim mirovnim snagama u Bosni i Hercegovini (SFOR) za godinu dana i zatražio da svi optuženi za ratne zločine budu privedeni pravdi. Snage Sfora razmeštene su u Bosni i Hercegovini u januaru 1996. IZVOR
 
   

Na današnji dan, 12. juna Ana Frank i Mina Karadžić

 

 

 

1667. Žan Batist Deni, lekar Luja XIV, izveo je prvu uspešnu transfuziju krvi petnaestogodišnjem dečaku koristeći krv ovce. 1683. Turska vojska je počela drugu opsadu Beča. Grad je u septembru iste godine oslobodio poljski kralj Jan Sobjecki. 1691. Ahmed II je na turskom prestolu nasledio sultana Sulejmana III u veoma teškim prilikama za carstvo. Vodio je neuspešne ratove protiv Austrije, Venecije i Rusije i bio prisiljen da prihvati nepovoljne uslove Karlovačkog mira 1699. 1759. Umro je Vilijam Kolins, jedan od najznačajnjih engleskih lirskih pesnika 18. veka ("Veče", "Škotske praznoverice", "Sloboda"). 1798. U pohodu na Egipat Napoleon Bonaparta zauzeo je ostrvo Malta. 1848. Mađarska vojska napala je Sremske Karlovce, sedište Srba u Ugarskoj, što se smatra početkom mađarsko-srpskog rata 1848. godine. 1849. Mađari su topovima sa Petrovaradina skoro potpuno uništili Novi Sad braneći se od napada vojske hrvatskog bana Jelačića, koji je kao austrijski oficir imao naređenje da uguši mađarsku revoluciju. 1897. Rođen je engleski državnik Robert Entoni Idn, lider Konzervativne stranke od 1955, ministar inostranih poslova (1935-38; 1941-45; 1951-55), premijer (1955-57). Pod pritiskom javnog mnenja, zbog britansko-francusko-izraelske agresije na Egipat u novembru 1956, podneo je ostavku i povukao se iz javnog života. 1898. Tokom Američko-španskog rata lider filipinskog revolucionarnog pokreta general Emilio Aginaldo proglasio je, uz podršku SAD, nezavisnost Filipina. 1900. Nemački Rajhstag usvojio je zakon o povećanju nemačke ratne pomorske flote, koja će potom postati jedna od najjačih u svetu. 1917. Grčki kralj Konstantin I abdicirao je u korist starijeg sina, princa Aleksandra. 1929. Rođena je Ana Frank, autor dnevnika o stradanju Jevreja u okupiranom Amsterdamu u Drugom svetskom ratu, koji je pisala u tajnom skrovištu. Ubijena je u martu 1945. u nacističkom logoru Bergen-Belzen. Od porodice Frank rat je preživeo jedino Anin otac. Naručite knjigu. 1934. Vlada Bugarske, koja je došla na vlast prevratom u maju 1934, zabranila je političke partije. 1936. Na Malom Kalemegdanu u Beogradu otvoren je Zoološki vrt, u kojem je do 1941. sakupljeno oko 1. 200 životinja. 1964. Nelson Mandela, Volter Sisulu i još šest vođa antirasističkog pokreta u Južnoj Africi, osuđeni su na doživotnu robiju. 1976. U državnom udaru u Urugvaju oboren je predsednik Huan Bordaberi i počela je devetogodišnja vojna diktatura. 1987. Bivši car Centralnoafričke Republike Žan Bedel Bokasa osuđen je na smrt zbog zločina izvršenih tokom 13-godišnje vladavine. 1988. U Bangladešu su izbile demonstracije zbog ustavnog amandmana usvojenog pet dana ranije, kojim je islam postao državna religija. 1991. Boris Jeljcin je izabran za predsednika Rusije na prvim neposrednim predsedničkim izborima u toj zemlji. Drugi predsednički mandat Jeljcin je osvojio u julu 1996, da bi se u decembru 1999. dobrovoljno povukao s vlasti i za svog naslednika predložio Vladimira Putina. 1993. Američki avioni su bombardovali glavni grad Somalije Mogadiš u pokušaju da unište gerilce generala Mohameda Faraha Aidida. 1995. Umro je italijanski muzičar Arturo Benedeti Mikelanđeli, jedan od najvećih pijanista 20. veka. 1999. Na Kosovu i Metohiji počelo je razmeštanje međunarodnih bezbednosnih snaga (Kfor), na osnovu Rezolucije 1244 Saveta bezbednosti UN. 2001. Makedonija je poništila priznanje Tajvana, koji je priznala dve godine ranije i okrenula se političkoj saradnji sa Kinom. 2001. Mohamed Rašid Daud Al-Ovali, sledbenik teroriste Osame Bin Ladena, osuđen je u Njujorku na doživotni zatvor, bez prava na žalbu, za ubistvo 213 osoba u eksploziji bombe koju je postavio 1998. u ambasadi SAD u Keniji i učešće u istom terorističkom napadu na ambasadu u Tanzaniji. 2003. Savet bezbednosti UN usvojio je rezoluciju kojom je za godinu dana produženo izuzeće Amerikanaca od Međuarodnog krivičnog suda. 2003. U 88 godini umro je Gregori Pek, jedan od poslednjih filmskih velikana njegovog doba. Ostao je upamćen po ulogama u filmovima "Praznik u Rimu", "Džentlmenski sporazum", "Snegovi Kilimandžara". . . Oskara je dobio 1962. za ulogu u filmu "Ubiti pticu rugalicu". 2005. Masume al-Mubarak, dugogodišnji borac za prava žena, imenovana je na funkciju ministra za planairanje i razvoj administracije i ona je prva žena u istoriji Kuvajta koja je postala ministar u vladi te zemlje. 2006. Umro je mađarski kompozitor Giorgi Ligeti koji se proslavio operom "Le Grand Macabre" i muzikom za film "2001: Odiseja u svemiru" Stenlija Kjubrika. 2006. Umro je kanadski medijski tajkun Ken Tomspon, koji je od štamparskog carstva svog oca napravio najvećeg elektronskog izdavača na svetu - Korporaciju Tomson. 2007. Haški tribunal osudio je bivšeg lidera Srba u Hrvatskoj Milana Martića na 35 godina zatvora, za zločine nad Hrvatima i Muslimanima u Kninskoj krajini, zapadnoj Bosni i Zagrebu 1991-95. 2008. Kanadski premijer Stiven Harper zvanično se u ime vlade izvinio starosedocima Kanade zbog prakse odvojenja dece domorodaca od njihovih porodica i primoravanja da pohađaju državne škole u cilju asimilacije u kanadsko društvo. Od 19. veka pa sve do 1970 tih godina više od 150. 000 dece odvedeno je prisilno iz svojih domova. LINK.
 
   

Na današnji dan, 12. maja

 

 

 

1465. - Umro je Toma Paleolog, bivši despot Moreje i titularni vizantijski car. 1607. - Engleski avanturista Džejms Smit osnovao prvo englesko naselje na tlu Severne Amerike, kasnije po njemu nazvano Džejmstaun. 1803. - Rođen je Justus fon Libih, nemački hemičar 1804. - u Prvom srskom ustanku oslobođen Požarevac 1820. - Rođena je Florens Najtingejl, engleska bolničarka, otvorila prvu školu za bolničarke 1842. - Rođen je Žil Masne, francuski kompozitor. 1871. - Umro je Danijel Fransoa Espri Ober, francuski kompozitor opera. 1879. - Umro je Ludvig Angerer, austrijski fotograf (* 1827. ) 1884. - Umro je Bedžih Smetana, češki kompozitor, osnivač češke opere i moderne muzike. (* 1824. ) 1888. - Britanija uspostavila protektorat nad Severnim Borneom i Brunejom. 1904. - Rođen je Pablo Neruda, čileanski pesnik i nobelovac. († 1973. ) 1907. - Rođena je Katrin Hepbern, holivudska glumica († 2003. ) 1910. - Rođena je Doroti Hodžkin, Britanska hemičarka, dobitnica Nobelove nagrade za hemiju († 1994. )  1918. - Rođen je Džulijus Rozenberg, američki inženjer, osuđen na smrt i pogubljen zbog špijunaže. († 1953. ) 1925. - Vrhovni sovjet SSSR-a usvojio prvi sovjetski ustav. 1926. - Maršal Jozef Pilsudski izvršio državni udar i uspostavio vojnu diktaturu u Poljskoj. 1937. - Džordž VI u Vestminsterskoj opatiji u Londonu krunisan za kralja. Ceremoniju prenosila televizija BBC, što je bio prvi prenos. 1943. - Predajom nemačkog generala fon Arnima u Tunisu završene borbe u severnoj Africi u Drugom svetskom ratu. 1949. - Zvanično okončana sovjetska desetomesečna blokada Berlina, tokom koje je grad snabdevan iz Savezne Republike Nemačke, vazdušnim mostom. 1954. - Rođen je Nenad Bogdanović, gradonačelnik Beograda. († 2007. ) 1957. - Umro je Erih fon Štrohajm, američki filmski glumac i režiser nemog filma. 1965. - Zapadna Nemačka uspostavila diplomatske odnose sa Izraelom, a arapske zemlje prekinule odnose s vladom u Bonu. 1970. − Umro je Mihailo Dinić, srpski istoričar. 1985. - U nezavršenom Hramu svetog Save Patrijarh srpski German održao svečanu liturgiju koja je obeležila nastavak izgradnje hrama. 1988. - Svetska zdravstvena organizacija objavila da u svetu ima više od 34. 000 obolelih od side. 1992. - Nemoćni da spreče širenje sukoba u BiH, posmatrači Evopske zajednice napustili Sarajevo. Skupština srpskog naroda u Bosni i Hercegovini na zasedanju u Banjaluci donela odluku o formiranju Vojske Republike Srpske i osnivanju novinske agencije SRNA. 1994. - Palestinska policija stigla na Zapadnu obalu u okviru priprema da od Izraela preuzme grad Jerihon, sedište palestinske autonomije u toj oblasti. 1995. - Vlasnici centra „Rokfeler“ u Njujorku, iza kojih je stajao japanski kapital, objavili bankrot. 1997. - Predsednik Rusije Boris Jeljcin i čečenski vođa Aslan Mashadov potpisali sporazum o obustavi neprijateljstava. 2001. - Umro je Peri Komo, pevač. 2003. - Umro je Sadrudin Aga Kan, princ, komesar UNHCR u Avganistanu. 2003. - U dva samoubilačka bombaška napada u Čečeniji poginulo najmanje 75, povređeno na stotine osoba. 2008 - Zemljotres jačine 7,8 stepeni Rihterove skale je pogodio provinciju Sečuan, u Kini. Poginulo je 69. 016 ljudi, 18. 830 ih se vodi kao nestalo, a bez krova nad glavom je ostalo preko 5 miliona ljudi. Zemljotres je za sobom ostavio i nekoliko stotina hiljada povrijeđenih. IZVOR
 
   

Na današnji dan, 12. marta Zoran Đinđić

 

 

 

641. - Kineska princeza Ven Čeng (Wen Cheng) se udala za vladara Tibeta, na osnovu čega je kasnije Kina polagala pravo na suverenitet nad tom južnom planinskom oblašću. 1507. - U bici s pobunjenicima u Navari poginuo je Čezare Bordžija, italijanski pustolov, političar i kardinal. Sin pape Aleksandra VI poslužio je Makijaveliju (Machiavelli) kao uzor političkog cinizma i smatra se da ga je Bordžijin način vladanja podstakao da napiše delo "Vladar". 1537. - Turci su zauzeli dalmatinsko utvrđenje Klis koje je dugo odolevalo turskom nadiranju iz Bosne. U borbi je poginuo i legendarni senjski kapetan i kliški knez Petar Kružić. Iste godine Turci su osnovali kliški sandžak koji je obuhvatao celo dalmatinsko zaleđe i deo Bosne. 1537. - Rođen je engleski kapetan Čarls Kaningem Bojkot (Charles Cunningham Boycott), protiv koga je 1880, dok je upravljao jednim engleskim lendlordstvom u Irskoj, primenjen nenasilni otpor odbijanjem saradnje. Takav vid otpora kasnije je nazvan po njemu - bojkot. 1848. - U Beču su izbile velike studentske demonstracije protiv apsolutističkog režima kancelara Klemensa Meterniha (Metternić) što je bio početak revolucije koja je potresla temelje Austrije i dovela do sloma Meternihovog apsolutizma. 1854. - Velika Britanija i Francuska su zaključile savez s Otomanskim carstvom protiv Rusije u Krimskom ratu. 1856. - Rođen je Stepa Stepanović, jedan od najistaknutijih srpskih vojskovođa u dva balkanska i u Prvom svetskom ratu. Čin generala dobio je 1907, od 1908. je bio ministar vojske, a posle pobede na Ceru u avgustu 1914. unapređen je u čin vojvode. Izveo je proboj Solunskog fronta i razbio bugarsku odbranu u Prvom svetskom ratu, što je doprinelo kapitulaciji Bugarske u septembru 1918. 1868. - Skinuta je zabrana s pravopisa Vuka Stefanovića Karadžića i dozvoljena je njegova upotreba. Rešenje o tome doneo je, na osnovu odluke kneza Mihaila Obrenovića, ministar prosvete Dimitrije Crnobarac, bečki i pariski doktor nauka. Zabrana je skinuta četiri godine posle Karadžićeve smrti. 1881. - Rođen je turski državnik Mustafa Kemal, poznat kao Ataturk (Atatuerk), prvi predsednik Turske. Pod njegovim vođstvom 1922. zbačen je poslednji sultan Muhamed VI, a 1923. proglašena republika. Sproveo je značajne reforme koje su bile temelj za stvaranje moderne evropske države. 1907. - U eksploziji ratnog broda "Jena" u francuskoj luci Tulon poginulo je najmanje 118 ljudi. 1925. - Umro je kineski revolucionar i državnik Sun Jat Sen (Yat), otac moderne Kine i njen prvi predsednik (1911-12). Godine 1894, poveo je borbu za rušenje monarhije, a 1905. osnovao Saveznu ligu iz koje je 1912. nastala stranka Kuomintang. Nakon njegove smrti vođstvo nad Kuomintangom preuzelo je desno krilo stranke predvođeno Čang Kaj Šekom (Chiang Kai Shek). 1938. - Predvođene Adolfom Hitlerom, nemačke trupe su umarširale u Austriju, čime je ta država pripojena Trećem Rajhu. 1947. - Predsednik SAD Hari Truman (Harry) proklamovao je u Kongresu doktrinu o pomoći zemljama ugroženim od komunizma ("Trumanova doktrina"). Prva sredstva su data Grčkoj i Turskoj. 1964. - Umro je srpski slikar Jovan Bijelić, član Srpske akademije nauka, jedan od najznačajnijih srpskih i jugoslovenskih likovnih stvaralaca 20. veka. Od 1919. do 1925. bio je scenograf Narodnog pozorišta u Beogradu, a istakao se i kao pedagog ("Portret devojke", "Kupačica", "Jajce", "Kći umetnikova", "Dvorište"). 1966. - Indonežanski parlament lišio je Ahmeda Sukarna svih funkcija, uključjući položaj predsednika Republike, a general Suharto je postao vršilac dužnosti šefa države. 1971. - Premijer Hafez al Asad (Assad) izabran je referendumom za predsednika Sirije. 1978. - Partije levice su, prvi put u istoriji Francuske, dobile apsolutnu većinu u prvom krugu parlamentarnih izbora. 1993. - U seriji eksplozija 13 podmetnutih bombi u indijskom gradu Bombaj poginulo je najmanje 200 ljudi, a 1. 100 je ranjeno. 1999. - Poljska, Češka i Mađarska postale su članice NATO pakta. To su bile prve zemlje bivše članice Varšavskog ugovora koje su pristupile NATO-u. 1999. - Umro je Jehudi Menjuhin (Yehudi Menuhin), jedan od najvećih violinista 20. veka. Počeo je da svira u petoj godini, a svetsku slavu stekao je u sedmoj, kada je na koncertu u San Francisku svirao Mendelsonov (Mendelssohn) koncert za violinu. Osnovao je 1963. "Školu Jehudi Menjuhina" za muzički nadarenu decu. 2001. - Umro je  Robert Ladlam (Robert Ludlum) bio je američki autor 11 triler romana ukupnog tiraža između 290 i 500 miliona kopija, prevedenih na 33 jezika i objavljenih u 40 zemalja. Ladlam je, takođe, objavljivao knjige pod pseudonimima Džonatan Rajder (Jonathan Ryder) i Majkl Šepard (Michael Shepherd). 2001. - Uz posredovanje međunarodne zajednice predstavnici srpske vlasti i pobunjenih Albanaca na jugu Srbije potpisali su sporazum o prekidu vatre. 2001. - U akciji uništavanja neislamskih kulturnih spomenika talibanske vlasti u Avganistanu uništile su dva najveća kipa Bude u svetu stara nekoliko hiljada godina. 2002. - Savet bezbednosti UN je, na predlog SAD, usvojio rezoluciju u kojoj se po prvi put pominje Palestina kao posebna država, pored Izraela. 2003. - U atentatu u Beogradu, ispred sedišta Vlade, ubijen je premijer Srbije i lider Demokratske stranke (DS) Zoran Đinđić (51). Bio je prvi demokratski premijer Srbije. Njegova vlada izabrana je 21. januara 2001. nakon demokratskih promena i dolaska na vlast Demokratske opozicije Srbije (DOS). Za vreme njegovog mandata SR Jugoslaviji su ukinute sankcije uvedene za vreme režima Slobodana Miloševića, otpočeo je proces demokratizacije društva i korenitih ekonomskih i socijalnih reformi, a Srbija se otvorila prema svetu. IZVOR. 2013. Iz štampe je izašla knjiga Naučite kako da koristite nove, interesantne alate i kreirate aplikacije za Windows 8 operativni sistem. Naručite knjigu .
 
   

Na današnji dan, 13. aprila Lafonten i Beket

 

 

 

1519. - Rođena je francuska kraljica italijanskog porekla Katarina de Mediči, ćerka gospodara Firence Lorenca II Medičija. Posle smrti muža Anrija II od 1560. vladala je Francuskom kao regentkinja. Po njenom nalogu izvršen je 1572. pokolj više hiljada hugenota (Bartolomejska noć). 1598. - Francuski kralj Henri IV potpisao je Nantski edikt, kojim se hugenotima (protestanti) priznaju ista prava kao i katolicima. Nantski edikt, neprijateljski primljen od katolika, ukinuo je Luj XIV 18. oktobra 1685. godine. 1605. - Umro je ruski car Boris Godunov. Njegov život inspirisao je Aleksandra Puškina da napiše dramu "Boris Godunov", a Modesta Musorgskog da komponuje istoimenu operu. 1695. - Umro je francuski pesnik i basnopisac Žan de Lafonten. Ogledao se u svim književnim rodovima (pesme, novele, romani, komedije, tekstovi za opere), ali je u istoriju književnosti ušao delom "Basne" objavljenim u 12 knjiga. Godine 1684. izabran je za člana Francuske akademije. Naručite knjigu. 1743. - Rodjen je Tomas Džeferson (Thomas Jefferson), bivši američki predsednik. 1743. - Rođen je američki državnik i pravnik Tomas Džeferson osnivač Demokratske stranke, treći predsednik SAD (1801-1809). Jedan je od glavnih autora "Deklaracije o nezavisnosti" koja je usvojena 4. jula 1776. godine. Od Napoleona I kupio je 1803. Luizijanu. 1813. - Umro je slavni ruski vojskovođa Mihail Kutuzov. Kao vrhovni komandant ruske vojske zaslužan je za poraz Napoleonovih trupa u Rusiji 1812. Jedan je od glavnih likova u romanu Lava Tolstoja "Rat i mir". 1832. - Rođen je srpski slikar Stevan Todorović, član Srpske kraljevske akademije. Izradio je oko 300 portreta savremenika, među kojima Kornelija Stankovića, Đure Daničića, Vladana Đorđevića, kraljice Natalije. 1848. - Sicilija je proglasila nezavisnost od Napuljske kraljevine. 1869. - U Pančevu je izašao prvi broj nedeljnika "Pančevac". U ovom listu objavljen je prvi prevod na srpski jezik "Komunističkog manifesta". List je više puta zabranjivan i obnavljan. 1885. - Rođen je mađarski filozof i književni kritičar Đerđ Lukač. Bio je ministar u vladi Imre Nađa 1956, a posle njegovog pada privremeno je proteran u Rumuniju. Kasnije se povukao iz javnog života. 1892. - Rođen je britanski maršal avijacije Artur Haris Bombaš, poznat po taktici "tepih-bombardovanja" koja je u Drugom svetskom ratu primenjena na Keln, Berlin i Drezden. 1898. - Marija Kiri Sklodovska otkrila je novi element koji je dobio naziv radij. Ovim otkrićem postavljeni su temelji nauke o radioaktivnosti. 1906. - U Dablinu je rođen irski književnik Samjuel Beket, uz Joneska i Ženea najznačajniji predstavnik "teatra apsurda" ("Čekajući Godoa"). Godine 1969. dobio je Nobelovu nagradu za književnost. 1919. - Britanske trupe su u Amrikaru masakrirale oko 380 Indusa, pristalica vođe pokreta za nezavisnost Indije Mahatme Gandija . 1922. - Rođen je tanzanijski državnik Džulijus Kambarage Njerere, jedan od lidera pokreta nesvrstanih i jedan od osnivača Organizacije afričkog jedinstva (1963). 1941. - Rusija i Japan su potpisale sporazum o neutralnosti u Drugom svetskom ratu. 1945. - Teškim zapaljivim bombama američko vazduhoplovstvo u Drugom svetskom ratu uništilo je veliki deo Tokija. 1945. - Sovjetske trupe pod maršalom Fjodorom Tolbuhinom u Drugom svetskom ratu oslobodile su Beč. 1963. - Rođen je Gari Kasparov, ruski šahista. U 23 godini postao je svetski šampion, najmlađi u istoriji šaha. Titulu je preuzeo od zemljaka Anatolija Karpova.   1964. - Sidni Poatije (Sidney Poitier) je dobio Oskara za najbolju mušku ulogu, kao prvi crni glumac u istoriji dodele Oskara. 1966. - U udesu helikoptera poginuo je predsednik Iraka Abdul Salam Arif. 1975. - Vojnim pučem u Čadu zbačen je sa vlasti, a potom ubijen predsednik Fransoa Tombalbaje. Vlast je preuzelo Vrhovno vojno veće kojim je predsedavao Feliks Malum. 1975. - Pripadnik hrišćanske milicije u predgrađu Bejruta ubio je u autobusu 22 Palestinca. Taj napad smatra se početkom građanskog rata u Libanu. 1981. - Novinarka Vašington posta Dženet Kuk dobila je Pulicerovu nagradu za priču o osmogodišnjem narkomanu. Dva dana kasnije Kuk je vratila nagradu, nakon priznanja da je priču izmislila. 1990. - Sovjetski Savez je priznao odgovornost za masakr više hiljada Poljaka 1940. u Katinskoj šumi. 1995. - Ukrajina je pristala da do 2000. godine zatvori nuklearni reaktor u Černobilju, poznat po tome što je 1986. godine izazvao ogromno radioaktivno zagađenje. 1996. - U Briselu je završena donatorska konferencija za posleratnu Bosnu i Hercegovinu na kojoj je obećana 1 milijarda i 230 miliona dolara pomoći za obnovu zemlje. 1997. - Nakon dužeg odlaganja Papa Jovan Pavle II posetio Sarajevo (BiH). Duž puta kojim je trebalo da prođe njegova motorizovana kolona pronađene su sveže postavljene mine. 1999. - U državi Mičigen (SAD) osuđen je doktor Džek Kervorkian na 10 do 25 godina zatvora za pomoć u samoubistvu Tomasa Jouka, koje je izvršeno godinu dana ranije i snimljeno na video kaseti. 2002. - Stalni Arbitražni sud u Hagu (Holandija) doneo je pravosnažnu odluku kojom je definisana 1,000 kilometara dugačka granica između Etiopije i Eritreje, čime je okončan sukob koji je kulminirao dvogodišnjim ratom (1998-2000) između te dve afričke zemlje. IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 13. februara Ruđer Bošković i Lubarda

 

 

 

1571. - Umro je italijanski vajar i pisac Benvenuto Čelini (Cellini), dvorski zlatar Kozima Medičija (Cosimo Medici), rimskih papa i francuskog kralja Fransoa I (Francois), najbolji izrađivač sitnih zlatarskih predmeta u svoje vreme. Njegova autobiografija "Moj život" predstavlja značajan dokument za kulturnu istoriju renesanse. 1633. - Inkvizicija rimokatoličke crkve u Rimu lišila je slobode astronoma Galilea Galileja (Galilei) zbog njegovog zalaganja za Kopernikov heliocentrični sistem. Ostatak života naučnik je proveo pod stalnim nadžorom Inkvizicije, a zabrana s njegovih dela skinuta je 1757. 1668. - Sporazumom potpisanim u Lisabonu Španija je priznala nezavisnost Portugala. 1689. - Kralj Engleske i Škotske Vilijam III od Oranža (William, Orange) i njegova žena Meri (Mary), kćerka svrgnutog engleskog prokatoličkog kralja Džejmsa II, proglasili su suverenitet nad Velikom Britanijom i Irskom. 1787. - Umro je dubrovački matematičar, fizičar, astronom, filozof i diplomata Ruđer Bošković, osnivač i direktor Brerske astronomske opservatorije kod Milana i direktor Optičkog instituta francuske mornarice, jedan od najvećih naučnika svoga doba. 1793. - Velika Britanija, Pruska, Austrija, Holandija, Španija i Sardinska kraljevina (Pijemont) sklopile su savez protiv revolucionarne Francuske. 1831. - Rođen je srpski državnik i istoričar Jovan Ristić, vođa desnog krila Liberalne stranke, jedan od najznačajnijih srpskih političara 19. veka. Bio je namesnik maloletnom knezu Milanu Obrenoviću (1868-72), predstavnik Srbije na Berlinskom kongresu 1878, predsednik vlade kneževine i kraljevine Srbije (između 1873. i 1887) i namesnik maloletnog kralja Aleksandra Obrenovića (1889-93). Napisao je "Diplomatsku istoriju Srbije". 1883. - Umro je nemački kompozitor Rihard Vagner (Richard Wagner), stvaralac kasnog romantizma, koji je srušio tradicionalnu strukturu opere da bi ostvario svoju zamisao o sveobuhvatnom umetničkom delu - "muzičkoj drami" ("Holanđanin lutalica", "Tristan i Izolda", "Loengrin", "Nirnberški majstori pevači", "Nibelunški prsten"). 1945. - Američki i britanski avioni su u Drugom svetskom ratu počeli bombardovanje nemačkog grada Drezdena. Grad je tokom dva dana bombardovanja razoren, a računa se da je poginulo oko 135. 000 ljudi. 1945. - Sovjetska Crvena armija je u Drugom svetskom ratu oslobodila Budimpeštu, posle 50 dana opsade tokom koje je poginulo 50. 000 nemačkih vojnika. 1955. - Prvi put dodeljena "NIN"-ova nagrada za roman godine. 1961. - Savet bezbednosti UN doneo je odluku da se u Kongo upute međunarodne mirovne snage da bi se sprečilo izbijanje građanskog rata u toj zemlji. 1974. - Rođen je britanski muzičar Robi Vilijams. 1974. - Umro je slikar Petar Lubarda, jedan od najznačajnijih jugoslovenskih likovnih umetnika 20. veka. 1975. - Kiparski Turci su u severnom delu ostrva, koji je sedam meseci ranije okupirala Turska, proglasili "Tursku federalnu državu Kipar" i formirali ustavotvornu skupštinu. Za prvog predsednika skupštine izabran je vođa kiparskih Turaka Rauf Denktaš. 1984. - Šef Komunističke partije SSSR-a i države postao je Konstantin Černjenko, nasledivši preminulog Jurija Andropova. Posle Černjenkove smrti, koji je vladao manje od godinu dana, na vlast je stupio Mihail Gorbačov, sedmi i poslednji lider ŠSR-a. 1990. - SSSR, SAD, Velika Britanija, Francuska i dve nemačke države su objavili plan o ujedinjenju Nemačke. 1991. - Američki bombarderi su razorili sklonište u Bagdadu identifikovano kao vojni položaj, a u kojem su, međutim, civili potražili spas od napada iz vazduha. Prema iračkim izvorima, poginulo je oko 500 ljudi, među kojima veliki broj dece i žena. 1999. - U Beogradu je sahranjen Peko Dapčević, jedan od prvih komandanata Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije u Drugom svetskom ratu. Učesnik je i Španskog građanskog rata (1936-39). Posle rata bio je načelnik Generalštaba Jugoslovenske narodne armije, državni funkcioner i diplomata. 2000. - Papa Jovan Pavle II zatražio je oproštaj za sve grehove Rimokatoličke crkve u prošlosti, uključujući i odnos prema Jevrejima i jereticima. 2001. - Amerikanka En Bankroft (Ann Bancroft) i Norvežanka Liv Arnesen postale su prve žene koje su na skijama prešle Antarktik. Njihovo "putovanje" od 2. 700 kilometara trajalo je 90 dana. 2004. - U bombaškom napadu na njegov automobil u Dohi (Katar) ubijen je bivši predsednik Čečenije u egzilu, Zelimkan Jandarbijev (Zelimkhan Yandarbiyev), a njegov maloletni sin je ranjen. Rusija je više puta tražila njegovo izručenje, smatrajući ga odgovornim za smrt više stotina građana u Čečeniji i zbog veza sa al-Kaidom. 2017. Iz štampe je izašla naša knjiga "Naučite Swift 3", 489. knjiga od osnivanja davne 1986. godine. Više o knjizi. IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 13. januara Zola, Džojs, Antonije Isaković, Branko V. Radičević

 

 

 

1691. - Umro je Džordž Foks (George Fox), osnivač Društva prijatelja, verske zajednice Kvekera. Obuzet idejom "božijeg nadahnuća" Foks je 1648. počeo držati javne propovedi u kojima se zalagao za uspostavljanje rigoroznog morala u duhu starozavetne Biblije. Stekao je brojne pristalice. 1806. - Rođen je srpski pisac Jovan Sterija Popović, prvi srpski komediograf, "otac" srpske drame. Kao načelnik ministarstva prosvete Srbije (od 1842) obavio je pionirski rad u organizovanju školstva, pokrenuo inicijativu za osnivanje Akademije nauka, Narodne biblioteke i Narodnog muzeja. Učestvovao je u organizovanju prvog beogradskog teatra (Pozorište na Đumruku) koji je 1841. otvoren njegovom tragedijom "Smrt Stefana Dečanskog". Sterijine drame su više od 100 godina na pozorišnim repertoarima ("Laža i paralaža, "Pokondirena tikva", "Kir Janja", "Rodoljupci"). 1842. - Prilikom povlačenja iz avganistanskog grada Kabula, britanske trupe od 9. 000 vojnika masakrirane su u Kiber Pasu. 1854. - Japanski šogun Tokugava potpisao je prvi trgovinski ugovor kojim su za SAD otvorene neke japanske luke. Kasnije su potpisani ugovori s Velikom Britanijom, Rusijom, Francuskom, čime je Japan prekinuo politiku izolovanosti i počeo da se uključuje u međunarodne odnose. 1898. - Francuski pisac Emil Zola (Emile) je pod naslovom "Optužujem" objavio u listu "L'oror" otvoreno pismo predsedniku Republike u kojem je ukazao na mahinacije najviših vojnih krugova i zatražio oslobađanje kapetana Alfreda Drajfusa (Dreyfus), koji je na procesu 1894. osuđen na doživotnu robiju zbog navodnog odavanja vojnih tajni Nemačkoj. Drajfus je na obnovljenom procesu oslobođen optužbi i 1906. rehabilitovan, vraćen u vojsku i unapređen u čin majora. 1906. - Umro je ruski fizičar i elektroinženjer Aleksandar Stepanovič Popov, jedan od pionira radio-tehnike, izumitelj antene. Godine 1896. ostvario je prenos signala pomoću radio-talasa na udaljenost od 250 metara i utvrdio da se radio-talasi reflektuju od većih objekata. 1910. - Emitovan je prvi radio-prenos opere uživo iz njujorške "Metropoliten opere", Leonkavalovi "Pajaci" i Maskanjijeva "Kavalerija rustikana". 1915. - U gradu Avecano u centralnoj Italiji u zemljotresu je poginulo 30. 000 ljudi. 1935. - Na plebiscitu u oblasti Sar, kojom je na osnovu mandata Lige naroda upravljala Francuska, ubedljivom većinom izglasano je pripajanje Nemačkoj. 1941. - Umro je irski pisac Džems Džojs (James Joyce), koji je eksperimentima u narativnoj tehnici i strukturi romana i primeni toka svesti dao nov pravac modernoj književnosti. Njegov roman "Uliks" smatra se biblijom evropskog proznog modernizma. Uprkos vrlo oštroj i ekstremističkoj polemici oko Džojsovog književnog dela, izvan svake sumnje je njegov ogroman uticaj na razvoj književne proze 20. veka ("Portret umetnika u mladosti", "Fineganovo bdenje", pesme "Kamerna muzika", pripovetke "Dablinci", drama "Izgnanici"). KNJIGA - POTRET UMETNIKA U MLADOSTI Naručite danas. KNJIGA - ULIKS Naručite danas. 1945. - Sovjetska Crvena armija okupirala glavni grad Madjarske, Budimpeštu. 1963. - U vojnom udaru je ubijen prvi predsednik Togoa Silvanus Olimpio (Sylvanus Olympio) i vojska je na vlast dovela Nikolasa Granickog (Nicolas Grunitzky), koji je od 1961. bio u izbeglištvu. Istog dana 1967. vojnim udarom vlast je preuzeo potpukovnik Etjen Gnasingbe Ejadema (Etienne Gnašingbe Eyadema). 1972. - Izvršen vojni puč u afričkoj državi Gani. 1972. - Vojska je u Gani zbacila civilnu vladu predsednika Edvarda Akufa Ada (Edward, Addo), a vlast je preuzeo potpukovnik Ignacijus Ačempong (Ignatius Acheampong). 1977. - Umro je francuski režiser i scenarista Anri Žorž Kluzo (Henri Georges Clouzot), dobitnik Zlatnog lava za film "Kej Orfevr" i Zlatne palme za film "Misterija Pikaso". Poznat je i po filmovima "Nadnica za strah", "Gavran', "Istina". 1978. - Nasa je prvi put odabrala nekoliko žena kao kandidate za astronaute. 1985. - Prilikom pada voza u provaliju, oko 250 kilometara istočno od glavnog grada Etiopije Adis Abebe, poginulo je 428 putnika, a 370 je povređeno. 1991. - Na svetskom prvenstvu u australijskom gradu Pert jugoslovenski vaterpolisti osvojili su zlatnu medalju. Jugoslavija je prvi put postala prvak sveta u vaterpolu u Madridu 1987. 1993. - Na osnovu odluke nemačkog Ustavnog suda obustavljen je sudski postupak protiv bivšeg predsednika Demokratske Republike Nemačke Eriha Honekera (Erić Honecer). Sud je zaključio da proces protiv 80. godišnjeg Honekera, teško obolelog od raka predstavlja povredu ljudskog dostojanstva. Honeker je nakon 169 dana provedenih u istražnom zatvoru emigrirao u Čile gde je umro u maju 1994. 2001. - U Beogradu je umro jugoslovenski književnik Branko V. Radičević. Pesnik, romansijer, novinar i dečiji pisac objavio je oko 70 knjiga, od kojih su najpoznatije "Pesme o majci", "Priča o životinjama", "Sa Ovčara i Kablara", "Vojničke pesme", "Ponoćni svirači", "Seljaci" i "Antologija srpskog pesništva". Napravio je i dve monografije o seoskim spomenicima - krajputašima. Pokretač je muzičke manifestacije Dragačevska truba u Guči i pesničkog Disovog proleća u Čačku. 2001. - U zemljotresu u Salvadoru poginula je 701 osoba i 3. 883 je ranjeno, a 160. 598 stambenih objekata je uništeno, ozbiljno oštećeno ili zatrpano zemljom. 2002. - U Beogradu je u 78. godini umro srpski književnik Antonije Isaković, potpredsednik Srpske akademije nauka i umetnosti od 1980. do 1992. Dobitnik mnogih književnih nagrada, poznat je i kao pisac čija dela su u Jugoslaviji najviše ekranizovna ("Gospodar i sluga", "Tren 1" i "Tren 2", "Govori i razgovori"). 2002. - Na Kubi je umro Gregorio Fuentes (104), kapetan broda Ernesta Hemingveja, koji je bio inspiracija poznatom američkom piscu za roman "Starac i more". 2003. - Avganistan je ratifikovao rimski sporazum o osnivanju Međunarodnog krivičnog suda, čime je otvoren put za ekstradicije i suđenja za ratne zločine i kršenje ljudskih prava u toj zemlji. 2013. - NIN-ovu nagradu za najbolji roman u 2013. godini je dobio Goran Gocić za roman "Tai": KNJIGA - TAI. Više o knjizi i korpa za naručivanje.   IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 13. jula

 

 

 

Rođen Džon DiNa današnji dan 1527. godine rođen je Džon Di (1609. ), uvaženi engleski matematičar, astronom, astrolog, geograf, okultist i savetnik kraljice Elizabete I. Takođe, veliki deo svoga života posvetio je alhemiji, devinaciji i Hermetičkoj filozofiji. Bio je jedan od najučenijih ljudi svoga vremena. Razdvojio je pojmove nauke i magije. Držao je predavanja u prepunim salama Univerziteta u Parizu već u svojim ranim dvadesetim. Bio je poštovani astronom i vodeći stručnjak za navigaciju. Obučio je mnoge engleske geografske istraživače. On je takođe skovao izraz Britansko carstvo. LINK Umro KarađorđeNa današnji dan 1817. godine umro je Đorđe Petrović - Karađorđe vođa Prvog srpskog ustanka i rodonačelnik dinastije Karađorđevića. Rođen je najverovatnije 16. novembra (po starom kalendaru 3. novembra) 1762. godine (po nekim podacima 1752. ) u Viševcu u Osmanskom carstvu (danas Srbija) na Đurđic, od oca Petra i majke Marice. Tvrdi se najverovatnije, jer se za godinu rođenja pominju period od 1749. do 1770. godine. Imao je dva sina, Aleksu i Aleksandra. LINK Umrla Frida Kalo Na današnji dan 1954. godine umrla je meksička slikarka Frida Kalo (1907. )Rođena je kao Magdalena Karmen Frida Kalo i Kalderon u roditeljskoj kući u Kohoakanu, koji je u to vreme bio malo predgrađe grada Meksika. Njen otac je bio slikar i fotograf nemačko-jevrejskog porekla, čija je porodica potekla iz Oradee u Rumuniji. Kalo je bila zapažena po svojoj nekonvencionalnoj pojavi, uključujući jako naglašene obrve i tanke brčiće koje nije uklanjala. LINK Istorija sveta Naučite istoriju jer od nas na počinje sve. LINK.
 
   

Na današnji dan, 13. jula

 

 

 

100. p. n. e. - Rođen je Gaj Julije Cezar, rimski državnik, vojskovođa i istoričar. Naručite knjigu. 1024. - Umro je Henrik II Sveti, nemački kralj i car Svetog rimskog carstva (*972. ) 1527. - Rođen je Džon Di, engleski matematičar, astronom, astrolog, geograf i okultist. (†1609. ) 1817. - Umro je Karađorđe Petrović, vođa srpskog ustanka protiv Turaka, rodonačelnik dinastije Karađorđević. (*1768?) 1822. - Kod Termopila grčka vojska pobedila tursku vojsku u ratu za nezavisnost Grčke. 1837. - U Bakingamsku palatu palatu u Londonu uselila se Viktorija I, kao prvi britanski monarh. ž Unutrašnjost bakingemske palate 1842. - Rođen je Milovan Pavlović, srpski general, upravnik Vojne akademije; ministar vojske. (†1903. ) 1878. - Završen je Berlinski kongres. Na njemu su evropske sile (Nemačka, Austro-Ugarska, Rusija, Engleska i Francuska) uspostavile novi odnos snaga na Balkanu. Na kongresu je revidiran Sanstefanski mirovni ugovor zaključen između Rusije i Turske 3. marta. Srbija i Crna Gora stekle su međunarodno priznanje i znatno proširile svoje teritorije. Austro-Ugarska je dobila pravo da okupira Bosnu i Hercegovinu. 1896. - Umro je Fridrih Kekule, nemački hemičar. 1919. - Britanski dirižabl R34 sleteo u Norflok čime je postao prva letelica koja je preletela Atlantski okean, od Velike Britanije do Sjedinjenih Američkih Država. Putovanje je trajalo 182 časa efektivnog leta. 1930. - U Montevideu, glavnom gradu Urugvaja počelo je prvo svetskog fudbalsko prvenstvo. Na njemu je učestvovalo 13 timova, a tim Kraljevine Jugoslavije osvojio treće mesto, pošto je još u prvom kolu pobedio tim Brazila, a u polufinalu izgubio od domaćina, ekipe Urugvaja. „Malo finale“ se tada nije igralo. 1940. - Rođen je Patrik Stjuart - britanski glumac. 1941. - U Crnoj Gori podignut ustanak protiv okupatora italijanskih fašista (vidi Trinaestojulski ustanak). 1942. - Rođen je Harison Ford - američki glumac. Rekao je: All my friends were going off to be professionals, and I said I wanted to be an actor. Am I grumpy? I might be. But I think maybe sometimes it's misinterpreted. Bikes and planes aren't about going fast or having fun; they're toys, but serious ones. Directing is too hard, it takes too much time, and it doesn't pay very well. Everything I do, I'm sort of half in, half out. Hollywood's got its own particular environment. I accrued anger from people's low opinion of me and my work, and for the work I might be capable of.   1943. - Ključna faza Kurske bitke u Drugom svetskom ratu okončana je pobedom sovjetske vojske. U bici je učestvovalo oko 6. 000 tenkova. Nemačka vojska je izgubila oko 2. 900 tenkova. Poginulo je i povređeno najmanje 230. 000 vojnika. 1944. - Počela je sovjetska ofanziva na Pribaltik u Drugom svetskom ratu. Crvena armija zauzela je grad Viljnus u Litvaniji. 1951. - Umro je Arnold Šenberg, austrijski kompozitor. 1954. - Umrla je Frida Kalo, meksička slikarka. Naručite knjigu. 1975. - Lansiran je američki svemirski brod „Apolo“ iz Kejp Kanaverala u Floridi. Ovaj svemirski brod učestvovao je u prvoj sovjetsko-američkoj misiji u svemiru. 1977. - Njujork zbog nestanka struje ostao u potpunom mraku. Policija je uhapsila oko 3. 000 pljačkaša. 1985. - Rok koncerti pod nazivom „Live Aid“ u organizaciji pevača i humanitarnog radnika Boba Geldofa održani naporedo u Londonu i Filadelfiji. Preko 60 miliona dolara je bilo prikupljeno. Televizijski prenos koncerta je pratilo oko 1,5 milijarda gledalaca širom sveta. Live Aid - Wambley 1985. 1985. - Sovjetski skakač motkom Sergej Bubka prvi put u istoriji tog sporta preskočio šest metara u Parizu, čime je postigao i svetski rekord. 1992. - Jicak Rabin preuzeo dužnost premijera Izraela i rekao da je spreman posetiti prestonice arapskih zemalja radi postizanja mira na Bliskom istoku. 1995. - Na Cetinju proglašena autokefalna Crnogorska pravoslavna crkva, koju dosad nije priznala nijedna pravoslavna crkva na svetu. Svečanosti je prisustvovalo oko 300 vernika. 1996. - U Berlinu je održan festival pod nazivom „Love Parade“. Na ulicama Berlina uz tehno muziku igralo je oko 500. 000 ljudi. Bio je to najveći javni skup u tom gradu posle Drugog svetskog rata. 1999. - U centru Teherana više hiljada iranskih studenata sukobilo se s policijom zbog odluke vlasti da zabrani sve mitinge i nezvanična okupljanja. 2000. - Na Kosovu i Metohiji policija Ujedinjenih nacija saopštila je da se tokom prvih šest meseci 2000. godine u regionu dogodilo preko 1. 900 incidenata; da je ubijeno 19 osoba i da je izvršeno niz napada, otmica, silovanja i podmetanja požara. 2001. - Formiran Odbojkaški klub "Borac" iz Banja Luke. 2001. - General Pervez Mušaraf, pakistanski predsednik, stigao u Indiju na samit posvećen smirivanju odnosa Pakistana i Indije. 2001. - Li Šaomin, kinesko-američki naučnik, osuđen u Kini zbog špijuniranja u korist Tajvana. Kineske vlasti naredile njegovu deportaciju. Sjedinjene Američke Države su zatražile od Kine da reši i slučajeve pet zatvorenih naučnika, takođe američkih državljana. 2008. - U Malagi vaterpolisti Crne Gore na debitantskom nastupu osvojili Evropsko prvenstvo pobedom nad reprezentacijom Srbije. IZVOR
 
   

Na današnji dan, 13. juna

 

 

 

323. p. n. e. U Vavilonu je umro Aleksandar III Makedonski (Aleksandar Veliki), jedan od najvećih vojskovođa u svetskoj istoriji. Njegova legendarna ličnost bila je vekovima inspiracija likovnih umetnika i pesnika. 823. Rođen je francuski kralj Karlo II Chelavi, kojem je Verdunskim ugovorom 843. pripao zapadni i srednji deo franačke države (danas Francuska). 1381. Pod vođstvom Vota Tajlera, u engleskim pokrajinama Kent, Norfok, Safok i Kembridžšir počeo je seljački ustanak protiv feudalaca, izazvan visokim porezima. 1811. Rođen je književni kritičar i filozof Visarion Grigorjevič Bjelinski, osnivač realističke estetike u ruskoj književnoj kritici. Formulisao je teorijsku osnovu novog pravca u ruskoj književnosti nazvanog "naturalna škola", a kao uzor isticao je Gogoljevo delo ("Pismo Gogolju", "Književne maštarije"). 1839. Srpski knez Miloš Obrenović abdicirao je u korist sina Milana i napustio Srbiju. Knez Milan je umro nekoliko nedelja nakon što je izabran za srpskog vladara, a namesnici su pozvali njegovog mlađeg brata Mihaila da preuzme presto. 1865. Rođen je irski pesnik i dramski pisac Vilijam Batler Jejts, uz Šoa i Džojsa jedan od najvećih irskih pisaca. Dobitnik je Nobelove nagrade za književnost 1923. ("Oisinova lutanja", "Vetar u trsci", "Grofica Ketlin", "Žuđena zemlja"). 1876. Srpsko učeno društvo je za prvu ženu akademika izabralo slikarku Katarinu Ivanović. 1886. Pod misterioznim okolnostima utopio se bavarski kralj Ludvig II, tri dana nakon što je proglašen umobolnim i svrgnut s prestola. Pod njegovim pokroviteljstvom, Rihard Vagner je 1864-85. u Minhenu radio na reformi muzike i drame i izveo svoje čuvene muzičke drame "Tristan i Izolda" i "Nirnbeški majstori pevači". 1897. Rođen je finski trkač na duge staze Pavo Nurmi, koji je osvojio devet zlatnih medalja na Olimpijskim igrama 1920, 1924. i 1928. Oborio je 29 svetskih rekorda. 1899. Rođen je meksički kompozitor i dirigent Karlos Čavez, osnivač Simfonijskog orkestra Meksika. U svoje kompozicije uneo je obeležja meksičkog muzičkog folklora i instrumente meksičkih Indijanaca ("India", "Četiri sunca"). 1900. U Kini je počeo tzv. Bokserski ustanak - pobuna seljaka i gradske sirotinje protiv stranog kapitala i domaćih feudalaca. Ustanak su u septembru 1901. ugušile evropske sile, Japan i SAD. 1917. Sa 14 bombardera tipa "Gota" Nemci su u Prvom svetskom ratu prvi put iz vazduha bombardovali London. Poginule su 162 osobe. Pre toga, napadi na britansku prestonicu su vršeni iz cepelina. 1923. - Održan je prvi koncert Beogradske filharmonije, a skupštinom u sali Maneža osnovana je BGF! Osnivač, prvi direktor i šef-dirigent bio je jedan od najznačajnijih srpskih kompozitora i dirigenata, Stevan Hristić. 1943. U bici na Sutjesci u Drugom svetskom ratu poginuo je komandant Treće divizije i član Vrhovnog štaba Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije Sava Kovačević. Posthumno je proglašen za narodnog heroja. 1944. Prve nemačke rakete Fau-1 ispaljene su u Drugom svetskom ratu na južnu Englesku. Do kraja rata 1945. na teritoriju Velike Britanije palo je više od 1. 000 raketnih bombi, od kojih 660 na London. 1953. Državnim udarom na vlast u Kolumbiji došao je Gustav Rojas Pinilja, koji je diktatorski vladao do 1957. kada je u Kolumbiji vraćen demokratski režim. 1956. Poslednji britanski vojnici napustili su bazu kod Sueckog kanala, kojim je Velika Britanija upravljala 74 godine. Upravu nad Kanalom preuzeo je Egipat. 1965. Umro je jevrejski filozof i teolog Martin Buber, rođen u Austriji. Pred nacistima je 1938. pobegao u Palestinu i postao jedan od prvih profesora Hebrejskog univerziteta u Jerusalimu. Zalagao se za zajedničku jevrejsko-arapsku državu ("Priče rabi Nahmana", "Ja i ti", "Hasidske priče", "Gog i Magog", "Slike o dobru i zlu"). 1982. Umro je kralj Saudijske Arabije Kalid ibn Abdul Aziz. Nasledio ga je brat princ Fahd. 1983. Američki vasionski brod "Pionir 10" prošao je kroz orbitu Neptuna. To je bila prva letilica sa Zemlje koja je izašla izvan Sunčevog sistema. 1986. Umro je američki klarinetista Beni Gudmen, najpopularniji muzičar džeza tridesetih godina 20. veka. Jedan je od prvih muzičara među belcima koji se usprotivio rasnoj segregaciji i u svoj džez orkestar, osnovan 1934, uključio i crne muzičare. 1990. Zbog neuspelog početka razgovora vlasti i opozicije u Srbiji (8. juna), u Beogradu je na Trgu Republike održan prvi protestni miting opozicije protiv vlasti Slobodana Miloševića. 1990. U Bukureštu su poginule četiri, a ranjeno oko 200 osoba kada je policija pokušala da suzbije proteste studenata koji su se smestili u šatore u centru grada. 1992. U organizaciji Udruženja kompozitora u Pionirskom parku u Beogradu, ispred zgrade Predsedništva Srbije, održan je "Miting klečanja", u znak protesta protiv ratne politike predsednika Srbije Slobodana Miloševića. 1994. Severna Koreja je saopštila da se povlači iz Agencije za atomsku energiju UN i da više neće dozvoliti dolazak njenih inspektora u zemlju. 2000. U Pjongjangu je počeo istorijski samit dve Koreje na kojem su predsednici južne i severne Koreje Kim Dae-Džung i Kim Džong-Il vodili razgovore o pomirenju dve države. Lideri dve Koreje sastali su se prvi put posle raspada jedinstvene zemlje 1948. 2002. Na prvim slobodnim izborima u istoriji Avganistana za predsednika te države izabran je Hamid Karzai. 2003. U Beogradu je uhapšen oficir bivše JNA pukovnik Veselin Šljivančanin i izručen Haškom tribunalu, pred kojim je krajem 1995. optužen za zločine na poljoprivrednom dobru "Ovčara" kod Vukovara (Hrvatska) 1991. godine. 2003. U Briselu je usvojen prvi nacrt ustava EU, 46 godina posle potpisivanja Rimskog sporazuma, odnosno osnivanja Unije. 2004. Na izborima za Evropski parlament partija nemačkog kancelara Gerharda Šredera pretrpela je najveći poraz od II svetskog rata, a francuska opozicija - socijalisti, velikom većinom glasova porazili su konzervativnu partiju predsednika Žaka Širaka. 2005. Umro je bivši komunistički lider Portugala Alvaro Kunjal (92), koji je 31 godinu predvodio komuniste. Bio je simbol otpora nekadašnjem fašističkom režimu Antonia Oliveire Salazara. 2005. Američka pop-zvezda Majkl Džekson oslobođen je svih optužbi u sudskom procesu o seksualnom zlostavljanju maloletnih dečaka, koji je pretio da mu potpuno uništi karijeru. 2006. Umro je bivši irski premijer Čarls Hjui, koji je dominirao političkom scenom u Irskoj od 1970. do početka devedestih godina prošlog veka. LINK.
 
   

Na današnji dan, 13. maja

 

 

 

1619. - Umro je Johan fan Oldenbarnevelt, holandski državnik. 1717. - Rođena je Marija Terezija, austrijska carica i češka i mađarska kraljica. († 1780. ) 1787. - Prvi brodovi s robijašima krenuli iz Engleske prema novoj koloniji, Australiji, tada kažnjeničkoj koloniji Engleske. 1792. - Rođen je Đovani Mastai Fereti, italijanski sveštenik. 1795. - Rođen je Pavel Šafarik, slovački filolog i istoričar. 1798. - Rođen je Konstantin Danil, srpski slikar. (†1873. ) 1830. - Osnovana Republika Ekvador, za prvog predsednika izabran Huan Hose Flores. 1840. - Rođen je Alfons Dode, francuski pisac. Naručite. Naručite. 1846. - Kongres SAD formalno objavio rat Meksiku, mada su borbe u Kaliforniji počele nekoliko dana ranije. 1848. - U Sremskim Karlovcima počelo zasedanje „Majske skupštine“ na kojoj su delegati 175 crkvenih opština iz Vojvodine i Srbije izabrali Josifa Rajačića za patrijarha, a pukovnika Stevana Šupljikca za vojvodu. Skupština 15. maja proglasila Srpsko Vojvodstvo, ali austrijska i mađarska vlada nisu priznale srpsku autonomiju. 1851. - Rođen je Laza Lazarević, srpski pisac i lekar. († 1891. ) 1862. - Rođen je Janko Veselinović, srpski pisac. († 1905. ) 1881. - Rođen je Dimitrije Tucović, vođa socijalističkog pokreta u Srbiji. († 1914. ) 1882. - Rođen je Žorž Brak, s Pablom Pikasom 1905. osnovao kubistički pokret. 1887. - U Beogradu osnovana Provizorna opservatorija Velike škole. Osnivanjem Republičkog hidrometeorološkog zavoda Srbije 1947. Opservatorija postala njegov deo. 1888. - U Brazilu ukinuto ropstvo. 1911. - Rođen je Kosta Nađ, španski borac, general JNA i narodni heroj († 1987). 1914. - Rođen je Džoe Luis, američki bokser. 1930. - Umro je Fritjof Nansen, norveški polarni istraživač i diplomata. Dobitnik Nobelove nagrade za mir 1922. 1931. - Umro je Josif Marinković, srpski kompozitor i horovođa. (*1851). 1939. - Rođen je Harvi Kajtel, američki glumac. 1941. - u Srbiji, na Ravnoj gori pukovnik Dragoljub Mihailović osnovao Jugoslovensku vojsku u otadžbini 1944. - Formirana OZNA - Odeljenje zaštite naroda 1945. - Bitka na Zelengori, poslednja bitka u građanskom ratu između partizanskog i četničkog pokreta u Srbiji 1945. - Umro je Dragutin Keserović, četnički pukovnik (rođ. 1896. ). 1945. - Umro je Miodrag Palošević, četnički potpukovnik (rođ. 1901. ). 1947. - Rođen je Stiven Donaldson, američki pisac naučne fantastike 1948. - Umro je Milan Begović, hrvatski književnik (rođ. 1876. ) 1949. - Prvi put poleteo prvi britanski mlazni avion „Kanbera“. 1950. - Rođen je Stivi Vonder, afričko-američki pevač, tekstopisac i muzičar. 1953. - Rođen je Đorđe Balašević, srpski kantautor i pesnik. 1961. - Umro je Geri Kuper, američki filmski glumac. 1968. - U Parizu počeli zvanični pregovori predstavnika Severnog Vijetnama i SAD o okončanju rata u Vijetnamu. 1981. - Na Trgu svetog Petra u Rimu u atentatu ranjen papa Jovan Pavle II. Atentator Mehmet Ali Agdža uhapšen. Pušten iz zatvora posle 20 godina i u junu 2000. predat Turskoj. 1990. - U Zagrebu, na stadionu u Maksimiru, na fudbalskoj utakmici zagrebačkog „Dinama“ i beogradske „Crvene zvezde“ dogodio se krvav obračun navijača. 1994. - Ministri inostranih poslova SAD, Evropske unije i Rusije u Ženevi postigli saglasnost o zajedničkoj strategiji u rešavanju bosanskog konflikta. 1999. - Umro je Džin Sarazen, sportist, igrač golfa. 1999. - Peru i Ekvador potpisali dokument o razgraničenju okončavši šest decenija dug spor zbog kojeg su tri puta ratovali. 2000. - U Novom Sadu ubijen Boško Perošević (rođ. 1956), predsednik Izvršnog veća Autonomne pokrajine Vojvodine. 2007. - Nakon dogovora čelnika DS-a, DSS-a, i G 17+ o formiranju nove srpske Vlade, predsednik Skupštine Srbije Tomislav Nikolić podneo ostavku posle samo pet dana provedenih na toj dužnosti. IZVOR
 
   

Na današnji dan, 13. marta

 

 

 

1325. - Asteci su osnovali svoju naseobinu Tenočtitlan, kasnije prestonicu Asteškog carstva, na mestu gde je današnji grad Sijudad Meksiko. 1567. - Nemački plaćenici koje je unajmila holandska vladarka Margareta od Parme ubili su 2. 000 kalvinista. 1572. - U Starigradu na ostrvu Hvar umro je Petar Hektorović, autor speva "Ribanje i ribarsko prigovaranje", izuzetno vrednog književno-istorijskog dokumenta, u kojem je Hektorović, pored autobiografskih zabeležio i dragocene etnografske podatke, kao i neke narodne lirske i epske pesme, među kojima i srpsku narodnu pesmu "Kraljević Marko i brat mu Andrijaš". Preveo je spev "Remedia amoris" rimskog pesnika Ovidija (Ovidius). 1781. - Engleski astronom nemačkog porekla Vilijam Heršel (William Hershel) otkrio je sedmu planetu Sunčevog sistema, koja je kasnije nazvana Uran. 1809. - Posle neuspeha u ratu s Rusijom i Danskom 1808, oficirskom zaverom zbačen je s prestola švedski kralj Gustav IV. 1848. - Pod pritiskom demonstracija i pobune u Beču austrijski kancelar Klemens Meternih (Metternich) podneo je ostavku. Kancelar je pobegao u Veliku Britaniju, a hiljadama gnevnih Bečlija koje su opkolile dvor car Ferdinand I je obećao ustav. 1865. - Tokom Američkog građanskog rata Kongres Konfederacije, pod predsednikom Džefersonom Dejvisom (Jefferson Devis), žestokim protivnikom ukidanja ropstva, doneo je zakon kojim je robovima dozvoljeno, u zamenu za slobodu, da budu vojnici u južnjačkoj armiji. 1881. - U atentatu u Petrogradu ubijen je ruski car Alksandar II. Atentat su izvršili članovi tajnog terorističkog udruženja "Narodna volja". 1906. - Umrla je Suzan Entoni (Susan Anthony), začetnica i vođa pokreta za prava žena u SAD. Napisala je "Istoriju ženskog prava glasa". 1913. - Kanbera je postala glavni grad Australije. 1928. - Posle pucanja brane "St. Frensis", oko 60 kilometara severno od Los Anđelesa, u vodi koja je preplavila dolinu utopilo se više od 450 ljudi. 1946. - Pripadnici jugoslovenske službe Državne bezbednosti uhapsili su generala i komandanta kraljevske vojske u Drugom svetskom ratu Dragoljuba Dražu Mihailovića. Na suđenju pred Vojnim sudom u Beogradu Mihailović je osuđen na smrt zbog izdaje. Streljan je 17. jula iste godine. 1972. - Velika Britanija i Kina saglasile su se da razmene ambasadore 22 godine pošto je London priznao vladu u Pekingu; Britanci su zatvorili konzulat na Tajvanu. 1975. - Umro je Ivo Andrić, jedan od najvećih jugoslovenskih pisaca 20. veka, čije je delo donelo ugled i međunarodno priznanje jugoslovenskoj književnosti. On je jedini jugoslovenski književnik dobitnik Nobelove nagrade za književnost (1961) ("Edž ponto", "Znakovi", "Na Drini ćuprija", "Travnička hronika", "Gospođica", "Prokleta avlija").   Znakovi pored puta Ova "knjige mudrosti", "vrsta intimnih dnevnika", koje je Andrić pisao celog života, smatraju se jedinstvenim u našoj književnosti i stoga jer je pisac u njima prvi put nedvosmisleno progovorio o sebi. Naručite knjigu i pratite znakove Beogradske priče Oslobodimo li se predrasuda, ostajući na tragu osobenosti Andrićevog pripovedačkog postupka, možemo sklopiti skicu jedne posebne literarne građevine, takozvane beogradske hronike. PORUČITE Priče o deci Svaka od ovih priča dirljiva je apoteoza dečijem mikrokosmosu i izraz života u jednom individualnom svetu, dokaz bogatstva toga sveta, njegove angažovanosti ili pasivnosti, agresivnosti ili produhovljenosti. PORUČITE Priče o moru Prizori kamenih zidina starih gradova ovenčanih mediteranskim rastinjem, večna muzika šuma talasa, škrgutanje šljunka, zveckanje zagonetnih nanosa plime, miris morskog vazduha. . . PORUČITE Priče o osobenjacima i malim ljudima Priče o osobenjacima i malim ljudima otkrivaju Andrićevo pripovedačko umeće da se kloni stereotipa i da svoje junake pronalazi u svetu drugačijem i različitom od onog koji ih okružuje. PORUČITE Sarajevske priče Na istorijskoj pozadini burne 1878. godine, društvenih previranja 1906. godine ili razaranja tokom Drugog svetskog rata, Andrić prati svoje junake, njihove pojedinačne, uzbudljive i najčešće tragične sudbine, te promene na emotivnoj mapi njihovog postojanja. PORUČITE Turske priče Orijent je divno čudo i najveći užas, jer u njemu granica između smrti i života nije jasno određena, nego krivuda i treperi. PORUČITE   1990. - Sovjetski parlament izglasao je uvođenje višepartijskog sistema, nakon 72-godišnjeg monopola na vlast Komunističke partije. 1992. - U zemljotresu na istoku Turske je poginulo najmanje 570 ljudi. 1995. - U Beogradu je u 72. godini umro popularni pozorišni i filmski glumac Mija Aleksić. 1996. - U mestu Danblejn, oko 40 kilometara severno od Glazgova, naoružani čovek je u gimnastičkoj sali osnovne škole ubio 16 učenika prvog razreda, uzrasta između pet i šest godina i njihovu učiteljicu, ranio još 13 đaka i potom izvršio samoubistvo. 1998. - Predsednik Južne Koreje Kim Dae Džong, koji je i sam bio zatvaran zbog političkih uverenja, doneo je odluku o masovnoj amnestiji koja je obuhvatila preko pet miliona osoba, od političkih zatvorenika do pijanih vozača kojima su bile oduzete vozačke dozvole. 1999. - Na Kosovu, u eksplozijama bombi u centru Podujeva i na pijaci u Kosovskoj Mitrovici poginulo je šestoro i ranjeno više od 50 ljudi, a u napadima oružane formacije kosovskih Albanaca "Oslobodilačka vojska Kosova" kod Vučitrna poginula su dva pripadnika Vojske Jugoslavije. 2001. - Bivši gradonačelnik Bosanskog Šamca Blagoje Simić, protiv koga je Međunarodni sud za ratne zločine podigao optužnicu 1995. za zločine počinjene tokom rata u BiH 1992-95, dobrovoljno se predao sudu. 2002. - Vlada Angole je proglasila jednostrano primirje u 27-godišnjem građanskom ratu sa pobunjenicima-pripadnicima Nacionalne Unije za nezavisnost Angole (UNITA). 2004. - Umro je austrijski kardinal Franc Kenig (Franz Koenig), poznat po zalugama u povezivanju vera. On je godinama radio na uspostavljanju veza između Vatikana i komunističkih država. Na njegovu inicijativu 1964. godine osnovana je Fondacija "Pro orijente", koja se bavi dijalogom između rimokatoličke i pravoslavne crkve.   2004. - Umrla Marina Koljubajeva, filmska i TV glumica (Beograd, 02. 11. 1950 - Beograd, 13. 03. 2004) 2005. - Umro Aleksandar Atanacković, fudbaler, reprezentativac (Beograd, 29. 04. 1920 - Beograd 13. 03. 2005) 2008. - Umro Živko Šoklovački, pravnik, političar, šef poslaničke grupe Jugoslovenske levice u Skupštini SFRJ, predsednik Upravnog Odbora NIS-a (Kikinda, 1946 - Novi Sad, 13. 03. 2008) IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 14. aprila

 

 

 

1629. - Rođen je holandski matematičar i astronom Kristijan Hajgens (Christian Huygens). Otkrio je prsten oko Saturna i konstruisao časovnik sa klatnom. Zoin Mihailo: "Poklanjam ti prsten oko Saturna, kako to zvezdano zvuči. " 1759. - U Londonu je umro nemački kompozitor Georg Fridrih Hendl (Friedrich Handel). Njegov veliki opus sadrži opere, oratorije i veliki broj kompozicija za orkestar, a najpoznatiji su oratoriji "Mesija", "Izrael u Egiptu" i "Saul". 1849. - Na inicijativu revolucionarnog lidera Lajoša Košuta(Lajos Kosuth) Mađarska je proglasila nezavisnost od Austrije. 1865. - Predsednik SAD Abraham Linkoln (Lincoln) smrtno je ranjen uatentatu nekoliko dana nakon završetka građanskog rata. Na njega je u loži vašingtonskog pozorišta pucao Džon But (John Booth). Preminuo je sledećeg dana, a novi predsednik postao je Endrju Džonson (Andrew Johnson). 1883. - Rođen je srpski pisac Sima Pandurović, jedan od osnivača srpske moderne.  Javio se s pesmama s početkom XX veka sa pjesnicima pesimizma (Milan Rakić, i Vladislav Petković Dis), pod uticajem prokletih pjesnika (Šarl Bodler, Edgar Alan Po). Prevodio je dela Vilijama Šekspira i Molijera. U periodu između dva svetska rata bio je visoki činovnik Ministarstva prosvete, a za vreme okupacije saradnik „Jugoistoka“ i Srpske književne zadruge. Zbog objavljivanja nekolicine tekstova za vreme okupacije i davanja javne podrške Nedićevom režimu posle Drugog svetskog rata bio je osuđen na gubitak srpske nacionalne časti u trajanju od pet godina. 1900. - Predsednik Francuske Emil Lube (Loubet) otvorio je u Parizu Međunarodnu izložbu koja se prostirala na 547 jutara, najveću te vrste u istoriji Evrope. 1904. - Rođen je engleski pozorišni i filmski glumac Ser Džon Gilgud (John Gielgud). Slavu je stekao ulogama Šekspirovih junaka, a filmsku nagradu Oskar dobio je 1981. za ulogu u filmu "Artur". 1907. - Rođen je haićanski predsednik Fransoa Divalije (Francois Duvalier), "Papa Dok". Bio je predsednik-diktator Haitija od 1957. do smrti 1971. godine. 1912. - Titanik udara u ogromni ledeni breg u severnom Atlantiku. Titanik je potonuo, a od 2224 putnika utopilo se 1517. Zoin Mihailo: "Za Titanik je petak 13. došao dan kasnije. " 1914. - Umro je američki filozof i logičar Čarls Sanders Pirs(Charles Sanders Peirce), osnivač pragmatizma, pravca kojeg je kasnije razvio Vilijam Džejms (William James). 1917. - Umro je poljski lekar Ludovik Lazar Zamenhof (Lazarus Ludwig), izumitelj veštačkog jezika esperanto. Pod pseudonimom Dr Esperanto izdao je 1887. godine udžbenik novostvorenog jezika "Lingvo Internacia". 1930. - Ruski pesnik Vladimir Vladimirovič Majakovski, jedan od utemeljivača ruskog futurizma, autor lirskih poema "Oblak u pantalonama" i "Flauta kičma", izvršio je samoubistvo u Moskvi. 1931. - U Španiji je proglašena republika nakon abdikacije ibekstva iz zemlje kralja Alfonsa III. Republiku je 1939, posle trogodišnjeg građanskog rata, ukinuo general Francisko Franko. 1937. Rođen je Miroslav Bijelić (Beograd, 14. april 1937 — 3. septembar 2010). Bio je srpski filmski i pozorišni glumac i književnik. Poznat je po svom prepoznatljivom glasu iz crtanih filmova. Dramski umetnik i književnik rođen je 1937. godine u Beogradu. Diplomirao je na Pozorišnoj akademiji i kao glumac igrao i režirao u Beogradskom dramskom pozorištu. Od gimnazijskih dana se bavio književnim stvaralaštvom. Pisao je brojne priloge i tekstove za programe i radija. 2005. godine je napisao knjigu „Trag vremena“ koja se bavi Beogradom i Čukaricom nekada. Bio je veoma angažovan u emisijama na radiju. Umro je u Beogradu, 03. septembra 2010. godine. 1945. - Savezničke trupe uhapsile su nemačkog diplomatu ipolitičara Franca fon Papena (Franz) i izručile ga sudu za ratne zločine u Nirnbergu. Oslobođen je krivice, kasnije je u Nemačkoj osuđen na osam godina zatvora, ali je pušten već 1949. 1969. - Umro je srpski književni istoričar Petar Kolendić,profesor Beogradskog univerziteta i član Srpske akademije nauka i umetnosti, poznat po studijama i raspravama o staroj dubrovačkoj i dalmatinskoj književnosti. 1975. - U Sikimu (severoistočna Indija) ukinuta je monarhija i proglašena republika. Sikim je postao 22. država Indijske Unije. 1986. - Umrla je francuska književnica Simon de Bovoar (Simone de Bovoar), životna saputnica Žan Pol Sartra (Jean Paul Sartre). Njena knjiga "Drugi pol" bila je inspiracija feminističkog pokreta. 1988. - U Ženevi su Avganistan i Pakistan potpisali sporazum oAvganistanu, a ŠSR i SAD su dali izjave o nemešanju i neintervenciji. Sporazumom je predviđen povratak avganistanskih izbeglica iz Pakistana i povlačenje sovjetskih trupa iz Avganistana. 1994. - Dva američka borbena aviona F-15 greškom su, iznad severnog Iraka, oborila dva američka helikoptera, usmrtivši svih 26 ljudi u njima. 1995. - Svetska zdravstvena organizacija saopštila je da u bivšoj Jugoslaviji ima oko milion ljudi kojima je potrebna medicinska pomoć zbog psiholoških trauma izazvanih ratom. 1999. - Najmanje 75 ljudi je poginulo, a 25 je teško ranjeno uMetohiji u dve izbegličke kolone koje su raketirali avioni NATO-a. 1999. - Pakistan je izvršio probu balističke rakete dometa 2. 000 kilometara, sposobnu da nosi nuklearne projektile. 2000. - Mitingom u centru Beograda, pod geslom "Stop teroru - zademokratske izbore", srpska opozicija počela je koordiniranu akciju za demokratske promene u zemlji. 2003. - Na zasedanju u Luksemburgu šefovi diplomatija Evropskeunije (EU) odlučili su da zabrane ulazak na teritoriju EU svim licima na Balkanu koja pomažu haškim optuzenicima na slobodi. 2003. - U blizini Bagdada američke specijalne snage uhapsile subivšeg lidera palestinskog gerilskog pokreta Abu Abasa (Abbas), optuženg da je organizovao otmicu italijanskog putničkog broda "Akile Lauro" 1985. godine i ubistvo Amerikanca Leona Klinghofera (Klinghoffer) koji je bačen u Sredozemno more. 2006. - Umro je Beri (Berry) Nelson, glumac koji je prvi oživeo likčuvenog britanskog agenta 007 Džejmsa Bonda u TV adaptaciji "Kazino Rojala" 1954. godine. 2011. - Umro je književnik Brana Crnčević.
 
   

Na današnji dan, 14. februara Getenberg i put na Mesec

 

 

 

269. - Tokom progona hrišćana, u vreme cara Klaudija II spaljen je na lomači rimski sveštenik i lekar Valentin, kasnije hrišćanski mučenik Sv. Valentin. Taj datum katolici slave kao Dan zaljubljenih. 869. - Umro je slovenski prosvetitelj poznat po monaškom imenu Kirilo, Grk iz Soluna rođen kao Konstantin. S bratom Metodijem osnivač je slovenske pismenosti i književnosti, a smatra se da je Kirilo tvorac oble glagoljice. Braća su na slovenski jezik prevela veliki broj biblijskih tekstova i crkvenih rukopisa. 1468. - Umro je nemački štampar Johan Gutenberg (Johann), pronalazač tipografije, izuma koji je označio civilizacijski preokret. Usavršio je štamparsku mašinu i osnovao štampariju u rodnom Majncu. Štampao je 1455. Bibliju u više od 100 primeraka, od kojih je četrdesetak sačuvano. 1663. - Kanada je postala francuska kraljevska provincija. 1779. - Engleski moreplovac i istraživač Džejms Kuk (James Cook) ubijen je na Havajima u iznenadnom okršaju sa ostrvljanima. Njegova putovanja i otkrića značajno su doprinela širenju britanskog kolonijalnog carstva. 1797. - Britanska flota pod komandom admirala Džona Džervisa (John Jervis) i Horacija Nelsona (Horatio) potukla je špansku armadu kod rta Sent Vinsent na krajnjem jugu Portugalije. 1804. - Na skupštini srpskih starešina u Orašcu kod Aranđelovca doneta je odluka o podizanju ustanka protiv Turaka. Za vođu je izabran Karađorđe Petrović. 1822. - Italijanski inženjer Đulielmo Markoni (Guglielmo Marconi) počeo je prvo redovno emitovanje radio programa iz Engleske. 1835. - Na inicijativu dramskog pisca Joakima Vujića, uz novčanu pomoć kneza Miloša Obrenovića, u Kragujevcu je osnovano prvo pozorište u Srbiji. "Knjaževsko-serbski teatar" priređivao je jednom sedmično i prazničnim danima predstave za kneza i njegove činovnike i goste, a na repertoaru su bili Vujićevi komadi ili njegovi prevodi stranih dela. 1929. - Al Kaponeovi (Capone) gangsteri ubili su u Čikagu sedmoricu članova rivalske bande Bagsa Morena (Bugs Moran) da bi sprečili krađu krijumčarenog viskija. Taj događaj nazvan je "St Valentine's Day Massacre". 1930. Rođen je Relja Bašić, hrvatski glumac. 1943. - Sovjetska Crvena armija je u Drugom svetskom ratu oslobodila Rostov od Nemaca. 1946. - Na američkom univerzitetu Pensilvanija počeo je da radi elektronski mozak - kompjuter, koji je sate normalnog računanja pretvorio u sekunde. Nazvan je ENIAC (Elektronski numerički integrator i kompjuter). 1956. - U Moskvi je počeo 20. kongres Komunističke partije SSSR, na kojem je šef partije Nikita Hruščov osudio politiku Staljina i otvorio put procesu destaljinizacije Sovjetskog Saveza. 1958. - Irački kralj Fejsal (Faisal) i jordanski kralj Husein (Hušein) objavili su ujedinjenje dva kraljevstva u Arapsku Federaciju s Fejsalom kao šefom države. Monarhija u Iraku oborena je u julu iste godine, kralj je ubijen i Federacija se raspala. 1972. - Sovjetski svemirski brod bez ljudske posade "Luna 20" lansiran je ka Mesecu, odakle je 11 dana kasnije doneo uzorke Mesečevog tla. 1989. - Iranski verski vođa ajatolah Ruholah Homeini (Ruhollah Khomeini) je fatvom (edikt) naredio smrtnu kaznu engleskom piscu indijskog porekla Salmanu Rušdiju (Rushdie) zbog njegovog dela "Satanski stihovi", koje je u Iranu ocenjeno kao blasfemija islama. Iranska vlada se 1998. javno ogradila od primene smrtne kazne. 1997. - Međunarodna arbitražna komisija donela je odluku da sporno područje grada Brčko u Bosni bude stavljeno pod međunarodni nadžor do marta 1998. 1998. - Bosanski Srbi Miroslav Tadić i Milan Simić predali su se dobrovoljno Međunarodnom sudu za ratne zločine u Hagu. To su bili prvi optuženi za ratne zločine počinjene tokom ratova na prostoru bivše SFRJ 1991-95. koji su se dobrovoljno predali Haškom sudu. 2000. - U nastojanju da izoluje jugoslovenskog predsednika Slobodana Miloševića, Evropska unija je proširila spisak lica, saradnika predsednika i ljudi bliskih njegovom režimu, kojima je zabranjen ulazak u zemlje EU sa 600 na 900 imena. 2001. - Skupština Srbije je ukinula Zakon o javnom informisanju na osnovu kojeg je režim Slobodana Miloševića vršio represiju nad slobodnim i nezavisnim medijima u Srbiji. Od oktobra 1998, kada je Zakon usvojen do septembra 2000. mediji su kažnjeni sa više od 30 miliona dinara, a jednom broju je zabranjen rad. 2002. - Istraživači američkog univerziteta Teksas A&M izvršili su uspešno kloniranje mačke, od šest različitih rasa mačaka. 2002. - U 90-toj godini umro je nemački dirigent Ginter Vand (Guenter Wand), poznat po svom zahtevnom stilu rada i velikom broju koncerata Bruknera, Betovena i Mocarta. 2003. - Tribunal u Hagu podigao je optužnicu protiv lidera Srpske radikalne stranke (SRS) Vojislava Šešelja za zločine protiv čovečnosti i kršenje zakona i običaja rata. Šešelj se dobrovoljno predao tom sudu 24. februara te godine. 2003. - Nakon šest godina života prvom kloniranom sisaru, ovci Doli, ubrizgana je smrtonosna injekcija zbog simptoma progresivne bolesti pluća. 2004. - Predsednik Srbije Boris Tadić obišao je srpske enklave na Kosovu, a u Prištini je razgovarao sa šefom UNMIK-a Sorenom Jesen-Petersonom. On je prvi srpski predsednik koji je posetio Kosovo od 1999, kada su vlast u toj pokrajini preuzele UN. 2005. - U eksploziji bombe u Bejrutu, poginuo je bivši libanski premijer Rafik al Hariri. 2011. Google slavi Dan zaljubljenih IZVOR.    
 
   

Na današnji dan, 14. januara Halej i Luis Kerol

 

 

 

1742. - Umro je engleski astronom i geofizičar Edmund Halej (Edmund Halley), direktor Griničke opservatorije i kraljevski astronom, po kojem je dobila naziv Halejeva kometa. Prvi je utvrdio da su komete uočene 1682, 1601. i 1551. zapravo isto telo koje se periodično pojavljuje. Izradio je prvi katalog sjajnih zvezda južnog neba i prvu meteorološku kartu. 1784. - SAD su ratifikovale mirovni ugovor s Velikom Britanijom, čime je i formalno okončan Američki rat za nezavisnost. 1809. - Engleska i Španija su sklopile savez protiv francuskog cara Napoleona I. 1826. - U Pešti je osnovana Matica srpska na inicijativu Jovana Hadžića (Miloš Svetić) i uz pomoć bogatih srpskih trgovaca iz Pešte i Budima. To književno i kulturno društvo odigralo je ogromnu ulogu u procvatu nauke i kulture Srba u Vojvodini. Ubrzo po osnivanju počelo je da izdaje "Letopis Matice srpske", najstariji srpski književni časopis. Preseljena je 1864. u Novi Sad. 1840. - U kneževini Srbiji za školsku slavu je proglašen Savindan, praznik u spomen na velikog srpskog prosvetitelja i zaštitnika školstva svetog Savu. Prva proslava Savindana održana je 1812. u Zemunu, a himna svetom Savi je prvi put izvedena 1839. u Segedinu. 1867. - U okviru balkanskih nacionalno-oslobodilačkih saveza protiv Otomanskog carstva, srpska vlada sklopila je s Bugarskim revolucionarnim komitetom u Bukureštu sporazum o stvaranju zajedničke države koja bi se zvala Bugaro-Srbija ili Srbo-Bugarska, a za vladara je bio predviđen srpski knez Mihailo Obrenović. 1875. - Rodjen je Albert Švajcer (Albert Schweitzer), nemački lekar, misionar, teolog, orguljaš i kompozitor, dobitnik Nobelove nagrade 1953. za osnivanje bolnice u Gabonu, u Africi gde je proveo veliki deo svoga života lečeći ljude. Umro je 4. septembra, 1965. godine. 1892. - Rođen je srpski klasični filolog Miloš Đurić, član Srpske akademije nauka i umetnosti, predsednik Srpske književne zadruge i urednik časopisa "Živa antika". Objavio je više od 200 radova iz klasične književnosti i filozofije, prevodio je Platona, Aristotela, Tukidida i druge pisce i sve velike antičke tragičare ("Istorija helenske književnosti", "Istorija helenske etike"). 1897. - Rođen je srpski istoričar Vasa Čubrilović, profesor Beogradskog univerziteta, član Srpske akademije nauka i umetnosti. Kao učesnik atentata na austrugarskog prestolonaslednika Franca Ferdinanda 1914. u Sarajevu, osuđen je na 16 godina zatvora i do sloma Austro-Ugarske u Prvom svetskom ratu bio je u zatvoru. U Drugom svetskom ratu bio je zatvoren u logor na Banjici. Posle oslobođenja zemlje bio je direktor Balkanološkog instituta i ministar u vladi FNR Jugoslavije. 1898. - Umro je Luis Kerol (Lewis Carol), engleski pisac, autor romana 'Alisa u zemlji čuda' (Alice in Wonderland). Naručite danas. 1907. - Zemljotres je razorio glavni grad Kingston na ostrvu Jamaika u Karipskom moru i usmrtio oko hiljadu ljudi. 1941. - Rođen je slovenački političar i državnik Milan Kučan, predsednik Slovenije u presudnim trenucima raspada SFR Jugoslavije (1991). Slovenija je u njegovo vreme proglasila nezavisnost (25. juna 1991) i postala jedna od najuspešnijih bivših komunističkih zemalja u sprovođenju radikalnih političkih i privrednih reformi. Ponovo je biran za predsednika Slovenije 1994. i 1998. 1941. - Rodjena je američka filmska glumica Fej Danavej (Faye Dunaway). 1943. - U Kazablanki je počela konferencija lidera savezničkih snaga u Drugom svetskom ratu Ruzvelta, Čerčila i De Gola. Na konferenciji koja je završena 26. januara zaključeno je da sile Osovine moraju bezuslovno kapitulirati i preciziran je datum iskrcavanja Saveznika u Italiji. 1953. - Narodna skupština FNR Jugoslavije izglasala je ustavni zakon kojim je uvedeno društveno vlasništvo i samoupravljanje proizvođača. Umesto vlada i ministarstava uvedena su izvršna veća i državni sekretarijati. Prvi predsednik Saveznog izvršnog veća postao je Josip Broz Tito. 1954. - Filmska zvezda Merilin Monro (Marilyn Monroe) udala se za popularnog igrača bejzbola Džoa Dimadjia (Joe DiMaggio). 1957. - Umro je Hemfri Bogart, jedan od najpopularnijih američkih filmskih glumaca pedesetih godina. Dobitnik Oskara 1951. za film "Afrička kraljica", legendarnu popularnost stekao je u filmovima "Kazablanka" i "Malteški soko". 1969. - Lansiran je sovjetski vasionski brod "Sojuz 4" s kosmonautom Vladimirom Šatalovim, dan kasnije "Sojuz 5" u kojem su bili Boris Voljanov, Aleksej Jelisejev u Jevgenij Krunov. Dva borda su se potom spojila, kosmonauti Jelisejev i Krunov prešli su u "Sojuz 4". To je bilo prvo spajanje vasionskih brodova s ljudskom posadom u zemljinoj orbiti. 1991. - Umro je srpski filolog Mihailo Stevanović, profesor Beogradskog univerziteta, član Srpske akademije nauka i umetnosti. Objavio je više od 600 radova, uključujući monumentalno delo "Savremeni srpskohrvatski jezik" 1991. - U Tunisu su ubijena tri bliska saradnika Jasera Arafata, među kojima i Abu Ijad, jedan od osnivača Palestinske oslobodilačke organizacije. 1996. - Predsednik Gvatemale Alvaro Arsu pozvao je, preuzimajući dužnost šefa države, levičarske gerilce da otpočnu pregovore o okončanju 35-godišnjeg građanskog rata. 2000. - Petorica bosanskih Hrvata Zoran, Vlatko i Marjan Kupreškić, Vladimir Šantić i Drago Josipović proglašeni su krivim pred Međunarodnim sudom za ratne zločine u Hagu za brutalni masakr nad 116 Muslimana u Ahmićima u Bosni 1993. Oni su osuđeni na zatvorske kazne od 5 do 25 godina. Kupreškići su 23. oktobra 2001. proglašeni nevinim i oslobođeni, a ostaloj dvojici kazna je smanjena. 2003. - U najvećim demonstracijama u tursko-kiparskoj istoriji desetine hiljada ljudi je u Nikoziji zahtevalo kraj višedecenijske izolacije. 2004. - Italijanska i egipatska policija uhapsile su Ritu Algranati, pripadnicu levičarske terorističke grupe Crvene brigade, koja je učestvovala u otmici i ubistvu bivšeg italijanskog premijera Alda Mora, 1978. godine. IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 14. jula

 

 

 

1223. Umro francuski kralj Filip II Avgust. Vladavinu počeo 1179. uspešnim ratovanjem protiv Engleza, od kojih je preuzeo posede u zapadnoj Francuskoj, a pobedom nad englesko-nemačkom vojskom proširio teritoriju Francuske. Učestvovao u Trećem krstaškom ratu. 1602. Rođen francuski državnik italijanskog porekla Žil Mazaren, naslednik kardinala Rišeljea na dvoru Luja XIII. Za vreme regentstva Ane Austrijske, majke Luja XIV, imao punu vlast i kao vešt diplomata postavio temelje francuske nadmoći u Evropi, najviše izražene u vreme vladavine Luja XIV. 1789. Masa zauzela zloglasni zatvor Bastilju u Parizu, simbol francuske monarhije. Taj dan smatra se početkom Francuske buržoaske revolucije, prekretnice u evropskoj istoriji. U Francuskoj se slavi kao nacionalni praznik. 1817. Umrla francuska književnica Ana Lujza Neker, Madam de Stal. Knjigom "O Nemačkoj" dala značajan doprinos teoriji francuskog i evropskog romantizma. Njen salon u Parizu bio je čuveno mesto okupljanja intelektualaca tog vremena. 1862. - Rođen je Gustav Klimt (nem. Gustav Klimt; Baumgarten, 14. jul 1862. — Beč, 6. februar 1918). Bio je austrijski simbolistički slikar i jedan od osnivača Bečke secesije. Njegovi radovi obuhvataju slike, murale, crteže i druge umetničke discipline, naročito primenjene umetnosti. Danas su većim delom izloženi u Bečkoj secesionoj galeriji. Klimtov primarni subjekt bilo je žensko telo, i njegovi radovi su prožeti eroticizmom. Veliki broj njegovih crteža su u privatnim kolekcijama bečkih kolekcionara koji ih čuvaju kao najveće blago. 1867. Alfred Nobel, pronalazač dinamita, prvi put demonstrirao svoj izum u kamenolomu kod engleskog grada Redhil. 1887. Umro nemački industrijalac i proizvođač oružja Alfred Krup. Prvi počeo da proizvodi topove od livenog čelika i stekao monopol u snabdevanju pruske armije, stvarajući pri tom moćni metalurški koncern Krup. 1889. U Parizu održan međunarodni socijalistički kongres, u organizaciji marksističkih partija Nemačke i Francuske. Osnovana Druga internacionala, donete rezolucije o osmočasovnom radnom danu i o proslavi 1. maja kao dana međunarodne solidarnosti radnika. 1901. U Beogradu svečano otvoreno prvo radničko pozorište u Srbiji. Predstave izvođene u kafani Radnička kasina, na uglu Dečanske i današnje Nušićeve ulice. Mnogi su i dalje u kafani, a pozorište imaju kod kuće kad se vrate. Zoin Mihailo: "Radnici u pozorištu, ali u gledalištu. " 1902. U Sarajevu osnovano srpsko kulturno-prosvetno društvo Prosvjeta. 1904. Isak Baševis Singer (14. jul 1904. - 24. jul 1991. ), jevrejski književnik i dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1978. Rođen u Poljskoj, u gradiću Radziminu, 14. jula 1904. godine, u rabinskoj porodici, Isak Baševis Singer je jevrejsko obrazovanje stekao u verskoj školi svoga oca, i stekao status rabina. Tim poslom se nikada nije bavio, kao ni njegov stariji brat Izrael Ješua Singer, kasnije poznat pisac jidiša. Godine 1925. Singer na konkursu jednog varšavskog lista za priču osvaja prvu nagradu, potom, sve češće piše priče, novele i štampa ih po jidiš novinama i časopisima. Mada se oslanjao na tradiciju fantastike u domicilnoj književnosti, pisao je o savremenim likovima i njihovim problemima, ali je dugo izbegavao složenije socijalne konotacije. I. B. Singer: Neprijatelji, ljubavna priča Broder je jedan od mnogih jevrejskih iseljenika koji je, posle Drugog svetskog rata, došao u "obećanu zemlju" - Ameriku. Jedini prtljag koji je doneo sa sobom su uspomene na predratni period srećnog života u Poljskoj, i ratne strahote holokausta koji mu je odneo bližnje. On je jedini uspeo da izbegne smrt, zahvaljujući hrišcanki Jadvigi, koja ga je skrivala na senarniku porodične kuće u Lipsku. Ali Amerika ne donosi očekivani mir, naprotiv. . . Poručite I. B. Singer: Rob Roman nobelovca Isaka Baševica Singera Rob podseća na fresku na kojoj se smenjuju seoski motivi, nekad sasvim naturalistički, nekad pomereni do fantastike i šagalovskih sanjarija. . .   LINK 1913. Rođen američki političar Lesli Linč King Junior, poznat kao Džerald Ford, predsednik SAD od 1974, kada je, sa mesta potpredsednika, zamenio Ričarda Niksona, koji je zbog afere Votergejt podneo ostavku. Na predsedničkim izborima 1976. pobedio ga Džimi Karter. 1918. Rođen švedski filmski i pozorišni režiser i scenarista Ingmar Bergman, jedan od najznačajnijih filmskih stvaralaca XX veka, dobitnik tri Oskara. Ingmar Bergman: Rođeni u nedelju Konflikti i sukobi, ali i ljubav i humor, uz lirske opise prirode čine ovaj nesvakidašnji roman u kojem, iako skrivene ispod površine, dominiraju seta i gorčina, ne ometajući pri tom uživanje i zadovoljstvo čitanja. Po romanu Rođeni u nedelju 1992. godine snimljen je istoimeni film u režiji Danijela Bergmana, sina Ingmara Bergmana, koji je potpisnik scenarija. Naručite knjigu. 1933. U Nemačkoj, nacionalsocijalisti, koji su s Hitlerom došli na vlast u januaru, zabranili sve opozicione partije. 1958. U Iraku izvršen vojni udar u kom su ubijeni kralj Fejsal II i premijer Nuri el Said. Irak proglašen za republiku, vlast preuzeo general Abdul Karim Kasim. 1959. Prvi brod na atomski pogon USS Long Beach porinut u Kvinsiju, u Masačusetsu. Brod je imao dva nuklearna reaktora i postizao je brzinu od 30 čvorova na sat. 1965. Američki satelit Mariner 4, lansiran 1964, napravio prve fotografije Marsa. 1976. Kineski graditelji završili železničku prugu Tanzam, vezu Zambije i luke Dar es Salam u Tanzaniji. 1992. Milan Panić, američki biznismen srpskog porekla, izabran za prvog premijera Savezne Republike Jugoslavije. Sergej Grizunov, Genadij Sisojev: Balkanski prorok Knjiga dvojice poznatih ruskih novinara, koji su dugo izveštavali i službovali na Balkanu, baca novo svetlo na političko delovanje Milana Panića u vreme jugoslovenskih sukoba i izolacije Srbije 90-ih godina prošlog veka. Naručite knjigu   1997. Haški tribunal osudio bosanskog Srbina Dušana Tadića na 20 godina zatvora zbog učešća u etničkom čišćenju bosanskih muslimana 1992. na području Prijedora, u severozapadnoj Bosni. 1998. U 89. godini umro Ričard Mekdonald, vlasnik restorana Mekdonalds. Prokrčio put konceptu brze hrane i razvio ga u najveći lanac restorana u svetu. 1999. Obnovljeni avio-letovi Argentina - Foklandska ostrva, prvi put posle Foklanskog rata 1982. 2000. SAD i Vijetnam sklopili, 25 godina po završetku Vijetnamskog rata, trgovinski ugovor koji je Hanoju otvorio put u Svetsku trgovinsku organizaciju. 2000. Sud u Majamiju obavezao najveće američke proizvođače cigareta da plate 145 milijardi dolara na ime odštete pušačima u Floridi zbog ugrožavanja njihovog zdravlja. 2001. Vlada Srbije saopštila da je u akumulacionom jezeru hidroelektrane Perućac otkriven kamion-hladnjača u kom je nađeno 50 do 60 leševa, za koje se pretpostavlja da su žrtve sukoba na Kosovu 1999. 2002. Pripadnik neonacističkog pokreta pucao na predsednika Francuske Žaka Širaka na proslavi nacionalnog praznika. Širak nije povređen, napadač uhvaćen, parada nastavljena. 2006. U naletu tajfuna Bilis, koji je izazvao olujne kiše i poplave u jugoistočnoj Kini, stradale su 482 osobe. 2008. Međunarodni krivični sud u Hagu optužio je sudanskog predsednika Omara al-Bašira za genocid nad afričkim plemenima u Darfuru. Od početka konflikta 2003. u sukobima između snaga sudanskog predsednika Al-Bašira i lokalnih plemena život je izgubilo više od 300. 000 ljudi. LINK.
 
   

Na današnji dan, 14. juna

 

 

 

1645. - U građanskom ratu u Engleskoj snage parlamentarista pod vođstvom Olivera Kromvela i Tomasa Ferfaksa porazile su kod Nejzbija rojaliste pod vođstvom princa Ruperta od Palatinejta. 1777. - Kongres SAD prihvatio zastavu „zvezda i pruga“ kao zvanično državno znamenje. 1789. - Engleski kapetan Vilijam Blaj, sa 18 pristalica, posle dramatičnog putovanja i više od 3. 500 pređenih milja, stigao na ostrvo Timor blizu Jave. Blaj je 48 dana ranije ostavljen u vodama Tahitija nakon što je pobunjena posada broda „Baunti“ preuzela komandu nad brodom. 1798. - Rođen je František Palacki, češki istoričar i političar. (†1876). 1800. - Napoleon Bonaparta porazio austrijske trupe u presudnoj bici kod Marenga u Italiji. Pol Džonson: Napoleon Pol Džonson prikazuje Napoleona kakvog nećete sresti u klasičnim istorijskim udžbenicima i poziva vas da ponovo razmislite o tome kako istorija može da se tumači. LINK Snežana Ranković: Bonapartin rečnik   Jedinstvena i uzbudljiva knjiga o Napoleonu kakvog niste znali. LINK Džeri Manas: Napoleon o projektnom menadžmentu   Neprolazne lekcije o planiranju, izvršenju i liderstvu. LINK Lusi Letbridž: Napoleon   Briljantna vojnička karijera nije bila dovoljna. Preuzeo je svu vlast u Francuskoj. . .  LINK   1811. - Rođena je Herijet Elizabet Bičer Stou, američka književnica. (†1896). 1837. - Umro je Đakomo Leopardi, italijanski pisac. (*1798). 1894. - Rođena je Ljubica Janković, etnomuzikolog. (†1974). 1904. - Jovan Jovanović Zmaj (Novi Sad, 6. decembar 1833 — Sremska Kamenica, 14. jun 1904) je jedan od najvećih liričara srpskog romantizma. Po zanimanju bio je lekar, a tokom celog svog života bavio se uređivanjem i izdavanjem književnih, političkih i dečjih časopisa. Najznačajnije Zmajeve zbirke pesama su „Đulići“ i „Đulići uveoci“, prva o sretnom porodičnom životu, a druga o bolu za najmilijima. Pored lirskih pesama, pisao je satirične i političke pesme, a prvi je pisac u srpskoj književnosti koji je pisao poeziju za decu. Sremska Kamenica je nekada nosila ime Zmajeva Kamenica, u čast Jovana Jovanovića Zmaja. 1917. - Umro je Dragutin Dimitrijević Apis, srpski oficir i jedan od zaverenika protiv kralja. (*1876). 1924. - Rođen je Vladimir Aleksejevič Solouhin, ruski pisac. 1928. - Umrla je Emelin Pankherst, britanska sufražetkinja. (*1858). 1928. - Rođen je Ernesto Če Gevara, revolucionar. (†1967). Citati: Cruel leaders are replaced only to have new leaders turn cruel. I don't care if I fall as long as someone else picks up my gun and keeps on shooting. I know you are here to kill me. Shoot, coward, you are only going to kill a man. Many will call me an adventurer - and that I am, only one of a different sort: one of those who risks his skin to prove his platitudes. Silence is argument carried out by other means.   1936. - Aleksej Maksimovič Peškov (rus. Алексей Максимович Пешков; 28. mart, 16. mart po julijanskom kalendaru, 1868 - 18. jun 1936), poznatiji kao Maksim Gorki (rus. Максим Горький), bio je sovjetski pisac, osnivač književnog metoda socijalističkog realizma i politički aktivista. Rođen je u Nižnjem Novgorodu a umro je u Moskvi. Od 1906. do 1913. i od 1921. do 1929. je živeo u inostranstvu; nakon povratka u Sovjetski Savez, prihvatio je kulturnu politiku toga vremena, mada mu nije bilo dozvoljeno da napušta zemlju. 1940. - Zastava sa kukastim krstom podignuta je na Ajfelovoj kuli dok su trupe nacističke Nemačke u Drugom svetskom ratu ulazile u centar Pariza. 1941. - Predsednik SAD Frenklin Ruzvelt naredio zamrzavanje imovine Nemačke i Italije u Americi. 1943. - U bici na Sutjesci u Drugom svetskom ratu poginuo je srpski publicista, novinar i prevodilac Veselin Masleša. 1946. - Umro je Džon Berd, škotski inženjer. (*1888). 1961. - Rođen je Boj Džordž, engleski pevač i tekstopisac. 1962. - U Parizu osnovana Evropska organizacija za istraživanje svemira. 1966. - Vatikan objavio aboliciju na Indeks zabranjenih knjiga (lat. Index librorum prohibitorum). Popis dela koje katolički vernici po crkvenoj zabrani nisu smeli čitati objavio je 1559. papa Pavle IV. 1968. - Umro je Salvatore Kvazimodo, italijanski pesnik. (*1901). 1969. - Rođena je Štefi Graf, nemačka teniserka Citati: I appreciate very much being injury-free. I had a lot of different thoughts and ideas and always to transform, but I'm trying certain things that I feel my heart is really going for and that was one of the things that I initiated a few months ago. I knew that maybe I couldn't be playing again, but I just wanted to get in physical shape. I never look back, I look forward. I still take it seriously, but once I go out there I think I've got more relaxed and I think it shows.   1973. - Rođena je Svetlana Ražnatović, folk pevačica. 1979. - Umro je Blagoje Jastrebić magistar srpskog jezika i književnosti, književnik, esejista. 1986. - Umro je Horhe Luis Borhes, argentinski pisac. (*1899). Horhe Luis Borhes: Alef   Mitski, magijski, očaravajući Borhesov svet podario je čoveku našeg doba nove simbole, ili u skrivnicama drevnih priča pronašao stare i uzdigao ih do opštepoznatih i opštih. LINK Horhe Luis Borhes: Maštarije   Borhes je pisac i čitan i slavljen na ovim prostorima, a "Mastarije" su svakako jedna od njegovih najboljih knjiga pripovedne proze.   LINK Horhe Luis Borhes: Nova istraživanja   Borhes o vremenu i prostoru. O slutnji o budućnosti.  LINK Horhe Luis Borhes: Knjiga o izmišljenim bićima   Knjiga o izmišljenim bićima, kako autor u Predgovoru navodi, "nije napisana za jednokratno čitanje".   LINK   1990. - U Bukureštu je 10. 000 rudara, uz podršku vlasti kako je tvrdila opozicija, rasturilo šatorsko naselje studenata koji su demonstrirali protiv vlasti u centru grada i demoliralo redakcije pojedinih listova i sedišta opozicionih stranaka. 1992. - U Beogradu prvi put posle 45 godina održana litija za praznik Duhova na kojoj je učestvovalo oko 10. 000 ljudi predvođenih patrijarhom srpskim Pavlom; u organizaciji Građanskog saveza Srbije nekoliko hiljada Beograđana učestvovalo je na manifestaciji „Poslednje zvono“ sa porukom režimu Slobodana Miloševića da je njegovo vreme isteklo. 1993. - Tansu Čiler je postala prva žena premijer u istoriji Turske. 1995. - Čečenski pobunjenici izvršili napad na grad Buđonovsk na jugu Rusije, uzeli 1. 500 taoca i zauzeli vladine zgrade. U napadu je poginulo oko 100 ljudi, a taoci su vraćeni nakon pregovora sa ruskim premijerom Viktorom Černomirdinom. 2000. - Italijanske vlasti isporučile su Turskoj Mehmeda Ali Agdžu nakon što ga je predsednik Italije pomilovao. Agdža je zbog pokušaja atentata 1981. na papu Jovana Pavla II, proveo 19 godina u italijanskom zatvoru. 2001. - Vlada SR Jugoslavije usvojila nacrt zakona o saradnji s Međunarodnim sudom za ratne zločine u Hagu. Nakon neuspešnih pregovora s koalicionim partnerom Socijalističkom narodnom partijom Crne Gore, nacrt zakona povučen je iz procedure Savezne skupštine 21. juna. 2003. - Na referendumu u Češkoj, 81 odsto građana glasalo za pristupanje EU. IZVOR
 
   

Na današnji dan, 14. maja

 

 

 

1316. - Rođen je Karlo IV Luksemburški, kralj Češke i rimsko-nemački car. 1610. - Verski fanatik ubio u Parizu francuskog kralja Anrija IV, prvog monarha iz dinastije Burbona. 1643. - Na francuski presto došao četvorogodišnji Luj XIV nakon smrti oca Luja XIII. Regentkinja je bila njegova majka Ana Austrijska, ali je stvarnu vlast imao kardinal Mazaren. 1796. - Engleski lekar Edvard Džener uspešno vakcinisao protiv velikih boginja jednog osmogodišnjeg dečaka i označio početak moderne imunologije. 1811. - Paragvaj proglasio nezavisnost od Španije. 1843. - Umrla je knjeginja Ljubica, majka kneza Mihaila Obrenovića.   Ana Stolić: Beograd u doba kneza Miloša Obrenovića   Saznajte kako se živelo u Beogradu nakon Drugog srpskog ustanka, koja su velika zdanja podignuta u Beogradu, u čijim kućama se prvo pojavio evropski nameštaj, kada je u Srbiji odštampana prva školska knjiga, šta je sve bila dužnost policije, šta se koristilo kao lek protiv kolere, šta se sve moglo naći na kneževoj trpezi. . . PORUČITE   1852. - Rođen je Đorđe Krasojević, političar i advokat. 1900. - U Parizu otvorene druge moderne Olimpijske igre, na kojima su prvi put učestvovale žene. 1909. - Rođen je Svetozar Radojčić, srpski istoričar umetnosti (†1978. ) 1912. - Umro je August Strindberg, švedski pisac. August Strindberg: Brak - ispovest ludaka August Strindberg, najveći genije švedske književnosti, upoznao je 1879. godine u Stokholmu tada udatu baronicu Siri fon Esen (1850-1912) i fatalno se zaljubio. PORUČITE   1922. - Rođen je Franjo Tuđman (†1999. ) 1925. - Rođen je Ljubomir Tadić, profesor, član SANU 1932. - Umro je Čedomilj Mijatović, srpski političar, istoričar i ekonomist, član SKA. (*1842. ) 1940. - Umrla je Ema Goldman, litvanska anarhistkinja (*1869. ) 1940. - Tokom pregovora o predaji holandske vojske u Drugom svetskom ratu, nemački bombarderi razorili su dve trećine Roterdama. Poginulo je oko hiljadu ljudi, a 80. 000 je ostalo bez kuća. 1944. - Rođen je Džordž Lukas, tvorac Ratova Zvevda. 1948. - Proglašena Država Izrael. 1954. - Umro je Hajnc Guderijan, nemački general i jedan od tvoraca taktike blickriga. (*1888. ) 1955. - U Varšavi potpisan ugovor o osnivanju Varšavskog pakta. Ugovor su potpisale Albanija, Bugarska, Mađarska, Nemačka Demokratska Republika, Poljska, Rumunija, SSSR i Čehoslovačka. 1962. - Milovan Đilas izveden pred Okružni sud i osuđen na 13 godina zatvora i ograničenje građanskih prava u trajanju od pet godina. 1965. - Rođen je Oven Kolfer, irski književnik. 1968. - Komunistička vlada u Čehoslovačkoj na čelu sa Aleksandrom Dubčekom objavila početak širokih društvenih reformi, poznatih kao „Praško proleće“. Reforme su prekinute već u avgustu, ulaskom sovjetskih trupa u Prag. 1969. - Rođena je Kejt Blančet, australijska glumica. 1971. - Rođena je Sofija Kopola, američka glumica, poducentica, scenaristica i režiserka. 1973. - Lansirana prva američka vasionska laboratorija „Skajlab I“. 1974. - Umro je Ljubo Babić, jedan od najvećih hrvatskih i svojevremeno jugoslovenskih slikara i istoričara umetnosti. 1989. - Radio-televizija Srbije počela emitovanje satelitskog programa 1989. - Samoubistvo je izvršila Đang Ching, udovica kineskog lidera Mao Cedunga, jedan od vođa „Kulturne revolucije“. 1989. - Vođa peronista Karlos Menem postao predsednik Argentine, pobedivši na izborima kandidata vladajuće Radikalne partije Eduarda Angelosa. 1992. - Glavnoj ulici u Beogradu, ulici Maršala Tita, posle 47 godina promenjen je naziv u Ulicu srpskih vladara. Naziv je kasnije promenjen u Kralja Milana. Mirjana Novaković: Tito je umro Tito je umro je uzbudljiva knjiga u kojoj ćete uživati kao u napetom kriminalističkom romanu sa istragom, nezaboravnim likovima, nemogućim ubistvima i neočekivanim preokretima. PORUČITE   1998. - Umro je Frenk Sinatra, američki pevač i filmski glumac. 1999. - U vazdušnim udarima NATO na SR Jugoslaviju pogođena kolona izbeglica kod sela Koriša na Kosovu. Poginulo je 87 osoba, među kojima je najveći broj dece. 2001. - Lider koalicije desnog centra Silvio Berluskoni pobedio na parlamentarnim izborima u Italiji i potom formirao 59. italijansku vladu od 1945. 2001. - Savet NATO odobrio povratak jugoslovenske vojske i policije u sektor B Zone kopnene bezbednosti na administrativnoj granici između Kosova i Srbije, počev od 24. maja. 2002. - Na donatorskoj konferenciji u Njujorku, koju su pokrenule UN za prikupljanje pomoći za obnovu Srebrenice, koja je tokom rata u BiH bila enklava pod zaštitom UN, obećano 5,2 miliona dolara za obnovu tog grada. 2003. - Alžirska vojska oslobodila 17 evropskih turista, koje su oteli islamski militanti i držali ih dva meseca u Sahari. 2003. - Irački zvaničnici saopštili da je iz masovnih grobnica u toj zemlji otkopano preko 2. 200 tela, žrtava režima Sadama Huseina. 2003. - Posle blizu četrdeset godina planiranja i debata, otpočeli podzemni radovi na zaštiti Venecije od tonjenja. 2003. - Pred Tribunalom u Hagu počelo je suđenje grupi bivših oficira snaga bosanskih Srba, Vidoju Blagojeviću, Draganu Obrenoviću, Draganu Jokiću, optuženih za zločine u Srebrenici u julu 1995. Četvrti optuženi Momir Nikolić je nakon priznanja krivice i nagodbi sa Tužilaštvom, izuzet iz postupka. 2008. - Žistin Enan, tada najbolja svetska teniserka, objavila je da se povlači iz profesionalnog tenisa. IZVOR
 
   

Na današnji dan, 14. marta

 

 

 

1489. - Kraljica Kipra Katarina Kornaro (Catherine Cornaro), poslednja vladarka iz dinastije Lizinjan (Lusignan), ustupila je svoju kraljevinu Mletačkoj Republici. 1558. - Nemački car Ferdinand I uzeo je titulu svetog rimskog cara bez uobičajenog papinog krunisanja. 1804. - Rođen je austrijski kompozitor Johan Štraus Stariji (Johann Strauss), koji je bečkom vlaceru dao klasični oblik i znatno doprineo njegovoj popularnosti. Komponovao je više od 150 valcera, od kojih je najpoznatiji "Lorelaj-Zvuci Rajne", veliki broj marševa, među kojima i čuveni "Marš Radecki", polke, kadrile. 1820. - Rođen je Vitorio Emanuele II (Vittorio), poslednji sardinski kralj (od 1849) i prvi kralj ujedinjene Italije od 1861. do smrti 1878. Popularni "padre della patria", Vitorio Emanuele II inaugurisao je parlamentarnu vladavinu u Italiji. 1864. - Engleski istraživač Samjuel Bejker (Samuel Baker) otkrio je drugi izvor reke Nil u istočnoj Africi i nazvao ga Albertovo jezero. 1879. - Rođen je nemački naučnik Albert Ajnštajn (Einstein), najistaknutiji teoretičar fizike u 20. veku, tvorac teorije relativiteta (1916), dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1921. Iz Nemačke je emigrirao u SAD 1933, posle dolaska nacista na vlast. Na njegovo upozorenje 1939. da bi Nemci mogli napraviti atomsku bombu, započeli su u SAD istraživački radovi za proizvodnju te bombe. Bio je oženjen srpskom matematičarkom Milevom Marić. Ajnštajn za neupućene Knjiga o čoveku koji je spoznao neke od najvećih tajni sveta. Ajnštajnova zaostavština seže u samu srž egzaktnih nauka, ali i religije i politike. Njegov život i delo pobuđuju i dalje jednaku pažnju, a ova knjiga nam približava bogat unutrašnji svet jednog genija - od odrastanja, preko činovničkih godina u Zavodu za patente i godine čuda, do Nobelove nagrade kao svetskog priznanja njegove jedinstvenosti. PORUČITE   1883. - U Londonu je umro nemački filozof i ekonomist Karl Marks (Marx), najznačajniji teoretičar modernog socijalizma i komunizma u 19. veku. S Fridrihom Engelsom (Friedrich) objavio je 1848. "Komunistički manifest" ("Prilog kritici Hegelove filozofije prava", "Teze o Fojerbahu", "Osamnaesti brimer Luja Bonaparte", "Kapital - kritika političke ekonomije"). 1891. - Podmornica "Monarh" je postavila telefonski kabl ispod Lamanša, pripremajući prvu telefonsku vezu Velike Britanije s kontinentom. 1908. - Rodio se Konstantin Popović – Koča (Beograd, 14. mart 1908 — Beograd, 20. oktobar 1992) učesnik Španskog građanskog rata i Narodnooslobodilačke borbe, general-pukovnik JNA, društveno-politički radnik SFRJ, junak socijalističkog rada, narodni heroj Jugoslavije, književnik i pesnik nadrealizma. U periodu od 1948. do 1953. godine obavljao je funkciju načelnika Generalštaba JNA, a od 1953. do 1965. godine funkciju Saveznog sekretara inostranih poslova SFRJ. Jedan je od osnivača FK Partizan iz Beograda.   1932. - Samoubistvo je izvršio američki industrijalac Džordž Istman (George Eastman), jedan od pionira fotografije i filma, osnivač kompanije "Kodak". 1932. - Rođen je srpski pesnik, novinar, pisac filmskih scenarija i radio drama Miroslav Antić. Objavio je više od 30 knjiga, među kojima i zbirke pesama za decu "Plavi čuperak", "Nasmejani svet", "Šašava knjiga".   Plavi čuperak Moje pesme i nisu pesme, nego pisma svakom od vas. One nisu u ovim rečima koje ste pročitali, nego u vama, a reči se upotrebljavaju samo kao ključevi, da se otvore vrata iza kojih neka poezija, već doživljena, već završena, već mnogo puta otplakana ili otpevana, čeka zatvorena da je neko oslobodi. PORUČITE   Garavi sokak   Veselo cigansko vašarište sa nekoliko suza i kapi kiše. . . PORUČITE   Koncert za 1001 bubanj   Knjiga sadrži u sebi nekoliko Antićevih pesničkih knjiga. Koncipirana je onako kako je to učinio sam pesnik priređujući svoja izabrana dela za novosadski „Dnevnik” 1982. godine.   PORUČITE   Antologija Antić   Pesnik, boem, umetnik reči, usmenjak, pevač, slikar, dramatičar, scenarista, veliki spavač, kapetan broda, putnik, pustolov, ljubavnik zavičaja, astronom, ali i astrolog, paor, dečak. . . PORUČITE   1938. - Streljan je ruski revolucionar Nikolaj Buharin. Jedan od vodećih ideologa boljševika proglašen je krivim za kontrarevolucionarne aktivnosti i špijunažu na montiranom procesu i osuđen na smrt. 1945. - Britansko ratno vazduhoplovstvo izbacilo je na železnički vijadukt u nemačkom gradu Bilefeld najtežu bombu u Drugom svetskom ratu, "Velikog Slema" težine 11 tona. 1953. - Umro je Klement Gotvald (Gottvald) predsednik Čehoslovačke od 1948, kada su svu vlast u toj državi preuzeli komunisti. U njegovo vreme staljinističko razdoblje kulta ličnosti dostiglo je vrhunac, a na insceniranim procesima osuđeni su na smrt i streljani neki istaknuti komunisti kao što su Slanski i Klementis. 1976. - Egipat je poništio ugovor o prijateljstvu i saradnji sklopljen sa Sovjetskim Savezom 1971. 1979. - Najmanje 200 ljudi je poginulo prilikom pada aviona tipa "Trajdent" na jednu fabriku blizu Pekinga. 1980. - U avionskoj nesreći u Varšavi poginulo je 87 osoba, među kojima 14 članova američkog bokserskog tima. 1983. - Članice Organizacije zemalja proizvođača nafte (OPEK) saglasile su se, prvi put od osnivanja te organizacije 1960. da smanje cene nafte za 15 odsto. 1986. - Umro je srpski kompozitor, dirigent i muzički kritičar Mihailo Vukdragović, profesor i rektor Muzičke i potom Umetničke akademije u Beogradu (simfonijska poema "Put u pobedu", kantate "Vezilja slobode", "Svetli grobovi", "Srbija", gudački kvarteti, solo pesme). 1991. Rođen je Emir Bekrić (Beograd, 14. mart 1991) je srpski atletičar koji je specijalista za trke na 400 metara sa preponama, nacionalni rekorder, osvajač medalja na svetskom i evropskom prvenstvu. 1991. - "Birmingemska šestorka" - šest Iraca pogrešno optuženih da su 1974. podmetnuli eksplozije u pabove u engleskom gradu Birmingem - oslobođena je nakon 16 godina provedenih u zatvoru. 1995. - Astronaut Norman Tagard (Thagard) postao je prvi Amerikanac koji je poleteo u kosmos ruskom raketom, lansiranom s kosmodroma u Bajkonuru u Kazahstanu. 1997. - Umro je američki filmski režiser Fred Cineman (Zinnemann), dobitnik dva Oskara za filmove "Odavde do večnosti" i "Čovek za sva vremena". Čuven je i po filmovima "Tačno u podne", "Starac i more" i "Operacija Šakal". 2002. - Predstavnici Srbije, Crne Gore, SR Jugoslavije i Evropske unije potpisali su u Beogradu Sporazum o preuređenju odnosa Srbije i Crne Gore. Time je prestala da postoji Jugoslavija, 83 godine nakon što je, na kraju Prvog svetskog rata, stvorena Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca. Nova državna zajednica Srbija i Crna Gora formalno je uspostavljena 4. februara 2003. 2003. - Američki predsednik Džordž Buš (George Bush) produžio je sankcije Iraku uvedene 1995, kojima se zabranjuje američkim građanima i kompanijama da ulažu u razvoj iračke naftne industrije. Buš je istovremeno ukinuo sankcije Pakistanu, koje su na snazi od vojnog puča 1999. godine. 2004. - Pobedom na izborima ruski predsednik Vladimir Putin obezbedio je drugi četvorogodišnji mandat. 2005. - Tribunal u Hagu podigao je optužnicu protiv makedonskog ministra unutrašnjih poslova Ljuba Boškovskog i njegovog telohranitelja Johana Tarčulovskog, zbog zločina nad Albancima u selu Ljuboten, kod Skoplja tokom 2001. godine, nakon čega su uhapšeni i izručeni tom sudu. 2006. - Umro je bivši predsednik Estonije Lenart Meri (Lennart) ključna ličnost pokreta za nezavisnost te baltičke zemlje. Bio je prvi predsednik Estonije, nakon sticanja nezavisnosti 1992. godine. 2014. Gugl slavi Ajnštajna:   2018. Umro je Stiven Hoking (engl. Stephen William Hawking; Oksford, 8. januar 1942 — 14. mart 2018). Bio je engleski teoretski fizičar. Unapredio je razumevanje prostora, vremena i prostor-vreme singulariteta. Zoin Mihailo: "Hokingu su lekari predviđali da će da umre pre 40 godina. Konačno su pogodili. " IZVOR.
 
   

Na današnji dan, 15. aprila da Vinči, Sartr, Greta Garbo i Transtremer i Živojin Pavlović

 

 

 

1450. - U poslednjoj fazi Stogodišnjeg rata Francuzi su u bicikod Forminjija porazili Engleze, čime je okončana engleska dominacija u Normandiji. 1452. Rođen je Leonardo di ser Pietro da Vinči poznat kao Leonardo da Vinči (ital. Leonardo da Vinci -Leonardo di ser Piero da Vinci; 15. april 1452 — 2. maj 1519) je bio italijanski renesansni arhitekta, pronalazač, inženjer, vajar i slikar. Bio je opisan kao ideal „renesansnog čoveka“ i kao univerzalni genije. Poznat je po svojim remek-delima, kao što su „Tajna večera“ i Mona Liza, a njegovi izumi se danas koriste u modernoj tehnologiji, iako nisu primenjivani u njegovo doba. Pomogao je razvoju anatomije, astronomije, i građevinarstva. Njegove slike se danas smatraju vrhunskim delima ovog „univerzalnog genija“ kako su ga često nazivali. Bio je fasciniran misterijom ljudskog lica i mogućnošću čitanja „pokreta duše“ kroz pokrete i izraze lica. Leonardov portret žene fjorentinskog zvaničnika toga vremena „Mona Liza“ nadaleko je poznat po zagonetnom izrazu lica portretisane dame. Portret „Mona Liza“ je prvi psihološki portret naslikan u istoriji te se zato daje toliki značaj ovom delu. 1469. - Rođen je indijski duhovni učitelj, guru Nanak, osnivač sikizma. Njegovi sledbenici Siki žive uglavnom u Indiji, a najbrojniji su u državama Pandžab i Harijana. 1755. - Doktor Samjuel Džonson, engleski pesnik, novinar ileksikograf, objavio je "Rečnik engleskog jezika", prvi moderni engleski rečnik. 1764. - U Versaju je umrla Žan-Antoaneta Puason (Jeanne-Antoinete Poissin), markiza De Pompadur, ljubavnica kralja Luja DžV (Louis) i jedna od najuticajnijih ličnosti na njegovom dvoru. 1765. - U Sankt-Peterburgu je umro Mihail Vasiljevič Lomonosov,ruski naučnik, pesnik i akademik, enciklopedist svetskog glasa. Bavio se i fizikom, hemijom, geografijom i astronomijom i znatno doprineo razvoju tih nauka. Autor je prve ruske gramatike i osnivač Moskovskog univerziteta (1755), koji i danas nosi njegovo ime. 1843. - Rođen je američki pisac Henri Džejms (Henry James). Napisao je oko 100 knjiga, među kojima su najpoznatiji romani "Portret jedne lejdi", "Amerikanac", "Dejzi Miler", "Roderik Hadson". . . 1909. - Austrijski car odobrio je Statut za autonomnu upravu u Bosni i Hercegovini. 1912. - Na prvom putovanju iz Velike Britanije u SAD potonuo je "Titanik", najveći i najluksuzniji prekookeanski brod svog doba. Život je izgubio 1. 523 od 2. 224 putnika. 1912. - Rođen je korejski diktator Kim Il Sung. Upravljao je Severnom Korejom od osnivanja te zemlje 1948. do smrti 1994. Smrću "velikog vođe", kako su ga podanici zvanično oslovljavali, okončana je jedna od najdužih apsolutističkih vladavina u 20. veku. 1923. - Insulin, koji je kanadski naučnik, nobelovac Frederik Banting (Frederic), otkrio 1921. godine, počeo je da se koristi u lečenju dijabetesa. 1931. - Rođen je Tomas Transtremer (šve. Tomas Tranströmer; rođen 15. aprila 1931 u Stokholmu, Švedska), je švedski pisac, pesnik i prevodilac, i dobitnik Nobelove nagrade za književnost 2011. godine[1]. Tomas Transtremer je svoje srednje obrazovanje stekao u Latinskoj školi Sedra, Švedska, a potom je 1956. diplomirao psihologiju na Univerzitetu u Stokholmu. Pored književnog rada, radio je dugo godina kao psiholog u zatvorima sa mladim prestupnicima, mentalnim bolesnicima i ovisnicima o drogi. Prestao je da se bavi ovom profesijom pošto je preživeo moždani udar 1990. Tomas Transtremer bio je peti dobitnik Evropske nagarde za poeziju KOV (1990). Tim povodom objavljena je u izdanju KOV-a njegova knjiga pod nazivom Formule putovanja u prevodu Mome Dimića. 1933. - U Šapcu je rođen je Živojin Pavlović, srpski književnik, filmski reditelj, slikar i profesor Beogradskog Univerziteta. Detinjstvo je proveo u mnogim gradovima Srbije, a najviše u selu Vratarnici kod Zaječara. Sa devetnaest godina počeo je da piše o filmu i umetnosti za beogradske novine i časopise. Diplomirao je dekorativno slikarstvo na Akademiji Primenjenih umetnosti u Beogradu. Sa dvadeset pet godina režirao je svoj prvi amaterski film Ljuba Popović (1958). Tri godine kasnije završio je svoj prvi igrani film Žive vode iz omnibusa Kapi, vode, ratnici (1962). Za ovaj film, Pavlović je dobio prvu od mnogobrojnih nagrada (specijalna nagrada žirija na filmskom festivalu u Puli). A nagrada filmskih kritičara na festivalu u Katargi (1965. godine) za film Neprijatelj, bila je prva međunarodna nagrada koju je dobio. U svojoj tridesetoj godini objavio je prvu zbirku pripovedaka Krivudava reka (1963. godine). Njegov prvi roman Lutke, objavljen je 1965. godine. Za to delo, Pavlović prima prvu od mnogobrojnih nagrada za kreativno spisateljstvo (nagrada Isidora Sekulić 1967. godine). Živojin Pavlović snimio je 15 filmova i objavio 32 knjige. 1941. - Jugoslovenska vlada, na čelu sa njenim predsednikom, generalom Dušanom Simovićem, napustila je zemlju posle nemačke okupacije. Dan ranije iz zemlje je otišao i kralj Petar II Karađorđević. 1945. - Britanske trupe su u Drugom svetskom ratu oslobodile nemački koncentracioni logor Bergen-Belzen. 1952. - Frenklin banka u Njujorku izdala je prvu kreditnu karticu usvetu. 1968. - Dva sovjetska satelita bez ljudske posade, Kosmos 212 i 213, automatski su se spojili dok su kružili u zemljinoj orbiti. 1974. - Nakon petnaestogodišnje vladavine, vojnim pučem svrgnutje s vlasti predsednik Nigera Diori Hamani. 1979. - U zemljotresu na Crnogorskom primorju poginulo je više odsto ljudi, oko 600 je povređeno, a više od 80. 000 ostalo je bez kuća. 1980. - U Parizu je umro francuski filozof i književnik Žan Pol Sartr (Jean Paul Sartre), jedan od najznačajnijih predstavnika egzistencijalizma. Nobelovu nagradu za književnost dobio je 1964, ali je odbio da je primi ("Mučnina", "Zid", "Biće i ništavilo", pozorišni komadi "Mušice", "Iza zatvorenih vrata", "Prljave ruke"). 1986. - Američki avioni bombardovali su Tripoli i Bengazi u znakodmazde za pogibiju dvojice Amerikanaca u eksploziji bombe u diskoteci u Berlinu 5. aprila. U bombardovanju je ubijeno oko 40 ljudi, među kojima i usvojena kćerka libijskog lidera Moamera Gadafija (Muammar Gaddafi). 1989. - Na fudbalskom stadionu u Šefildu, u severnoj Engleskoj,pod srušenim tribinama poginulo je 96, a povređeno 200 ljudi kada su na već prepun stadion puštene nove grupe navijača. 1989. - Umro je kineski političar Hu Jaobang (Yaobang), šef Komunističke partije Kine od 1981. do januara 1987, kad je smenjen pod optužbom da je dopustio prodor ideja "buržoaskog liberalizma". Na dan njegove smrti, studenti u Pekingu i Šangaju izašli su na ulice da bi izrazili žalost. To je bio početak velikog studentskog protesta koji je okončan krvoprolićem početkom juna 1989. na centralnom pekinškom trgu Tjenanmen. 1990. - U Njujorku je u 85. godini umrla filmska glumica švedskog porekla Greta Garbo, "božanstvena Greta", kako su je nazivali obožavaoci. Smatra se jednom od najvećih glumica 20. veka nemog i zvučnog filma ("Kraljica Kristina", "Ana Karenjina", "Marija Valevska", "Mata Hari"). 1992. - UN su uvele sankcije protiv Libije zbog njene umešanostiu podmetanje bombe u avion kompanije Pan Ameriken koji je eksplodirao iznad mesta Lokberi u Škotskoj 1988. i rušenje francuskog aviona iznad Nigera 1989. godine. 1999. - NATO preuzeo odgovornost za bombardovanje konvojaizbeglica na Kosovu, tokom kojeg je, prema jugoslovenskim izvorima, poginulo 75 civila. 2003. - Na 18 godina zatvora osuđen je Folkert van derGraf (Volkert van der Graaf), ubica holandskog političara Pima Fortjina (Pim Fortuyn). To je bilo prvo političko ubistvo u Holandiji u poslednja preko tri veka. 2005. - U memorijalnom parku holokausta u Bruklinu otkrivena jespomen ploca žrtvama logora Jasenovac (Hrvatska), što je prvi javni spomenik u SAD stradalima u tom logoru. IZVOR.
 
   
Veze, linkovi
Linkedin Twitter Facebook
 
     
 
© Sva prava pridržana, Kompjuter biblioteka, Beograd, Obalskih radnika 4a, Telefon: +381 11 252 0 272